логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 

о. Горан Стојчевски

АПОСТОЛОТ НА СОЛЗИТЕ

„Та човекољубивиот  Бог наш, откако ќе ги прими (предложените и осветени чесни Дарови) во Својот свет, наднебесен и духовен жртвеник, како благопријатен духовен мирис, да ни ја испрати божествената благодат и дарот на Светиот Дух, да се помолиме„ – Литургија на св. Јован Златоуст
„Како што водата може да ги избрише буквите, така и солзите можат да ги избришат гревовите„. -свети Јован Лествичник
„Петар не беше врзан за пари, за овоземното, тој беше врзан за Личност, за прекрасната Личност на нашиот Господ – Богочовекот Исус Христос, и тоа му даде сила на покајание„. („Јуда или Петар„) – митрополит Наум

Ми надојде едно сеќавање кога го пишуваш овој текст за светиот апостол Петар, тоа беше сеќавањето за текстот кој во мал дел погоре го цитирав, но сакајќи да го парафразирам само заклучувам дека нема разлика меѓу предавството на Јуда и одрекувањето на Петар. Со различните термини сепак се издвојува личносниот однос што го имал Петар со Христа и со останатите апостоли, за разлика од Јуда кој го немал ниту со апостолите, ниту пак преку нив како живи и конкретни личности, како и секој човек со кого се поистоветува Христос, немал ни со Самиот Господ. Не сакам да ги релативизирам зборовите предавство за едниот е поголемо зло, а одрекување за другиот е помало, туку дека и едното и другото е отпаѓање од единството со  Бога, откинување од заедницата со Бога, отстапување од благодатниот Извор на нашето суштествување кое подразбира благодат, заедница и единство на Бог, ближниот и јас. Од Светото Евангелие дознаваме и за Петар и за Јуда, но она што прави особена разлика покрај посочената е секако преумувањето, покајнието, едниот се покајал и ги вратил парите, но се уби, другиот се покаја и почна да плаче. Секако личносниот однос е превасходен, но одлучноста за покајние како што сведочат светите Отци, раѓа солзи, благодатниот дар на огненото покајание. Токму свети апостол Петар ги посведочува на дело зборовите на светиот апостол и евангелист Јован, и од Неговата полнота ние сите примивме благодат врз благодат (Јн.1,16). Солзите на светиот апостол Петар беа токму тоа, на дарот на покајние кое го положува добива друг дар, дар на солзи, која е вовед на актуелизацијата на слегувањето на Светиот Дух врз апостолите преку исполнување на Христовата заповед, одете и научете ги сите народи, да се крштеваат во името на Отецот, и Синот, и Светиот Дух, и учејќи ги да пазат сè што сум ви заповедал (Мт.28,19-20), и таа прва проповед во Црквата на денот Педесетница, Петар ја заклучува онака како што почнува и самата Блага Вест (види Мр.1,15), покајте и секој од вас да се крсти во името Исуса Христа за опростување на гревовите и ќе примите дар на Светиот Дух (Дела 2,38). Ако некој не се роди од вода и Дух, нема да влезе во царството небесно, вели Господ, што се однесува на крштевањето како што гледаме на Педесетница од проповедта на Апостолот. И ако со крштевањето се измиваме од сите гревови, вклучително и првородниот грев кој се пренесува од Адам наваму, а воедно ги примаме и благодатните дарови на Светиот Дух во миропомазанието, тогаш единствен начин како што велат светите Отци погоре споменато во цитатот на свети Јован Лествичник, на приемчив схоластички или школски начин ни е објаснето дека сторените гревови направени по крштевањето или отстапувањето благодатните Божји енергии се измиваат со солзи. Тој видлив дар на покајние ни го посведочиле многу свети Отци кој го одржале во чистота православното исихастичко предание, дека дарот на Светиот Дух за кој зборува светиот апостол Петар во проповедтта на Педесетница е дарот на умносрдечната молитва (види Дела 4,12 и „Ако не се родите одозгора..„ – митр. Наум), понатаму посведочен во личностите во кои се изобразил Светиот Дух (види В. Лоски „Мистична теологија на Црквата од Исток„), онака како што Отецот е изобразен во Христа Исуса, и како што во Светиот Дух е изобразена личноста на Синот Божји. А, и дарот на умносрдечната молитва е посведочен со благодатниот дар на покајничките солзи. Секако и крвта на мачениците врз кои се зацврстувала Црквата е „второ крштевање„, како солзите, или како што бил случај во првиот век и чин на само крштевање. Но, за плачот и солзите за разлика од погоре напишаново, предале од свое лично сведоштво многу, многу подобро  мнозинство првославни светилници кои ни се пример за подражавање, а верувам некој од вас бил во допир и денес со такви сведоци на покајнието во Христа.


