Духовен Азбучник

Убавината купена со труд и молитва, книгата, солзите во ќелијата и вечната презафатеност, надополнето со особено внурнување во длабочините – ете тоа е манастир. Доколку патот се изоди како што треба и човекот не пропадне, во тој случај, плодовите коишто тој ќе ги набере – се слободата,

Безбројните, ситни откритија го оневозможија човекот да изгради скала на вредности и да ја согледа смислата на сè. Браќата Цигани сè почесто му стануваат житејска парадигма на модерниот и пребогат човек за тоа каков однос треба да се гради кон голиот живот. Ќе се научиме ли да му се радуваме на животот од Бога примен и ќе се врати ли песната во нашите домови?

Еднаш Старецот ми рече: „Ти си побожен човек. И сакаш да ги натераш своите ближни да бидат исто толку верни и побожни луѓе како тебе. Мислиш дека така ќе успееш? Само ќе направиш штета. Принудувањето побудува отпор кај луѓето. Ти му велиш на човека „направи вака“, и тој не сака, затоа што ти си му го рекол тоа. Во него се крева бран на отпор и тој ќе ги игнорира твоите зборови.

Во сите служби, освен Литургијата, ние зборуваме со Господ како по телефон, а во Божествената Литургија, зборуваме со Господа лице во лице, непосредствено Му ги кажуваме своите потреби, лично Му благодариме и Му се молиме. Затоа, молитвата на Божествената Литургија е најдествена, отколку на било која друга служба“.„Божествената Литургија – е прозорец, издлабен од Господа во грешниот, неверен, прељубодеен свет, низ кого влегува свеж воздух. Да не беше тој прозорец, верните би се задушиле“.

Еден монах, кој се подвизувал во Капсала (на Света Гора), размислувал кој од упокоените луѓе од светската историја е најлош и во моментов, во другиот живот, е во најнеповолна состојба. Сето ова го мислел за да се зафати со бројаницата за неговата душа, и да се моли Бог да се смилува на него. После некое време, тој го избрал Сталин, мислејќи дека тој ја носи титулата „Најлош човек“, со тоа што убил милиони руски христијани и нехристијани.

Во што се состои нашиот подвиг? – Во тоа да ја победиме нашата индивидуална гревовна волја и да станеме носители на сознанието на Самиот Бог, односно Христос. Во што се состои задачата? – Во тоа да мислиме како што мисли Самиот Бог, и во тоа да ги гледаме нештата како што ги гледа Самиот Бог. И од малите работи се добива резултат огромен, величествен, кој може да го порази секој човек: „А како е тоа возможно?“

Неопходно е да водиме сметка за следното: да не, можеби, крстот и неподносливата болка произлегуваат од нашата сопствена злоба. Егоизмот, зависта, неправедноста, лагата, богатењето и пред сè, непокајанието, односно нашето свесно и цврсто врзување за злото, творат крст на којшто ние самите себе се распнуваме, а Бог да не го сака тоа. Човечката злоба, во секој свој облик, претставува смрт и мрак....

Има времиња кога темнината се чини попогодна за очите од светлината. Одредени болести или лекарства може да предизвикаат светлината да изгледа неподнослива, а темнината удобна. Истово се случува и со светлината на Евангелието. Исто како што светлината не влијае врз слепиот човек и предизвикува болка и неудобност кај оние, чиишто очи не можат да ја поднесат светлината,...

Божјата благодат ги посетува душите на луѓето и, кога ќе ги најде подготвени и исчистени, таму попрскува со капки роса од Светиот Дух. Тогаш душата почнува постепено да ги затвoра своите ливчиња, ограничувајќи ги своите чувства, за умот да не се расејува по разните страсти и да не лебди меѓу најразличните помисли. Оттаму доаѓа духовното созревање на душата и таа принесува сочни и благоухани плодови на добродетелите.

Целиот овоземен живот се организира околу извесни човечки страсти, додека духовниот е истиснат на маргините. Ние мораме да ја промениме таа состојба и духовниот живот да го ставиме во самото наше срце. Мудроста од овој свет не може да го спаси светот. Парламентите, владите, сложените организации на совремите држави кои се најпрогресивни - овде се немоќниове. 

„Главната епитимија на нашиот век – е трпението. Што и да ни даде Бог, во сè нека биде Божјата волја, и сè треба мирно да поднесуваме – без паника, без униние, без негодување, без очајување, без помисли против ближниот. Заради своите гревови страдаме“.

Мислам дека нема пофашистичка идеја од тоа де се биде доволен во нешто. Доволно писмени. Што значи тоа? Доволно писмени за да не лаеме? Доволно писмени за да можеме да прочитаме каде е влез, а каде излез во автобусите, супермаркетите и слично? Доволно писмени за да стигнеме да ги прочитаме двата реда саб-тајтал на шпанските серии и српските реклами (кои од некои носталгични или метафизички причини немаме доблест да ги надсинхронизираме)?

„Бидете секогаш радосни, и во најтешките ваши дни не заборавајте да Му благодарите на Бога: благодарното срце, нема потреба од ништо“.

„Не огорчувајте се од неволјите кои ве посетиле: тие се сопатници на животот во нашето оздравување“.

– Кога говорите за споменувањето во Црквата, како покајанието се вклопува во тоа споменување?
Како прво, покајанието е промена на правецот. Веројатно ви е познато, дека на грчки μετἀνοια значи „промена на умот“. Тоа не е нешто што се случува еднаш и вие продолжувате да живеете понатаму. Тоа е постојан процес. Сите ние сме „на работа“. И светиите, исто така, биле. Ние постојано го поправаме нашиот фокус.

Нашите души се сакаат и разбираат помеѓу себеси. Но, од мали деца сме израснале со различни совети, кои се упатиле кон нашиот ум и кои ни кажувале-тој е добар, тој е лош, таму да зборуваш, таму да молчиш, тоа се лукави луѓе, тоа се лоши луѓе, тие се добри...Кога го слушаме тоа могу пати, умот започнува да ги поставува луѓето во категории и не можеме да љубиме, како што љубевме како мали деца.

Еднаш, тројца браќа ја виделе Среќата како седи во јама. Еден од браќата, се приближил до јамата и побарал од Среќата пари. Среќата му подарила пари, и тој си отишол среќен.
Другиот брат побарал убава жена. Ја добил и избегал со неа, надвор од себеси од среќа.
Третиот брат се наведнал над јамата.

Сакам нешто да кажам за мојата љубов кон св. Василиј Острошки, но и за неговата љубов кон мене. Пред една година се разболев и лекарите рекоа дека мора да ми се изврши некаква сложена операција на срцето. Моите родители не можеа, и не сакаа да веруваат дека тоа е вистина. После три лекарски прегледи во три независни болници дијагнозата беше потврдена; и на самиот ден кога беше закажана операцијата, дијагнозата беше потврдена.

Не треба да им веруваме на помислите. Треба еднаш засекогаш да се потчиниме на барањата на Црквата, без оглед колку и строги да ни изгледаат тие. А тие не се толку тешки! Што бара Црквата? Моли се, кога треба - пости; тоа треба да се исполнува. За своите заповеди Господ говори дека не се тешки.

Знаејќи го тоа и Авва Мојсеј советува да го бараме послушанието и за него вели: “совршено откажување од својата душа докажано со потсредство на телесни дејствија и дејствија без расудување“10, какво што покажува Авва Јован Колов кога неговиот Старец го зел својот сув стап и го забил во сувиот песок, велејќи му: “секој ден полевај го ова дрво со вода додека не донесе плод“.