логоFacebookTwitterYouTubeeMail

Магистерски труд на Софија Грандаковска

 

2. Антропоцентричниот карактер на молитвата во хеленската книжевност

 

 2.1. Во првобитната примитивна молитва човекот својата врска со непознатото, со духот или со божеството ја открива како врска надвор од себе. Во свеста на хеленскиот човек се појавува антропоцентричната димензија на постоењето. Имено, кај хеленскиот човек се појавува само почетно сознание за своето страдање кое е поради сторено лошо дело (момент којшто не постоеше во претходното цивилизациско ниво), а Бог го казнува поради тоа. Затоа, и формата на молитвата во хеленската книжевност добива антропоцентричен карактер. Иако боговите се антропоморфни и секогаш се блиску до луѓето, сè уште не постои свест за трансцендентноста на божественото присуство, бидејќи центарот на пантеонот е сè уште празно, а боговите во тој пантеон не поседуваат морална совршеност. Ваквиот заклучок за карактеристиките на молитвениот дискурс во хеленската книжевност како најтранспарентен, е илустриран во делото на Хомер. 

2.2. Во Илијадата се упатува на постоењето разгневени богови кои треба (на некој начин) да се смилостиват. Од друга страна, нивната позиција, т.е страната која ја застапуваат (ахајска или тројанска) е од променлив карактер. Чинот на смилостување се одвива преку молитвениот говор. Односот меѓу човекот и боговите е рефлектиран низ хеленистичкиот политеизам кој упатува на натчовечката убавина на боговите, во извесна смисла како поетска креација, но од друга страна, боговите според своите страсти и потреба за кавги, како човечки одлики, стојат блиску до луѓето. Оттука, боговите кои живееле на Олимп припаѓале на малку поинаква заедница од онаа на луѓето. Хеленскиот човек бил зависен од олимписките херои и, затоа, морал да им упатува инвокации, да им принесува жртви и низ молитвени повици да ја придобива нивната наклонетост. Боговите не поседуваат морална совршеност. Нивниот антропоморфизам говори за тоа дека боговите, од една страна, ги носат човечките особини, но од друга страна ја користат својата моќ и во добро и во зло. Затоа, хеленскиот човек појавата на гневот како зло, ја врзува со самите богови, т.е. дека божјото учествува во сè, па и во злото. Тоа укажува на една тајна недоверба кон боговите и отсуство на предаденост во вистинската вера кон нив. Оттука следува и честата критика кон нив. Но сепак, хеленскиот човек верува во вишата инстанца која постои на Олимп, а доказ за тоа се бројните почести коишто ѝ ги оддава преку молитвата и принесувањето жртви од практични причини. (Ѓуриќ, 1990, 88) 

2.3. Сите наведени атрибути на олимписките богови и нивната врска со човекот кој негува песимистички поглед кон животот, се одразува врз молитвениот дискурс во хеленската книжевност. Имено, таа нема карактеристики на вистинска молитва која подразбира заедништво. Формата на молитвата во хеленската книжевност подразбира извесна слобода во изразот. Таа е повеќе инвокативна, повикувачка, отколку доверлива. На тоа укажува и моралната несовршеност на боговите и нивната променлива позиција, но и критиките кои им се упатувани ним.

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Септември 15, 2021
19042009

Промоција на романот „Равенка на стравот“ од Верица Мукоска е храбро соочување на индивидуата

Гледајќи низ призмата на авторската еволуција во овој роман и досегашното творештво на авторката, полека и прогресивно се кристализираат двете приказни чие дејство е стационирано во Сиена и Љубаништа, надоврзани како голема и мала премиса како што пишува за…
Септември 10, 2021
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel

Режисерката Дина Дума за нејзиниот наградуван филм-првенче „Сестри“

Нашата млада режисерка Дина Дума го потврди огромниот подем што го доживува македонската филмска сцена во изминативе неколку години. Дума за својот дебитантски долгометражен филм „Сестри“ неодамна се закити со Специјалната награда на жирито во програмата…

