логоFacebookTwitterYouTubeeMail

  sv.nikodim

22/10/2015   Поуки - совети

Заветот и наследството на преподобен Никодим Прилепски (Тисмански)


Преподобниот старец Никодим, последната година од соленото море на земниот живот, како во одаја полна со светлина ја поминал, молејќи се во пештерата над манастирот Тисмана. Во воздухот на псалмопевецот Давид и смирениот митар, и тој извикувал: Господи, биди милостив кон мене грешниот и не ме отфрлај!
Преданието зборува дека во манастирот слегувал само во неделите, кога учествувал на Божествената литургија и заедничката трпеза на која татковски ги поучувал своите духовни деца. Со чисти ум и уста повторувал: Деца мои, возљубете го Бога и ближниот и ќе најдете вечен мир. Ова се и единствените зборови на преподобниот што иконографијата ги забележала во химнографскиот спомен, и на свитокот во неговите раце на иконите.
Зборовите, всушност, се повторување на Христовата заповед за љубовта. Да се љуби Бога, значи да се љуби ближниот, и обратно, љубејќи го ближниот, го љубиме и нашиот Бог. Исполнувањето на оваа единствена заповед е целта на христијанинот, кој по примерот на Христос треба сиот да стане љубов и да гори од љубов.
Гревот не е ништо друго, туку онтолошко промашување, отстапување од вечната љубов на Отецот. Затоа преподобниот Никодим, живеејќи и препознавајќи во Духот, со љубов и во љубов ги задолжувал своите чеда. За него рајот е совршена љубов.

Знаејќи за денот на своето упокојување Никодим самиот си подготвил гроб во припратата на храмот, кој со љубов го посветил на чесното Богородично успение. Откако со отците благодарствено ги отслужил сеноќните Божикни служби во спомен на преславната тајна, кога природата се обновува и Бог станува човек, преподобниот, во 1406 г. На втор ден Божик (Собор на Богородица), ликувајќи преминал кон Трисолнечната светлина. Навистина е чесна пред Господа, смртта на преподобниот. Бог се сеќава на него и со ново име го нарекува (Ис. 62,2).

Смртта на преподобниот Никодим била и останува празник. По упокојувањето, од неговите мошти целиот воздух се исполнувал со благоухание – сведоштво и предобраз за прославувањето на човекот при Општото воскресение од мртвите. Нешто подоцна, како извор на чудеса се покажал неговиот гроб.
Учениците, по смртта на својот отец, не останале сами. Според нив, старецот Никодим бил секогаш присутен и дејствителен. За ова сведочи и ктиторскиот запис забележан во еден синодик: „Црквата е изградена од монахот Макариј од Тисмана, овде испратен од свети Никодим од Тисмана“. Игуменот Макариј Тисмански, со записот што го оставил, речиси 150 години по упокојувањето на преподобниот, нескриено зборува за заедничките желби на срцата и нераскинливата врска меѓу духовниот отец и синовите наследници.

Преданието, потврдено и од релевантни научни истражувања, на Никодимовата духовна школа ѝ препишува повеќе десетици манастири: во Романија (Угровлахија, Трансилванија, Молдавија), Тимочка краина во Србија и Видин во Бугарија. Силата на духовното семе е навистина голема.
Манстирите, основани од преподобниот Никодим, и по неговото упокојување претставувале штит на православието. Како расадници, тие изродиле многу отци кои продолжиле да го изградуваат црковното тело. Црковната структура во Влашко, изградена врз темелите на исихистите, кои биле будни чувари на чистотата на верата не ја прифатија унијата меѓу Цариградската патријаршија и Римската црква, склучена во 1439 г. Во Фиренца. Токму затоа, непосредно по склучената унија, Влашко и Молдавија ја отфрлиле јурисдикцијата на Цариградската патријаршија и ја прифатиле јурисдикцијата на непоколебливата Охридска архепископија, која во тој период останала доследна, и затоа единствена Црква, возглавител на православието.


nikodim

Уште за време на својот живот, преподобен Никодим се покажал како „свет човек“ – жив светител на народот. Светиот Дух – Господ, е Тој што ги осветува светителите, а не актите или одлуките на луѓето. Шестотини години му беа потребни на синодалниот, на управо – административниот дел на Романската црква, за да ја препознае светоста кај преподобниот Никодим Тисмански. Конечно, со синодскиот томос на Романската патријаршија од 1955 г. свети Никодим е внесен во црковните диптиси и неговиот светителски култ е официјализиран.

Сведоштвата за многубројните чуда што ги направил светителот за време на животот и потоа, ја потврдуваат неговата светост и присутност во животот на верниците.
Уште од 15 век, владетелите од династијата на Басарабите сакале да ги пренесат неговите мошти во престолнината, и градот да го предадат во негова заштита. Но волјата на светителот била поинаква. Тој посакал неговите останки да бидат сокриени на место што до денес останало непознато. За утеха, благоизволил на верните да им го остави показалецот од десната рака, со кој за време на животот, непрестано покажувал кон Христа и Неговото царство.

За сите добродетели што ги направил свети Никодим ги направил за романската земја и народ, е почитуван речиси за рамноапостолен просветител на Романија. Земен е и за патрон, заштитник на Олтенија (област Горж).

Ликот на овој светител ги украсува ѕидовите на десетици цркви во Романија. Претставен е во свештеничко одејание, со евангелието во рака, или пак, во монашка риза и свиток во рацете, и често со срна до себе. Велат, со срна се слика, поради убавината на неговата кротка душа, оти гнев само кон змијата покажал.
Светителите им припаѓаат на сите. Тие се космополити во вистинска смисла на зборот. Грешка прават оние што се обидуваат да ги затворат во границите на одредена држава. Зар е можно тоа да го помислиме за нашата застапничка Мајката Божја, која е постојано и насекаде на земјата? Или пак, да го ограничиме вселенскиот свети Никола, почитуван како заштитник на сите краишта на земјата и оние што се далеку по морињата?
И преподобниот Никодим е светило од незалезната светлина, што ги осветлува краиштата на земјата.
Неговиот спомен не останал локален, но се раширил во повеќе земји.

