логоFacebookTwitterYouTubeeMail


Со куферчиња со пари во потрага по уметност

Приказната од прва рака ја раскажува Драган Бошнакоски, внук на Лазар Личеноски, еден од основоположниците на македонската современа уметност


Националната галерија има извонредно вредни дела од цела поранешна Југославија

Тројца македонски уметници со куферчиња преполни со пари пред шеесет години тргнале на долг пат низ Југославија. Добиле задача од првите луѓе во државата да купат уметнички дела од врвни автори за новоформираната институција во Скопје. Националната галерија отворена во Даут-пашин амам во 1948 година како Уметничка галерија „Скопје“. Следната недела во истиот објект ќе го прослави 60-тиот роденден како Национална галерија на Македонија.Приказната ја раскажува Драган Бошнакоски, кој во три мандати раководел со Галеријата, од 1987 до 1999 година. Информациите се, што се вели, од прва рака. Ги слушал лично од вујко си, Лазар Личеноски, еден од основоположниците, легенда во македонската современа уметност.

- Мојата мајка му беше сестра. Пораснав во неговото ателје, му помагав во се'. Грундирав платно, правев рамки, затегнував платна. Тој беше голем муабетчија. Така имав можност да следам многу работи - вели Бошнакоски.Работата на Уметничката галерија ја следел уште од 1949 година, кога веќе бил запишан во Средното уметничко училиште. Завршил Академија за применета уметност, отсек внатрешна архитектура.

ИЗЛОЖБА НА ХЕНРИ МУР

Во новата галерија се случувале разни настани од областа на ликовната уметност, но најчести биле изложбите на Друштвото на ликовните уметници на Македонија.  Во тоа време ДЛУМ немаше многу членови. Скоро сите се уметници од првата генерација, кои ги нарекуваме основоположници на македонската современа уметност. Во тоа време се отвораа само групни изложби. Се правеше се' за да не се истакне личноста. Индивидуални изложби на наши уметници не се организираа. Прва авторска изложба беше отворена во 1954 година, во мај, на Лазар Личеноски - раскажува Бошнакоски.Прв директор на галеријата бил уметникот Борко Лазески. Го наследил доајенот Никола Мартиноски, кој раководел со Галеријата до својата смрт, во 1973 година.Уметничката галерија не била отворена само за случувањата во македонската ликовна уметност, туку и за странските автори.

- Две изложби ми останаа во сеќавање и никогаш нема да ги заборавам. Тоа беше изложбата на современата француска ликовна уметност, во 1953 година, и изложбата на Хенри Мур, отворена во 1955 година. Во тој период Хенри Мур беше светска појава, кој донесе многу новини во современата ликовна уметност. Тој направи пресврт и изврши големо влијание врз наши уметници. Тој беше причината што Петар Хаџи Бошков замина на постдипломски студии во неговото ателје во Англија - објаснува Бошнакоски.

ТРИТЕ КУФЕРЧИЊА

Тројцата уметници со куферчињата отишле во Сплит за да купат дело од познатиот скулптор Иван Мештровиќ.

- Отишле нашиве да го откупат портретот од девојката. Таа не сака да чуе да ја продаде! Кога и' ја понудиле сумата, и' се свртел умот и веднаш ја дала. И ден-денес портретот е во Галеријата - раскажува Бошнакоски.За него една анегдота е особено значајна во врска со распаѓањето на Југославија.

- Љубљана беше еден од градовите што ги посетија луѓето со куферчињата. Меѓу двете светски војни Личеноски живееше во Белград и се познаваше со многу уметници од цела Југославија. Во меѓувреме се смениле адресите. Луѓето со куферчињата не можеле да го најдат уметникот, па отишле кај директорот на Заводот за заштита на споменици во Љубљана, да бараат адреса од познатиот словенечки уметник. Директорот прашал: „Зошто ви е тој? Што сте се подбрале дури од Македонија за да го барате него? Па... да купиме слика. Немаме слики за извоз!“, рекол директорот.Бошнакоски ја завршува приказната:  Не останал уште долго директор на Заводот, но уште во тоа време „црвот почнал да јаде“.


ИНФО-Галеријата во амамот

Даут-пашиниот амам бил напуштен објект, споменик на исламската архитектура од втората половина на 15 век. Преданијата велат дека само што бил отворен, амамот веднаш бил затворен. „Била исечена цела шума на Водно, но не успеале да го загреат“, кажува приказната.По војната уметниците Личеноски, Мартиновски и Димче Коцо го избрале Даут-пашиниот амам, кој тогаш бил складиште на градежни материјали. Државата „пуштила“ пари да се направи првата адаптација, која (генерално) е задржана до денес.