Музејско-ретроспективната изложба на Димче Коцо

Авг 27, 2021 Ликовна уметност 81
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
Како основоположник на македонското музеолошко наследство, втемелувач на модерната…

Почна 12-тото издание на МакеДокс

Авг 21, 2021 Филм, Театар 117
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
. Во Музејот на современата уметност ќе се одвива програмата за деца и младинци. Во…

Ликовна колонија во Галичник од 15 до 22 август 2021

Авг 15, 2021 Ликовна уметност 125
Ликовна колонија во Галичник од 15 до 22 август
На годинешната креативна дружба, која одново ќе има хибриден пристап, заради сеуште…

Беседи

Митрополит Струмички Наум:   Сето тоа... не сум го запазил од младини (11.09.2021)

Митрополит Струмички Наум: Сето тоа... не сум го запазил од младини (11.09.2021)

Страстите се тие што го држат срцето заробено и затворено за умно-срдечната молитва, а умот непросветлен. Страстите и демоните, кои секогаш се поврзани со нив, се тие што ги држат...

Митрополит Струмички Наум: Што не е јасно? (04.09.2021)

Митрополит Струмички Наум: Што не е јасно? (04.09.2021)

Никогаш не треба да губиме предвид колкави должници сме Му на Бог; и поради сите дарови што постојано ги добиваме од Него и поради сите гревови со кои Му возвраќаме...

Беседа за Успение на Пресвета Богородица oд Викарниот Епископ Јаков Стобиски

Беседа за Успение на Пресвета Богородица изречена од Викарниот Епископ Јаков Стобиски во манастирот Успение на Пресвета Богородица - Берово

Св. Јован Кронштатски - Слово на денот на Успение на Пресвета Богородица

Св. Јован Кронштатски - Слово на денот на Успение на Пресвета Богородица

И колку славно било Нејзиното успение! Со каква светлина сјаело Нејзиното пречисто лице. Колку прекрасно, неописливо, неспоресливо благоухание извирало од нејзиното пречисто, приснодевствено тело, како што пишува св. Дионисиј Ареопагит,...

Свети Лука (Војно- Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Свети Лука (Војно- Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Многу е важно правилно да разбереме и да ги запомниме зборовите на тропарот на великиот празник на Успението на Пресвета Богородица: „... По Успението не си го оставила светот, Богородице...’’.Нејзината...

о.Зоран Пецовски: ПРЕОБРАЖЕНИЕ  ХРИСТОВО

о.Зоран Пецовски: ПРЕОБРАЖЕНИЕ ХРИСТОВО

Кој им дава поткрепа во нивните неуморни подвизи; добро и убаво им било на сите светители, зашто за сите нив не постоел ниту еден друг идеал кој  би бил  достоен...

   Свештеник Јане Илиев: СЕДМА НЕДЕЛА ПО ПЕДЕСЕТНИЦА

Свештеник Јане Илиев: СЕДМА НЕДЕЛА ПО ПЕДЕСЕТНИЦА

Секое појавување на Спасителот Господ Исус Христос меѓу народот претставувало поттик околу Него и Неговите ученици да се собере многу народ. Некои од нив доаѓале заради љубопитност, некои од мака,...

Митрополит Струмички Наум: Разлика помеѓу Божјо и демонско чудо (21.08.2021 )

Митрополит Струмички Наум: Разлика помеѓу Божјо и демонско чудо (21.08.2021 )

Прашањето што се поставува сега е: дали имаше основа за чудо и во случајов на Апостол Петар? Дали тој дава нешто што не е достаточно и за самиот него, т.е....

Митрополит Струмички Наум: Давање и кога се нема доволно за себе – основа за Божјо чудо (14.08.2021)

Митрополит Струмички Наум: Давање и кога се нема доволно за себе – основа за Божјо чудо (14.08.2021)

    Во нашиот живот е важно да имаме волја за добро дело – во слава Божја и од љубов кон ближниот, останатото е Божја работа. Апостолите ја гледаат потребата...

« »