логоFacebookTwitterYouTubeeMail


Која е тајната на дејствувањето на уметноста?

Творечкиот процес колку што сме во состојба да го следиме се состои во несвесно оживување на архетипот и во негово развивање и обликување до завршено дело. Архетип или праисконска слика е една фигура, било да е демон, човек или процес која што во текот на историјата се повторува таму каде што творечката фантазија се остварува слободно. Ако поблиску ги испитаме овие слики, ке утврдиме дека тие, во извесна мера се формулирана резултанта за безброј типични искуства на предците.

Во секоја од тие слики се наоѓа дел од човечката психологија, човечката судбина, дел на потења и ужувања што безброј пати се повторувал во животот на нашите предци, во просек секогаш на ист начин. тоа е како некое длабоко закопано речно корито во човековата душа, во кое што животот што пред тоа несигурно се протегал преку големите но плитки површини, одеднаш силно протекува и тоа во мигот кога се подигнува оној посебен сплет на околности кои отсекогаш придонесувале за остварување на прасликата.

Моментот кога настапува митолошката ситуација, секогаш е обележан со посебен емоционален интензитет, тоа е нешто како кога во нас ке се допрат струните што никогаш не звучеле или како да се ослободуваат сили чие постоење не сме го насетувале. Борбата за приспособување е мачна работа, затоа што секогаш се наоѓа во индивидуални, односно атипични услови. Но не е никакво чудо кога ке се најдеме во типична ситуација, одеднаш да чуствуваме некое посебно ослободување, како да летаме, или да имаме чувство дека не обзема некоја несватлива сила во таквите мигови ние не сме повеќе поединечни битија, туку вид, тогаш во нас се крева гласот на целото човештво.

Архетипот дејствува зошто во нас тој предизвикува посилен глас од колку што е нашиот сопствен. Оној кој зборува во праслики, тој зборува со илјада гласови, тој зафака длабоко, а истовремено го издигнува она за што зборува од еднократноста и минливоста во сверата на вечноста. Тој ја издигнува личната судбина на ниво на судбината на човештвото, а со тоа во сите нас ги ослободува оние благотворни сили кои на човекот му овозможуваат да се спаси од сите опасности и да ја преживее и најдолагата ноќ. Тоа е тајната на дејствувањето на уметноста.

Обликувањето на првобитната слика во извесна мера е преведување на јазикот на сегашноста, со што секому му се овозможува да го најде пристапот до најдлабоките извори на животот, кои што инаку би му останале недостапни и затрупани. Во тоа и се состои смислата на уметноста: таа постојано работи на воспитување на духот на времето, затоа што ги создава оние фигури што на духот на времето најмногу му недостигаат.

Поради незадоволството од сегашноста, копнежот на уметникот се повлекува се додека не ја најде онаа праслика во несвесното која што е соодветна на најделотворен начин да ја компензира недостапноста и едностраноста на духот на времето. Оваа слика тој ја прифаќа и ја извлекува од најдлабоката подсвест, па приближувајки накај свеста, и го менува сопствениот изглед се додека човекот од денешницата не успее да ја прифати со својата способност за поимање.

Својствата на уметничкото дело ни дозволуваат да извлечеме заклучоци за кој актерот на епохата во турализмот за својата епоха? што значи романтизмот? што значи хеленизмот? Тоа се правци на уметноста што го оствариле она што на тие духовни атмосфери им било најпотребно.
Народите и времињата имаат свои духови правци и ставови. Но, онаму каде што постои правец мора да постојат и исклучоци. Обичниот човек може без некоја штета да го поднесе општиот правец; човекот со заобиколните патишта (уметникот) кои не може како обичниот човек да оди по широки друмови, всушност ке биде тој кој најнапред ке го открие она што лежи покрај големиот друм и што чека да биде вклучено во живот.
Релативната неприспособливост на уметникот е неговата вистинска предност; таа му овозмоува да остане надвор од главниот пат, да оди по својот голем копнеж и да го најде она што им недостига на другите, а при тоа тие да не го знаат тоа.
Ова е извадок од книгата:
"Психологијата и уметноста" од познатиот Швајцарски лекар и психоаналитичар Карл Густав Јунг

Скопје
25.08.2008
Д-р. Верица Ставреска

http://www.mpc.org.mk/vest.asp?id=2115



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Јануари 06, 2021
ЈЕЛЕНА ЈОВАНОВА ПЕРИЌ – РАНЛИВОСТА Е ХРАБРОСТ

ЈЕЛЕНА ЈОВАНОВА ПЕРИЌ – РАНЛИВОСТА Е ХРАБРОСТ

Горда сум на секој проект и позади секој еден стојам непоколебливо. Нормално, некои од нив допринесоа за поголеми промени, и сопствени и друштвени. „Демонот од Дебар Маало” во режија на Слободан Унковски ми ја започна кариерата. Со претставите на Нела…
Јануари 05, 2021
3.angeli.so.truba

