Премин Портал

Кожувчанка

 TVITer394NikonOptinski1

 „Ако духовниот отец го покаже патот, а ученикот самиот не тргне по него,

нема да стигне никаде,

туку ќе остане покрај патоказот, без да зачекори по патот.“

 

Преподобен Никон Оптински (световно име Николај Митрофанович Бељајев; 26 септември / 8 октомври 1888, Москва — 8 август 1931, село Козлово, Архангелска област) — истакнат руски свештеномонашки старец, исповедник и маченик од времето на советските прогони против црквата.

Кратко житие и дело

  • Раѓање и младост: Роден е во Москва во благочестиво семејство. Од рана возраст покажувал длабока побожност.
    • Оптинска пустина: Станува близок ученик и келијник на познатиот оптински старец Варсануфиј. Во 1917 година е роден во монаштво, а подоцна е ракоположен во јеромонах.
    • Старечко служење: По затворањето на славната Оптинска пустина од страна на безбожните власти, тој со самоодрекување продължува да ги собира и духовно да ги теши верните, исполнувајќи ја тешката задача на старец.
    • Прогон и мачеништво: Поради својата вера е уапсен, прогонет и мачен од советскиот режим. Својот земен живот го завршува како исповедник во 1931 година во селото Козлово (Пинежски округ).
    • Спомен: Православната црква го празнува на 8 јули (по нов стил) / 25 јуни (по стар стил).

 TVITer394

Свети Никон Оптински – Биографија
Николај Митрофанович Бељаев е роден во Москва, во благочестиво трговско семејство. Неговиот татко, Митрофан Николаевич, бил четиринаесетто и последно дете во своето семејство. Мајка му, Вера Лаврентиевна, била ќерка на Лаврентиј Иванович Швецов, управител на кремљовскиот храм посветен на светите Константин и Елена. Таа била десет години помлада од својот сопруг и се омажила за него на 31-годишна возраст. Се венчале во црквата „Големо Вознесение“, кај Никитската порта. Во семејството се родиле осум деца, а Николај бил четврти по ред.

Кога имал пет години, тешко се разболел и бил на смртна постела, но оздравел. Подоцна, оптинскиот старец Варсануфиј особено го истакнал овој настан како таинствен случај на Божјата промисла:

„Се разбира, ова е необичен настан. Всушност, тоа не е случајност, бидејќи сè што ни се случува има своја цел... Животот ти е даруван. Твојата мајка се молела, а за тебе се молел и свети Николај Чудотворец. Господ, Кој сè знае, знаел дека ќе влезеш во манастирот и ти го дарувал животот. И верувај дека ќе останеш монах до крајот на својот живот...“

Неговата мајка забележувала дека Николај, во споредба со своите браќа, покажувал исклучително трпение. Во 1902 година починале неговите дедо и баба, а во 1904 година и татко му, Митрофан Николаевич. Во тоа време Николај учел во московската гимназија и служел во храмот „Радост на сите нажалени“.

По завршувањето на гимназијата се запишал на Физичко-математичкиот факултет на Московскиот универзитет, но не студирал долго. Во своите записи забележал:

„Успеав да студирам на факултетот нешто повеќе од шест месеци... Под изговор дека одам на предавања, наутро излегував од дома.“

Од дома одел на универзитетот и останувал таму до девет часот, а потоа заминувал во Казанскиот храм на богослужба.

Неговите стремежи ги споделувал и неговиот брат Иван (1890–1969). Заедно присуствувале на богослужбите, а и двајцата почувствувале желба да се замонашат. Откако извлекле ждрепка, одлучиле да заминат во Оптинската пустина. На 11 февруари 1907 година ѝ ја соопштиле својата одлука на мајка си, а на 24 февруари пристигнале во манастирот.

Меѓутоа, игуменот на манастирот, архимандритот Ксенофонт (1845–1914), не сакал веднаш да ги прими во братството. Сакајќи да ја испита цврстината на нивните намери, им советувал уште извесно време да живеат во светот. Кон крајот на декември браќата повторно дошле во манастирот и се населиле во скитот на свети Јован Крстител.

Кон крајот на февруари 1908 година Николај бил поставен за помошник-библиотекар, но од октомври неговото главно послушание станало секретарската служба кај старецот Варсануфиј, настојател на скитот. Од јануари 1908 година почнал да води дневнички записи.

Во април 1910 година Николај бил замонашен, а на 24 мај 1915 година ја примил големата схима, добивајќи го името Никон, во чест на светиот маченик што Црквата го празнува на 28 септември. На 10 април 1916 година бил ракоположен во чин јероѓакон, а на 3 ноември 1917 година станал јеромонах.