Весна Ивановска- Дневник
Фото Маја Златевска

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Февруари 20, 2021
„МАКЕДОНИСИМО“ ЈА ДОЛОВУВА СУШТИНАТА НА МУЗИКАТА – АЛБУМОТ НА ТРПЧЕСКИ СО ОДЛИЧНИ РЕЦЕНЗИИ ВО САД

„МАКЕДОНИСИМО“ ЈА ДОЛОВУВА СУШТИНАТА НА МУЗИКАТА – АЛБУМОТ НА ТРПЧЕСКИ СО ОДЛИЧНИ РЕЦЕНЗИИ ВО САД

„Народната музика во неговата родна Македонија е преполна со ритмичка виталност и модална убавина. За Трпчески и многу други Македонци, таа е дел од секојдневниот живот и така е уште од детството. За ‘Македонисимо’, тој групирал песни и танци во шест…
Февруари 09, 2021
3.angeli.so.truba

Прашањето на идентитетот во фокусот на канадските и македонските уметници

Во Чифте амам, во Национална галерија, од 10 до 26 февруари ќе се одржи изложбата FLUX IDENTITY, на која динамичен дијалог на тема идентитет и неговата разновидност водат уметници од Канада и од Македонија. Автор на проектот и куратор е Светлана Младенов од…

ЈЕЛЕНА ЈОВАНОВА ПЕРИЌ – РАНЛИВОСТА Е ХРАБРОСТ

Јан 06, 2021 Ставови 303
ЈЕЛЕНА ЈОВАНОВА ПЕРИЌ – РАНЛИВОСТА Е ХРАБРОСТ
Горда сум на секој проект и позади секој еден стојам непоколебливо. Нормално, некои од…

Кога некој ќе се потруди да те изгуби- ти потруди се да не те најде повеќе

Јан 05, 2021 Ставови 368
3.angeli.so.truba
Исто така секој момент можете да научите и некое друго сценарио и да сфатите, дека…

ПИЈАНМАНОВ: Уметноста е една од последните сили кои можат да го спасат човештвото

Дек 30, 2020 Интервју 252
3.angeli.so.truba
Прогласувањето национални паркови и зелени заштитни зони во југоисточна Македонија е исто…

Беседи

Јован Пачемски: Недела на митарот и фарисејот (21.02.2021)

Јован Пачемски: Недела на митарот и фарисејот (21.02.2021)

Во самиот почеток од прочитаната свангелска приказна, нашиот Спасител Господ Исус ХРИСТОС ни покажува на кого ја наменил оваа парабола. Таа е упатена кон сите оние кои во себе се...

Митрополит Струмички Наум: Почетната благодат на митарот (20.02.2021 16:58)

Митрополит Струмички Наум: Почетната благодат на митарот (20.02.2021 16:58)

Главната карактеристика, која го оформува профилот на луѓе каков што е фарисејот, е користењето на знаењето што останува по доволното чистење на енергијата на умот за судење и осудување на...

Свети Теофан Затворник: Беседа на Сретение Господово

Свети Теофан Затворник: Беседа на Сретение Господово

Каква умилна слика ни претставува Сретението Господово! Старецот Симеон во раце Го држи Младенецот, спроти него – праведниот Јосиф и Пресветата Дева Богородица; во близина – пророчицата Ана, постничка и...

Митрополит Струмички Наум: Закхеј (13.02.2021)

Митрополит Струмички Наум: Закхеј (13.02.2021)

   Колкумина се навистина подготвени да се откажат од своето славољубие, од својата лажна слава; и колкумина се подготвени да изгледаат бедно или да служат за потсмев заради Господ Христос, и...

Митрополит Струмички Наум: Гноми, т.е. мислење (03.02.2021)

Митрополит Струмички Наум: Гноми, т.е. мислење (03.02.2021)

Гноми постои и е поврзана со создадената ипостас, односно со човечката личност. Со овој термин се означува слободната падната волја на создадената ипостас – која, колебајќи се помеѓу доброто и...

Митрополит Струмички Наум: Дејствување сега и овде (30.01.2021 17:13)

Митрополит Струмички Наум: Дејствување сега и овде (30.01.2021 17:13)

Сѐ нешто чекаме да се случи, па да преземеме некакви конкретни чекори кон подобрување на нашиот духовен живот. На пример, подобри услови за молитва.Или, чекаме работите во нашиот живот да...

о. Сашко Николовски: Недела по Богојавление

о. Сашко Николовски: Недела по Богојавление

За денот и часот на второто Христово доаѓање нe се знае, така ни вели Светото писмо, но со сигурност знаеме дека тоа ќе биде кога повторно во светот ќе царува...

Митрополит Струмички Наум: Светилникот на нашето време (11.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: Светилникот на нашето време (11.01.2021)

Се сеќавам, кога понекогаш ќе ми беше многу тешко и кога ќе отидев кај него на исповед, ќе ме сослушаше и без да ми даде никаков совет, само ќе одмавнеше...

Митрополит Струмички Наум: КОПНЕЖ – ДУХОВНО ДА СЕ ПРОГЛЕДА (10.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: КОПНЕЖ – ДУХОВНО ДА СЕ ПРОГЛЕДА (10.01.2021)

Слепиот верува дека Господ Исус може да го исцели и затоа никој, и покрај забраните, не може да го спречи неговиот молитвен повик кон Него. Тоа е вистинска пројава на...

« »