логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 Со спасителното дело на Господ Исус Христос и со слегувањето на Светиот Дух врз апостолите на Педесетница, Црквата станала носителка на полнотата на богооткриената вистина за Бога. Но, требало да помине долго време додека таа вистина биде облечена во човечки зборови. Во прво време немало развиено богословско објаснување на христијанските богооткриени вистини, меѓу кои била и тајната на Света Троица. Тоа е разбирливо, затоа што во првите векови Црквата немала услови за развивање на своето богословие (таа била гонета и живеела во подземје), но исто така првите христијани живееле така, што го очекувале скорото доаѓање на Господ Христос, кое сметале дека ќе се случи многу многу бргу, така што не обраќале многу внимание на определување на верата со зборови. Првите христијани својата вера ја изразувале со кратки символи на верата, од кои некои биле: „Во името на Отецот и Синот и Светиот Дух“ или „Слава на Отецот преку Синот во Светиот Дух“. Еден символ, една претстава на риба, која често можела да се сретне по катакомбите од првите христијански времиња, била доволна за да се воплоти сето она во што христијаните верувале. Риба (грч. ИХТИС) го содржи акронимот И(исус) Х(ристос) Т(еос) И(ос) С(отир) – Исус Христос Божји Син Спасител.

Потребата да се определи верата се појавува подоцна, кога почнале да се појавуваат и многу погрешни учења, ереси, кои биле отклонување од Вистината што ја носела Црквата. Различните богословски термини со кои се определиле вистините на верата претставувале реакција на Црквата, со која таа ја заштитувала Вистината. Тие богодолични зборови биле хируршки скалпел, кои недвосмислено ја одделувале вистинската вера од ереста, што не останувало простор за поинакво објаснување.

Во 3 век Црквата се борела со ереста на Савелиј, кој учел дека Бог е едно Суштество, а трите Лица се само три пројави на едната и иста Природа (просопон – маски, не толку персоналност, колку маска на актер). Според него, Бог во Стариот завет се пројавувал како Отец, во Новиот како Син, а во Црквата по Педесетница – како Свет Дух. Тука била и ереста на Ариј, кој учел дека Христос не е Бог, туку создание Божјо.

Така се појавил терминот едносуштен, со што се изразила истата природа на Отецот и Синот (не син Божји, туку едносуштен – недвосмислен термин). На Првиот вселенски собор (Никеја 325) бил формиран првиот дел од Символот на верата, со што се одредила црковната вистина за природата на Синот, а подоцна на Вториот вселенски собор (Константинопол 381), поради лажните учења за Светиот Дух, тој Символ бил проширен со неколку члена. Така сме го добиле денешниот Символ на верата (Никео-цариградски), кој го читаме на секоја Литургија. Тоа е кратко изложување на верата што Црквата ја имала од својот почеток, но тајната на Троица подобро е објаснета во делата на светите отци од тој период: св. Василиј Велики, св. Григориј Богослов, св. Григориј Ниски.

Православното учење, учењето на древната Црква за Бог Троица може вака да се изложи: Бог е Еден по природа, но Еден во Три Личности: Отецот, Синот и Светиот Дух, кои претставуваат три полноцени Личности. Едната Личност (Ипостас) не е една третина од заедничката суштина, но е носителка на полнотата на Божествената природа. Отецот е Бог, Синот е Бог и Светиот Дух е Бог. Но сите Тројца не се три Богови, туку Еден Бог. Ние Ја исповедаме „Троица Едносуштна и Неразделна“. Следејќи го Светото писмо, апостолското Предание и Преданието на светите отци, св. Григориј Богослов исповеда: „Троица во Единица и Единица во Троица“.