Непристрасно ќе речеме дека и во Македонија свети Никодим е живо присутен. Веќе петнаесетина години, на евхаристиските собори во Прилеп и Пелагонија, тој е повикуван како молитвен застапник пред Господа. Фрески со неговиот образ се насликани во црквите „Благовештение“ (Скопски клинички центар), „Свети Никола“ (манастир Љубанци), и „Свети Наум Охридски“ (скопско Радишани).
Името на преподобниот Никодим, кој е украс и учител на монасите, кај нас го носат монаси и монахињи, а неговата служба, преведена на современ македонски јазик, се пее во прилепските манастири.
Празничната химнографија, испишана за светителот, е мелопоетика за Столбот вдахновен, Исправителот на христијаните, молитвеникот за спасението, иконата на добрините…

Никодим е огледало што не го „одразува“ сопствениот, индивидуален лик. Неговата богозаљубена личност го прима, одразува и иконизира Божјиот лик.
Нашата молитва кон него е молитва кон Божји пријател.

Преподобен оче наш Никодиме, моли го Бога за нас!
Извор: Преподобен Никодим Тисмански
жива икона на исихистичкиот монашки космополитизам

Јеромонах Никодим Солунчев

Подготвил: ѓакон Златко Крстевски

Извор: Преспанско- пелагониска епархија



Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Септември 03, 2021
Default Image

Беседа за Успение на Пресвета Богородица oд Викарниот Епископ Јаков Стобиски

Беседа за Успение на Пресвета Богородица изречена од Викарниот Епископ Јаков Стобиски во манастирот Успение на Пресвета Богородица - Берово
Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…

Живот во служба на Бога и на луѓето

Јан 29, 2020 Беседи 3089
3.angeli.so.truba
Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

Дек 09, 2019 Полезно и Потребно 2933
7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Свети Климент Охридски (08.08.2022)

Митрополит Струмички Наум: Свети Климент Охридски (08.08.2022)

Но, што значи тоа дека некој ќе влезе и ќе излезе и дека пасиште ќе најде?Тргнувајќи секогаш од персоналното начело на македонско-светогорската исихастичка школа (наспроти антиохиската историска и александриската алегориска...

Митрополит Струмички Наум: Свети Пророк Илија (01.08.2022 15:58)

Митрополит Струмички Наум: Свети Пророк Илија (01.08.2022 15:58)

 Вистинскиот, пак, Божји пророк, што и да направи, тешко ќе ги отвори кон милост суетните срца на самонаречените духовни величини: „Зашто дојде Јован Крстител, кој ниту леб јаде, ниту вино...

БEСEДА  за пoтрeбата за пoвтoрувањe и пoвтoрувањe

БEСEДА за пoтрeбата за пoвтoрувањe и пoвтoрувањe

Oрачoт oра вo нивата. Зарeм нe ја пoвтoрува oрачoт сeкoја минута истата рабoта? Какo инаку би ја изoрал нивата, акo oд утрo дo мрак нe длаби бразда дo бразда?Патникoт чeкoри...

Исцеление на демонизираниот човек во Гадара

Исцеление на демонизираниот човек во Гадара

Евангелието е еден вид огледало, во кое се огледуваме себеси, и гледајќи се во него, се дотеруваме внатрешно. Како што секоја куќа има огледало, така треба секоја куќа да има...

Протоереј ставрофор Глигор Дамјановски: СВЕТИ БЕСРЕБРЕНИЦИ И ЧУДОТВОРЦИ КОЗМА И ДАМЈАН (обновено)

Протоереј ставрофор Глигор Дамјановски: СВЕТИ БЕСРЕБРЕНИЦИ И ЧУДОТВОРЦИ КОЗМА И ДАМЈАН (обновено)

 Бидејќи имале силна и непоколеблива вера, Божјата благодат делувала врз сите луѓе коишто им се обраќале за помош. Колку што лекувале со разните треви, толку повеќе Бог, поради нивниот свет...

Митрополит Струмички Наум: Светите Апостоли (11.07.2022 20:30)

Митрополит Струмички Наум: Светите Апостоли (11.07.2022 20:30)

   Петар Му се обраќа на Господ како прв меѓу еднаквите по чест, кој во тој момент ги изразува и сведочи верата и опитот на сите Апостоли, а не само својата...

Митрополит Струмички Наум: Свети Наум Охридски (02.07.2022 )

Митрополит Струмички Наум: Свети Наум Охридски (02.07.2022 )

Согласно опитот на сите Свети, единствен темел на вистинскиот духовен живот во Црквата е вистинската вера. Вистинска вера може да биде само една. Учеството во вистинската вера во Црквата истовремено...

БEСEДА  за угледувањe на мравкитe

БEСEДА за угледувањe на мравкитe

Вoлјата на Твoрeцoт, Кoј нè испратил вo oвoј свeт e да твoримe дoдeка смe вo свeтoт. Самиoт Гoспoд Исус запoвeда: Твoрeтe, стражарeтe! Oн ги фали oниe кoи ги умнoжуваат дадeнитe...

Архиепископ Антинојски Пантелејмон: За љубовта

Архиепископ Антинојски Пантелејмон: За љубовта

 Ако на пример, ние не ги надминеме границите на секојдневнието, ако не ги надминеме своите слабости, тогаш на кој начин нашата христијанска љубов се разликува од другите? Ако ги љубиме...

« »