Петровите солзи на покајние (Мт.26,75) ќе бидат јасен показател на сите Свети Отци низ вековите подробно од лично искуство на животот во Христа за пројавување на Светиот Дух во нивните личности преку покајничките солзи, или како што вели свети Јосиф Спилеот, треба да имаме трпение и покајние до самата смрт, за кого неговите духовни чеда посведочиле дека од неговите солзи со часови се натопувала земјата, а и самиот старец пак сведочи за некои негови претходници, сведочејќи го на тој начин преданието на Црквата. Подвижничкиот етос на отците, како што вели ахимандрит Захариј, особено ги цени солзите, бидејќи како плод на молитвата означуваат дека целиот наш ум  сосредоточен во Бога, но тоа за кое сведочат подвижниците се покајните, а не психолошките солзи. Мал момент од Светото Евангелие е горкото просолзување на Петар како резултат на неговото покајание заради одрекувањето од Христа, тоа е она држење на умот во адот, но без да очајува, како што вели старец Силуан, а сепак овој миг понатаму го отвора патот за сведоштво за аскетскиот плач во акетско-литургискиот живот во Црквата. Еве, што би издвоил за заклучок во однос на Петровите солзи, споменати во однос на една позната евангелска парабола за покајнието, и се вели,со усвојување на мислата „јас сум виновен за сè“ се отвора простор за молитвата на митарот: „Господи Исусе Христе, помилуј ме грешниот!“. Се раѓа чувството на покајание и плач и, воопшто, текот на мислите е сосема спротивен (самоосудување) од оној што следи после мислата дека другиот е виновен (осудување). Кога во своето срце ја прифаќаме и се согласуваме со помислата дека другиот е виновен, покажуваме и дека ни е туѓ подвигот на аскетската љубов. Оној што го љубиме, макар и аскетски, никогаш не е виновен („Аскетскиот плач на митарот„ – митр. Наум).
Еве, уште еден извадок којшто ни го открива апостолското предание низ вековите кај многумина „карпи„ на кој се соѕидува Црквата Христова (Мт.16,18), „вие, пак, ако ја љубите умносрдечната молитва, радосно тагувајте и плачете барајќи го Исуса. Он ќе се открие во огнената љубов, којашто ќе ги согори сите страсти. Ќе бидете како некој, којшто е многу вљубен и којшто само што ќе се сети на личноста што ја љуби веднаш му затреперува срцето и му течат солзи од очите. Таков божествен ерос и оган на љубовта треба да гори во срцето. Штом ќе слушне или каже – Господи Исусе Христе мој, слатка љубов!, или – Моја слатка Мајко, Пресвета Дево!, веднаш да течат солзи„. – старец  Јосиф Спилеот.
Под вакви карпи, да ни даде Бог да сме сунѓери.

