логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 

Големиот Вазарели пред македонската јавност

Виктор Вазарели е меѓу првите светски уметници што донираа свои дела за колекцијата на новоформираниот МСУ, по катастрофалниот скопски земјотрес

Околу 180 графики и 28 објекти од Виктор Вазарели, еден од најпознатите творци во светската современа уметност, утревечер во 20 часот, ќе бидат изложени во Музејот на современата уметност на скопското Кале. За Вазарели, еден од најголемите визионери во уметноста на 20 век, слободно може да се каже дека е пандан на Артур Кларк (и неговото дело и придонес во литературата). Вазарели, роден во 1906 година во Печ, Унгарија, се смета за основач на правецот оп-арт, за еден од лидерите на апстрактното геометриско сликарство, кое подоцна го разви во „кинетизам“. Починал во Париз во 1977 година. Изложбата во Скопје ја носи колекционерот Тибор Чепеи, Унгарец, сопственик на колекцијата „Вазарели“ и поранешен пријател на славниот уметник, кој си поставил мисија постхумно да го популаризира творештвото на Вазарели низ целиот свет.Сепак, за македонската јавност името на Вазарели не е мистерија. Тој е меѓу првите светски уметници што донираа свои дела за колекцијата на новоформираниот Музеј на современата уметност, по катастрофалниот скопски земјотрес во 1963 година. Сестраниот Тибор Чепеи, професор, историчар и музичар, е пресреќен што пристигнал во Скопје. Вели дека одамна се подготвувал да дојде во Македонија, која ја смета за прекрасна земја.Особено ми е драго бидејќи македонскиот и унгарскиот народ имаат слични судбини. Чувствувам огромна почит кон македонскиот народ и кон вашите предци - рече Чепеи на вчерашната прес-конференција и ја најави изложбата.

ГО НАДМИНА МАЛЕВИЧ

По завршувањето на средното образование, Вазарели своето внимание го насочил кон медицинските науки. Набрзо почувствувал дека е предодреден да се посвети на уметноста. Откако се заситил од предавањата на ликовната академија, решил да им посвети внимание на предавањата што ги држеле поклониците на идеите на Баухаус. Во 1930 заминал во Париз, каде што ќе го помине целиот свој творечки живот.Вазарели отсекогаш и' беше благодарен на Франција за можностите што му ги даде, но во себе, до крајот на животот се чувствуваше Унгарец. Неговите предци пред 1000 години направиле многу за унгарштината и затоа тој имаше тесни врски со унгарскиот фолклор - рече Чепеи.Омилени му биле графичките техники сериграфија и литографија, поретко се посветувал на нацрти за таписерии. Својата уметност ја надоврзал на размислувањата на неговите идоли Василиј Кандински, Казимир Малевич и Пит Мондријан.Но, Малевич никогаш не успеа да излезе од дводимензионалноста. Вазарели го надмина својот идол - објасни Чепеи.Големиот уметник мразел својата уметност да ја претставува само пред „академци“; сакал неговите дела да може секој да ги види. Тоа е основната мотивација на Чепеи и неговата мисија. Јас не сум пребогат човек. Често сам ги доплаќам трошоците за изложбите. Но, најважно е што секоја изложба може да ја видат луѓе од различни општествени слоеви. Никој нема право да им го ускрати тоа задоволство - вели Чепеи.Тој доброволно ја донесе изложбата во МСУ и за тоа не бара никаков надомест.

ЗАСИЛЕНО ОБЕЗБЕДУВАЊЕ

Ова е една од најобемните изложби за творештвото на Вазарели што досега е отворена. Чепеи е многу благодарен поради тоа. Вели дека најчесто се претставуваат по околу 50 дела и по два-три објекти. Засега тој е единствениот колекционер што - некогаш сам, некогаш со помош од француската и од унгарската влада - го промовира творештвото на големиот автор. За жал, вели тој, денес се водат многу судски спорови за неговите дела. Тој не посакуваше вака да се одвиваат нештата. Членовите на семејството во последните седум години од неговиот живот се обидуваа да го изолираат од одлуките. Затоа ќе се трудам колку што можам повеќе да го промовирам неговото дело во целиот свет - вели Чепеи. Изложбата за македонската публика ќе биде отворена еден месец. Додека посетителите ја разгледуваат колекцијата, ќе може да го видат и документарецот „Слика, музика, текст“ за животот и творештвото на Вазарели. За сето време ќе биде зголемено обезбедувањето во МСУ. Директорката на Музејот, Елиза Шулевска, најави дека наскоро ќе биде осовременет целиот безбедносен систем во институцијата. Изложбата ја организираат Центарот за унгарска култура во Софија, унгарските амбасади во Бугарија и во Македонија и МСУ.

Изложено и првото уметничко дело што отпатувало во вселената

„Сојуз Т“ е насловот на графиката - првото уметничко дело што отпатувало во вселената. Космонаутите во вселенското летало, илјадници километри над Земјата, ја потпишале сликата, на која има печат и од УНЕСКО. Ова дело досега само четири пати било изложено во странска земја. Чепеи инсистирал дополнително да ја вметне графиката за изложбата и лично ја донел во Скопје. Дури имал и извесни проблеми на граница.