Личностите на Света Троица од вечноста постојат како единствени и неповторливи. Личното својство на Бог Отец е нероденоста или беспочетноста, на Синот – беспочетното раѓање, а на Светиот Дух – вечното исходење (произлегување) од Отецот. Личноста на Отецот е Извор и Причина на личното постоење на другите две (тоа е монархија на Отецот, затоа Бог е Еден), но тоа не значи дека Отецот е поголем од другите двајца. Никогаш Отецот не бил без Синот и Светиот Дух.

За да биде учењето за Троица подостапно за разбирање, светите отци понекогаш прибегнувале кон аналогии и споредби. На пример, Троица може да се спореди со сонцето: под сонце ние го имаме предвид небесното тело, но исто така и сончевата светлина и сончевата топлина (светлината и топлината како две самостојни „ипостаси“ кои не постојат изолирано од сонцето). Друга аналогија: водата, изворот и потокот – едно без друго не може. Според преданието, св. Спиридон Тримитунтски на Првиот вселенски собор, за да покаже како Три можат да бидат истовремено и Едно, зел цигла во раката и ја згмечил; од згмечената глина, нагоре пламнал оган, а надолу потекла вода: „Како што во оваа цигла има оган и вода – рекол светителот – така и во едниот Бог има три Лица“.

Keramida-ag-Spyridonos

Светото писмо дава вакво определување на Бога: „Бог е љубов“ (1Јн 4,8; 4,16). Но, нема љубов без возљубен. Љубовта претпоставува постоење на друг. Осамена личност не може да се љуби само самата себе: самољубовта не е љубов. Личноста се осознава како личност само преку општење со други личности. Бог Троица е полнота на љубовта, секое Лице е обратено со љубов кон другите две Лица. Лицата во Троица се осознаваат Себеси како „Јас и Ти“: „Ти си, Оче, во Мене и Јас во Тебе“ – се обраќа Христос на Отецот (Јн 17,21).

(продолжува)

 

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Септември 03, 2021
Default Image

Беседа за Успение на Пресвета Богородица oд Викарниот Епископ Јаков Стобиски

Беседа за Успение на Пресвета Богородица изречена од Викарниот Епископ Јаков Стобиски во манастирот Успение на Пресвета Богородица - Берово
Јуни 30, 2021
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel

СКОК ПРЕКУ ЈАЖЕТО НА НЕСОГЛАСУВАЊЕТО

Затоа, секогаш кога можеш прескокни го јажето на несогласувањето и фати се за оној дел од приказната кој ветува радост, насмевки и љубов. Горчината плисни ја со бран од морето, измиј го отровот на искажаните зборови и погледни кон залезот на сонцето. Тоа ќе…

Се упокои во Господ Митрополитот Црногорско-приморски Амфилохиј (30.10.2020)

Митрополитот Амфилохиј е роден на Божик, 7 јануари 1938 година, во Бари Радовиќ, во Долна…

Свети свештеномаченик Харалампиј

Фев 23, 2020 Житија 2673
ih3387
Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот…

Живот во служба на Бога и на луѓето

Јан 29, 2020 Беседи 1830
3.angeli.so.truba
Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат…

Чудото на иконата „Брзопослушничка’’

„Пред братската трпеза на ѕидот од памти век е напишана иконата на Пресвета Богородица. Веродостојност отците принесуваа и претходно и ние сега така се однесуваме, согласно нивните мислења, за изобразување на таа икона во времето на Свети Неофит, основач на тој манастир. Според историско мерење на времето од  Свети Неофит дури до нас протече веќе не помалку од 840 години, затоа што Свети Неофит живеел во XI век.

Повеќе...