По затворањето на манастирот во 1918 година, Никон ревносно работел, правејќи сè што било во негова моќ за да го спаси манастирот. Во 1919 година Оптинската пустина била претворена во земјоделско стопанство, а набргу потоа таму бил отворен музеј, во чии рамки биле вклучени сите манастирски згради. При музејот биле организирани кожарска и дрвопреработувачка работилница, во кои работеле околу триесет монаси и искушеници. Во мај 1919 година Никон привремено бил поставен на чело на музејот.

За првпат Никон бил уапсен на 17 септември 1919 година. Од затворот во Козелск ѝ пишувал на мајка си дека бил уапсен единствено затоа што бил монах и работел за манастирот.

Во март 1920 година повторно била уапсена група свештенослужители, монаси и мирјани поврзани со Оптинската пустина, меѓу кои бил и Никон.

На 9 март 1920 година се упокоил старешината на скитот, схимигуменот Теодосиј, а на 30 јули 1922 година и јеромонахот Анатолиј (Потапов). Во 1923 година бил уапсен старецот Нектариј, кој му ги доверил своите духовни чеда на јеромонахот Никон.

 

Во летото 1923 година манастирот конечно бил затворен. Манастирскиот настојател, отец Исак, откако ја отслужил последната Света Литургија во Казанскиот храм, го благословил Никон да прима народ на исповед. Верниците продолжиле да доаѓаат во Оптинската пустина, барајќи духовно раководство и утеха. Така свети Никон станал последниот оптински старец.

Во 1924 година бил принуден да се пресели во Козелск, каде што служел во храмот „Успение на Пресвета Богородица“ и продолжил да го прима народот, исполнувајќи ја својата пастирска должност.

Во јуни 1927 година повторно бил уапсен. Три години поминал во логорот Кемперпункт. На 23 мај 1930 година, со одлука на Специјалното советување при Колегиумот на ОГПУ, без спроведување нова истрага, старецот Никон бил осуден на три години прогонство на Северната територија. Бил испратен во Пинега, во Архангелската област, а потоа се населил во селото Воепала, на неколку километри од Пинега.

На Лазарева сабота, 22 март 1931 година, оптинскиот монах Петар (Драчев), кој бил во прогонство и живеел во соседното село Козловка, го посетил старецот Никон, кој боледувал од туберкулоза, и го одвел кај себе.

На 8 јули 1931 година свети Никон се упокоил, на 43-годишна возраст. Бил погребан на гробиштата во селото Валдокуре, близу Пинега. Во триесеттите години од XX век гробот на јеромонахот Никон бил осквернавен. Неговите духовни чеда повторно го погребале, а местото каде што почивале неговите земни останки им било познато само на малкумина.


Канонизација
На 26 јули 1996 година свети Никон бил прославен како локално почитуван светител.

Руската православна црква го канонизирала заедно со останатите дванаесет оптински старци на Архиерејскиот собор, одржан од 13 до 16 август 2000 година.

 

 Preminportal (k.t.)

fb

11.11.2026

 



Makpetrol

dobrotoljubie

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Мај 30, 2026
TVITer29

ЗАДУШНИЦА – ВРСКА НА ЉУБОВТА МЕЃУ ЗЕМЈАТА И НЕБОТО

Во пресрет на Педесетницата, кога Црквата го очекува слегувањето на Светиот Дух и откривањето на својата полнота како Тело Христово,

ПРАВОСЛАВНА АСКЕТИКА ЗА МИРЈАНИ - ГЛАВА II

Ное 30, 2025 Полезно и Потребно 2225
Patot.na.podviznikot53
Самата збор „исповед“ значи дека христијанин дошол да ја раскаже, да исповеда и самиот да…

ПАТОТ НА ПОДВИЖНИКОТ ГЛАВА ОСУМНАЕСЕТА

Ное 28, 2025 Духовен Азбучник 3649
Patot.na.podviznikot45
Молитвата не завршува со утринското правило. Таа треба да трае во текот на целиот ден,…

ПАТОТ НА ПОДВИЖНИКОТ ГЛАВА СЕДУМНАЕСЕТТА

Ное 25, 2025 Духовен Азбучник 3691
Patot.na.podviznikot44
Не плаши се од сувоста во молитвата. Животворниот дожд слегува од Небето, а не од…

Најново од духовност

☦ Православен календар

Пост

Кожувчанка

Молитви кон Пресвета Богородица за секој ден во седмицата

 Радувај се, Ти Која од ангелот ја прими радоста на добрата вест дека Бог Слово ќе прими тело од Тебе! Радувај се оти го носеше Создателот во Твојата утроба! Радувај се Ти Која го роди Бога во тело, Спасителот на светот! Повеќе...