Весна Ивановска- Дневник

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Јануари 06, 2021
ЈЕЛЕНА ЈОВАНОВА ПЕРИЌ – РАНЛИВОСТА Е ХРАБРОСТ

ЈЕЛЕНА ЈОВАНОВА ПЕРИЌ – РАНЛИВОСТА Е ХРАБРОСТ

Горда сум на секој проект и позади секој еден стојам непоколебливо. Нормално, некои од нив допринесоа за поголеми промени, и сопствени и друштвени. „Демонот од Дебар Маало” во режија на Слободан Унковски ми ја започна кариерата. Со претставите на Нела…
Јануари 05, 2021
3.angeli.so.truba

Кога некој ќе се потруди да те изгуби- ти потруди се да не те најде повеќе

Исто така секој момент можете да научите и некое друго сценарио и да сфатите, дека осветата не спаѓа во подобри избори во вашиот живот. Не сметајте дека ако враќате со иста мера е единствено решение, кога сте донесени до работ на провалијата? Знаете ли какви…

ПИЈАНМАНОВ: Уметноста е една од последните сили кои можат да го спасат човештвото

Дек 30, 2020 Интервју 73
3.angeli.so.truba
Прогласувањето национални паркови и зелени заштитни зони во југоисточна Македонија е исто…

Македонскиот филм „Дедо и Внук“ на Илија Пиперкоски најдобар на Интернационалниот Филмски фестивал во Париз

Дек 10, 2020 Филм, Театар 276
Ова е шестта награда за првиот долгометражен филм на Пиперкоски, кој претходно ја освои…

Галебот Џонатан Ливингстон- Ричард Бах

Окт 23, 2020 Литература 409
3.angeli.so.truba
После еден месец од враќањето се случува преседан. Еден галеб од Јатото бара да учи да…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Светилникот на нашето време (11.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: Светилникот на нашето време (11.01.2021)

Се сеќавам, кога понекогаш ќе ми беше многу тешко и кога ќе отидев кај него на исповед, ќе ме сослушаше и без да ми даде никаков совет, само ќе одмавнеше...

Митрополит Струмички Наум: КОПНЕЖ – ДУХОВНО ДА СЕ ПРОГЛЕДА (10.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: КОПНЕЖ – ДУХОВНО ДА СЕ ПРОГЛЕДА (10.01.2021)

Слепиот верува дека Господ Исус може да го исцели и затоа никој, и покрај забраните, не може да го спречи неговиот молитвен повик кон Него. Тоа е вистинска пројава на...

ВИСТИНСКИ БОЖИК - СТАРЕЦ ГЕОРГИЈ КАПСАНИС (06/01/2021)

ВИСТИНСКИ БОЖИК - СТАРЕЦ ГЕОРГИЈ КАПСАНИС (06/01/2021)

Смирената наша молитва од Света Гора е да се подвизуваме сите против нашето самољубие, со цел да дојди во нашите срца, во нашите семејства, во татковината ни и во светот...

РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – Архимандрит Георгиј Капсанис

РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – Архимандрит Георгиј Капсанис

Оваа тајна се извршува во Црквата, зашто ние кои живееме во Црквата стануваме учесници во Божјата предвечност, во вечниот живот, во вистинскиот живот на Пресвета Троица. Се разбира, сѐ уште...

Митрополит Струмички Наум: Секој се самооправдува; има ли некој – да се покае? (03.01.2021 16:57)

Митрополит Струмички Наум: Секој се самооправдува; има ли некој – да се покае? (03.01.2021 16:57)

 Вакво нешто се случува и со нас, посебно кога на некој прекор од нашиот духовен отец, наместо да ја препознаеме нашата слабост, да побараме прошка и да се поправиме, ние...

Митрополит Струмички Наум: СЕКОЈ САКА ДА Е НЕКОЈ, НИКОЈ НЕ САКА ДА РАСТЕ (02.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: СЕКОЈ САКА ДА Е НЕКОЈ, НИКОЈ НЕ САКА ДА РАСТЕ (02.01.2021)

Не се моја тема толку промените во општеството, колку што се промените во Црквата. И не толку промените во Црквата, колку што е промената барем на еден човек во Црквата.Мислам...

БEСEДА за главнoтo прoрoштвo на прoрoкoт Исаија

БEСEДА за главнoтo прoрoштвo на прoрoкoт Исаија

Тoгаш Исаија прoрeкoл дeка нeпријатeлoт нeма да гo зазeмe Eрусалим. Глeдајќи дeка царoт нe му вeрува, тoј му рeкoл да бара знак, чудo, или oд нeбoтo или oд зeмјата. Нo...

Митрополит Струмички Наум: Како договорени (27.12.2020)

Митрополит Струмички Наум: Како договорени (27.12.2020)

Така и во нашиот случај, луѓе – странци меѓусебно, со различни гревовни навики и индоктринирани од различни колективни несвесни гревовни шеми, ги гледаме дека восогласено дејствуваат како под команда, кога...

Митрополит Струмички Наум: За лепрозниот Самарјанин (20.12.2020)

Митрополит Струмички Наум: За лепрозниот Самарјанин (20.12.2020)

Исто така, и повеќето христијани, на почетокот од духовниот живот, со помош на првата благодат, ја очистуваат енергијата на својот ум, но не успеваат да продолжат по патот на духовниот...

« »