 

 

Извор: ПРЕМИН бр 137/138

 

 

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Септември 03, 2021
Default Image

Беседа за Успение на Пресвета Богородица oд Викарниот Епископ Јаков Стобиски

Беседа за Успение на Пресвета Богородица изречена од Викарниот Епископ Јаков Стобиски во манастирот Успение на Пресвета Богородица - Берово
Јуни 30, 2021
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel

СКОК ПРЕКУ ЈАЖЕТО НА НЕСОГЛАСУВАЊЕТО

Затоа, секогаш кога можеш прескокни го јажето на несогласувањето и фати се за оној дел од приказната кој ветува радост, насмевки и љубов. Горчината плисни ја со бран од морето, измиј го отровот на искажаните зборови и погледни кон залезот на сонцето. Тоа ќе…

Се упокои во Господ Митрополитот Црногорско-приморски Амфилохиј (30.10.2020)

Митрополитот Амфилохиј е роден на Божик, 7 јануари 1938 година, во Бари Радовиќ, во Долна…

Свети свештеномаченик Харалампиј

Фев 23, 2020 Житија 2674
ih3387
Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот…

Живот во служба на Бога и на луѓето

Јан 29, 2020 Беседи 1838
3.angeli.so.truba
Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат…

Беседи

Беседа на Рождеството на Пресвета Богородица - Митрополитот Европски г. Пимен

Беседа на Рождеството на Пресвета Богородица - Митрополитот Европски г. Пимен

Колкава е потребата на човека од храм, од место каде ќе се среќава со Бога, од место каде ќе може молитвено да Му се обрати на Господа, па колку и...

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Девата се раѓа од неплодна утроба, но дури и да била плодна, рождеството пак би било чудесно. О, големо чудо! Штом времето на сеење поминало, тогаш жетвата дошла; штом огнот...

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Во Ветената земја - Палестина, дадена на израилскиот народ од Бога, во планините на Галилеја се наоѓа градот Назарет. Во тоа време тој бил толку непознат и малку важен, што...

Митрополит Струмички Наум:   Сето тоа... не сум го запазил од младини (11.09.2021)

Митрополит Струмички Наум: Сето тоа... не сум го запазил од младини (11.09.2021)

Страстите се тие што го држат срцето заробено и затворено за умно-срдечната молитва, а умот непросветлен. Страстите и демоните, кои секогаш се поврзани со нив, се тие што ги држат...

Митрополит Струмички Наум: Што не е јасно? (04.09.2021)

Митрополит Струмички Наум: Што не е јасно? (04.09.2021)

Никогаш не треба да губиме предвид колкави должници сме Му на Бог; и поради сите дарови што постојано ги добиваме од Него и поради сите гревови со кои Му возвраќаме...

Беседа за Успение на Пресвета Богородица oд Викарниот Епископ Јаков Стобиски

Беседа за Успение на Пресвета Богородица изречена од Викарниот Епископ Јаков Стобиски во манастирот Успение на Пресвета Богородица - Берово

Св. Јован Кронштатски - Слово на денот на Успение на Пресвета Богородица

Св. Јован Кронштатски - Слово на денот на Успение на Пресвета Богородица

И колку славно било Нејзиното успение! Со каква светлина сјаело Нејзиното пречисто лице. Колку прекрасно, неописливо, неспоресливо благоухание извирало од нејзиното пречисто, приснодевствено тело, како што пишува св. Дионисиј Ареопагит,...

Свети Лука (Војно- Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Свети Лука (Војно- Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Многу е важно правилно да разбереме и да ги запомниме зборовите на тропарот на великиот празник на Успението на Пресвета Богородица: „... По Успението не си го оставила светот, Богородице...’’.Нејзината...

о.Зоран Пецовски: ПРЕОБРАЖЕНИЕ  ХРИСТОВО

о.Зоран Пецовски: ПРЕОБРАЖЕНИЕ ХРИСТОВО

Кој им дава поткрепа во нивните неуморни подвизи; добро и убаво им било на сите светители, зашто за сите нив не постоел ниту еден друг идеал кој  би бил  достоен...

« »