Тропар

Тропар на светиот Христов Победоносец Георгиј  16 ноември /3 ноември /2026

Тропар на светиот Христов Победоносец Георгиј 16 ноември /3 ноември /2026

На овој ден се празнува преносот на моштите на Св. Георгиј од Никомидија во градот Лида Палестинска, каде што пострада...

Тропар на светиот Христов великомаченик Димитриј 8 ноември/ 26 октомври 2026

Тропар на светиот Христов великомаченик Димитриј 8 ноември/ 26 октомври 2026

Во затворот му се јави ангел Божји и му рече: „Мир на тебе, страдалецу Христов. Биди храбар!“ По неколку дена...

Тропар на светиот апостол Јаков брат Господов  5 ноември/23 октомври  2026

Тропар на светиот апостол Јаков брат Господов 5 ноември/23 октомври 2026

Се нарекува брат Господов затоа што му беше син на праведниот Јосиф, свршеникот на Пресвета Богородица. Кога праведниот Јосиф беше...

Духовната убавина на Богородица се пројавува и во моментот на Распнувањето на Нејзиниот Син

Тебе, Богородице поборнице – војвотко, ние слугите Твои, откако се избавивме од зло, Ти пееме победни и благодарствени песни. Ти имаш сила непобедна, од секакви опасности ослободи не за да Ти пееме : Радуј се, Невесто Неневесна! Повеќе...

Болестите според светоотечкото учење

Значи, не се надевај на лекарска вештина без благодат и не ја отфрлај своеволно, туку моли Го Бога да ја спознаеш причината за казната, а потоа моли за избавување од немоќта, трпејќи сечење, горење, горчливи лекови и сите лекарски казни Повеќе...

Свети Лука Симтерополски: Архиепископ и хирург

Едноставно е да се претпостави дека професорот – епископ, соединувајќи го во своите раце крстот и скалпелот, ги порази современиците токму со тоа необично соединување на двете разновидни сфери на активност.  Повеќе...

Духовни поуки: „Помоли се за мене“

Со Бога зборувај многу, а со луѓето малку; ако во Божјиот закон се подучуваш - ќе успееш и во едното и во другото. Повеќе...

Живот без стрес

Ако разбереме што се крие зад стресот, ако ја видиме лагата, која што се крие зад него, на крајот ќе увидиме дека не постои причина за да бидеме во стрес.. Повеќе...

Митрополит Струмички Наум - Да пораснеме барем до Стариот Завет

И не само што немаат туку се и очигледна пречка за влез во Царството Небесно, и пречка да се сфати и пренесе неговата идеја и порака. Повеќе...

Епископ Тихон Шевкунов: „НЕСВЕТИ, А СВЕТИ“

Несвети, а свети. Луѓе, кои навидум живееле во нашето секојдневие, се соочувале со проблемите со кои ние се судираме, боледувале од болести од кои ние боледуваме, често осудувани од околината, а сепак, не биле секојдневни. Луѓе, кои не се на иконите, но го предавале животот од иконите во сите нивни дела, зборови, мисли. Луѓе, за кои тишината прозборила дека се свети.  Повеќе...

ГОЛЕМАТА ТАЈНА НА ДИВЕЕВО - Кој ќе доживее, ќе види

Како дополнување на оваа тајна, еве што слушнав од устата на 84-годишната игуманија на манастирот Дивеево, Марија. Бев кај неа во почетокот на 1903 година веднаш по канонизирањето на преподобниот Серафим и заминувањето на царското семејство од Дивеево. Повеќе...

Арх. Калиник Мавролеон: Монологот БОЖЈИ

 

Те гледав кога се разбуди угрово. Чекав да ми кажеш два-три збора, да се заблагодариш за се што ти се случува, да побараш мое мислење за се што треба да правиш денес. Повеќе...

За Моето име

Поуки на грузискиот Старец Гаврил Ургебадзе за последните времиња

 

„Ѓаволот има 666 мрежи. Во времето на антихристот луѓето ќе очекуваат спасение од космосот. Тоа ќе биде и најголемата замка на ѓаволот: човештвот ќе бара помош од вонземјаните, не знаејќи дека тоа се, всушност. – демони.“ Повеќе...

Взбранной Воеводе победительная