Наука и Култура

Септември 15, 2021
19042009

Промоција на романот „Равенка на стравот“ од Верица Мукоска е храбро соочување на индивидуата

Гледајќи низ призмата на авторската еволуција во овој роман и досегашното творештво на авторката, полека и прогресивно се кристализираат двете приказни чие дејство е стационирано во Сиена и Љубаништа, надоврзани како голема и мала премиса како што пишува за…
Септември 10, 2021
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel

Режисерката Дина Дума за нејзиниот наградуван филм-првенче „Сестри“

Нашата млада режисерка Дина Дума го потврди огромниот подем што го доживува македонската филмска сцена во изминативе неколку години. Дума за својот дебитантски долгометражен филм „Сестри“ неодамна се закити со Специјалната награда на жирито во програмата…

Музејско-ретроспективната изложба на Димче Коцо

Авг 27, 2021 Ликовна уметност 86
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
Како основоположник на македонското музеолошко наследство, втемелувач на модерната…

Почна 12-тото издание на МакеДокс

Авг 21, 2021 Филм, Театар 119
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
. Во Музејот на современата уметност ќе се одвива програмата за деца и младинци. Во…

Ликовна колонија во Галичник од 15 до 22 август 2021

Авг 15, 2021 Ликовна уметност 128
Ликовна колонија во Галичник од 15 до 22 август
На годинешната креативна дружба, која одново ќе има хибриден пристап, заради сеуште…

Беседи

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Девата се раѓа од неплодна утроба, но дури и да била плодна, рождеството пак би било чудесно. О, големо чудо! Штом времето на сеење поминало, тогаш жетвата дошла; штом огнот...

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Во Ветената земја - Палестина, дадена на израилскиот народ од Бога, во планините на Галилеја се наоѓа градот Назарет. Во тоа време тој бил толку непознат и малку важен, што...

Митрополит Струмички Наум:   Сето тоа... не сум го запазил од младини (11.09.2021)

Митрополит Струмички Наум: Сето тоа... не сум го запазил од младини (11.09.2021)

Страстите се тие што го држат срцето заробено и затворено за умно-срдечната молитва, а умот непросветлен. Страстите и демоните, кои секогаш се поврзани со нив, се тие што ги држат...

Митрополит Струмички Наум: Што не е јасно? (04.09.2021)

Митрополит Струмички Наум: Што не е јасно? (04.09.2021)

Никогаш не треба да губиме предвид колкави должници сме Му на Бог; и поради сите дарови што постојано ги добиваме од Него и поради сите гревови со кои Му возвраќаме...

Беседа за Успение на Пресвета Богородица oд Викарниот Епископ Јаков Стобиски

Беседа за Успение на Пресвета Богородица изречена од Викарниот Епископ Јаков Стобиски во манастирот Успение на Пресвета Богородица - Берово

Св. Јован Кронштатски - Слово на денот на Успение на Пресвета Богородица

Св. Јован Кронштатски - Слово на денот на Успение на Пресвета Богородица

И колку славно било Нејзиното успение! Со каква светлина сјаело Нејзиното пречисто лице. Колку прекрасно, неописливо, неспоресливо благоухание извирало од нејзиното пречисто, приснодевствено тело, како што пишува св. Дионисиј Ареопагит,...

Свети Лука (Војно- Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Свети Лука (Војно- Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Многу е важно правилно да разбереме и да ги запомниме зборовите на тропарот на великиот празник на Успението на Пресвета Богородица: „... По Успението не си го оставила светот, Богородице...’’.Нејзината...

о.Зоран Пецовски: ПРЕОБРАЖЕНИЕ  ХРИСТОВО

о.Зоран Пецовски: ПРЕОБРАЖЕНИЕ ХРИСТОВО

Кој им дава поткрепа во нивните неуморни подвизи; добро и убаво им било на сите светители, зашто за сите нив не постоел ниту еден друг идеал кој  би бил  достоен...

   Свештеник Јане Илиев: СЕДМА НЕДЕЛА ПО ПЕДЕСЕТНИЦА

Свештеник Јане Илиев: СЕДМА НЕДЕЛА ПО ПЕДЕСЕТНИЦА

Секое појавување на Спасителот Господ Исус Христос меѓу народот претставувало поттик околу Него и Неговите ученици да се собере многу народ. Некои од нив доаѓале заради љубопитност, некои од мака,...

« »