Кога некој ќе се потруди да те изгуби- ти потруди се да не те најде повеќе

Исто така секој момент можете да научите и некое друго сценарио и да сфатите, дека осветата не спаѓа во подобри избори во вашиот живот. Не сметајте дека ако враќате со иста мера е единствено решение, кога сте донесени до работ на провалијата? Знаете ли какви…

ПИЈАНМАНОВ: Уметноста е една од последните сили кои можат да го спасат човештвото

Дек 30, 2020 Интервју 84
3.angeli.so.truba
Прогласувањето национални паркови и зелени заштитни зони во југоисточна Македонија е исто…

Македонскиот филм „Дедо и Внук“ на Илија Пиперкоски најдобар на Интернационалниот Филмски фестивал во Париз

Дек 10, 2020 Филм, Театар 294
Ова е шестта награда за првиот долгометражен филм на Пиперкоски, кој претходно ја освои…

Галебот Џонатан Ливингстон- Ричард Бах

Окт 23, 2020 Литература 418
3.angeli.so.truba
После еден месец од враќањето се случува преседан. Еден галеб од Јатото бара да учи да…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Светилникот на нашето време (11.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: Светилникот на нашето време (11.01.2021)

Се сеќавам, кога понекогаш ќе ми беше многу тешко и кога ќе отидев кај него на исповед, ќе ме сослушаше и без да ми даде никаков совет, само ќе одмавнеше...

Митрополит Струмички Наум: КОПНЕЖ – ДУХОВНО ДА СЕ ПРОГЛЕДА (10.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: КОПНЕЖ – ДУХОВНО ДА СЕ ПРОГЛЕДА (10.01.2021)

Слепиот верува дека Господ Исус може да го исцели и затоа никој, и покрај забраните, не може да го спречи неговиот молитвен повик кон Него. Тоа е вистинска пројава на...

ВИСТИНСКИ БОЖИК - СТАРЕЦ ГЕОРГИЈ КАПСАНИС (06/01/2021)

ВИСТИНСКИ БОЖИК - СТАРЕЦ ГЕОРГИЈ КАПСАНИС (06/01/2021)

Смирената наша молитва од Света Гора е да се подвизуваме сите против нашето самољубие, со цел да дојди во нашите срца, во нашите семејства, во татковината ни и во светот...

РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – Архимандрит Георгиј Капсанис

РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – Архимандрит Георгиј Капсанис

Оваа тајна се извршува во Црквата, зашто ние кои живееме во Црквата стануваме учесници во Божјата предвечност, во вечниот живот, во вистинскиот живот на Пресвета Троица. Се разбира, сѐ уште...

Митрополит Струмички Наум: Секој се самооправдува; има ли некој – да се покае? (03.01.2021 16:57)

Митрополит Струмички Наум: Секој се самооправдува; има ли некој – да се покае? (03.01.2021 16:57)

 Вакво нешто се случува и со нас, посебно кога на некој прекор од нашиот духовен отец, наместо да ја препознаеме нашата слабост, да побараме прошка и да се поправиме, ние...

Митрополит Струмички Наум: СЕКОЈ САКА ДА Е НЕКОЈ, НИКОЈ НЕ САКА ДА РАСТЕ (02.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: СЕКОЈ САКА ДА Е НЕКОЈ, НИКОЈ НЕ САКА ДА РАСТЕ (02.01.2021)

Не се моја тема толку промените во општеството, колку што се промените во Црквата. И не толку промените во Црквата, колку што е промената барем на еден човек во Црквата.Мислам...

БEСEДА за главнoтo прoрoштвo на прoрoкoт Исаија

БEСEДА за главнoтo прoрoштвo на прoрoкoт Исаија

Тoгаш Исаија прoрeкoл дeка нeпријатeлoт нeма да гo зазeмe Eрусалим. Глeдајќи дeка царoт нe му вeрува, тoј му рeкoл да бара знак, чудo, или oд нeбoтo или oд зeмјата. Нo...

Митрополит Струмички Наум: Како договорени (27.12.2020)

Митрополит Струмички Наум: Како договорени (27.12.2020)

Така и во нашиот случај, луѓе – странци меѓусебно, со различни гревовни навики и индоктринирани од различни колективни несвесни гревовни шеми, ги гледаме дека восогласено дејствуваат како под команда, кога...

Митрополит Струмички Наум: За лепрозниот Самарјанин (20.12.2020)

Митрополит Струмички Наум: За лепрозниот Самарјанин (20.12.2020)

Исто така, и повеќето христијани, на почетокот од духовниот живот, со помош на првата благодат, ја очистуваат енергијата на својот ум, но не успеваат да продолжат по патот на духовниот...

« »