логоFacebookTwitterYouTubeeMail


Со куферчиња со пари во потрага по уметност

Приказната од прва рака ја раскажува Драган Бошнакоски, внук на Лазар Личеноски, еден од основоположниците на македонската современа уметност


Националната галерија има извонредно вредни дела од цела поранешна Југославија

Тројца македонски уметници со куферчиња преполни со пари пред шеесет години тргнале на долг пат низ Југославија. Добиле задача од првите луѓе во државата да купат уметнички дела од врвни автори за новоформираната институција во Скопје. Националната галерија отворена во Даут-пашин амам во 1948 година како Уметничка галерија „Скопје“. Следната недела во истиот објект ќе го прослави 60-тиот роденден како Национална галерија на Македонија.Приказната ја раскажува Драган Бошнакоски, кој во три мандати раководел со Галеријата, од 1987 до 1999 година. Информациите се, што се вели, од прва рака. Ги слушал лично од вујко си, Лазар Личеноски, еден од основоположниците, легенда во македонската современа уметност.

- Мојата мајка му беше сестра. Пораснав во неговото ателје, му помагав во се'. Грундирав платно, правев рамки, затегнував платна. Тој беше голем муабетчија. Така имав можност да следам многу работи - вели Бошнакоски.Работата на Уметничката галерија ја следел уште од 1949 година, кога веќе бил запишан во Средното уметничко училиште. Завршил Академија за применета уметност, отсек внатрешна архитектура.

ИЗЛОЖБА НА ХЕНРИ МУР

Во новата галерија се случувале разни настани од областа на ликовната уметност, но најчести биле изложбите на Друштвото на ликовните уметници на Македонија.  Во тоа време ДЛУМ немаше многу членови. Скоро сите се уметници од првата генерација, кои ги нарекуваме основоположници на македонската современа уметност. Во тоа време се отвораа само групни изложби. Се правеше се' за да не се истакне личноста. Индивидуални изложби на наши уметници не се организираа. Прва авторска изложба беше отворена во 1954 година, во мај, на Лазар Личеноски - раскажува Бошнакоски.Прв директор на галеријата бил уметникот Борко Лазески. Го наследил доајенот Никола Мартиноски, кој раководел со Галеријата до својата смрт, во 1973 година.Уметничката галерија не била отворена само за случувањата во македонската ликовна уметност, туку и за странските автори.

- Две изложби ми останаа во сеќавање и никогаш нема да ги заборавам. Тоа беше изложбата на современата француска ликовна уметност, во 1953 година, и изложбата на Хенри Мур, отворена во 1955 година. Во тој период Хенри Мур беше светска појава, кој донесе многу новини во современата ликовна уметност. Тој направи пресврт и изврши големо влијание врз наши уметници. Тој беше причината што Петар Хаџи Бошков замина на постдипломски студии во неговото ателје во Англија - објаснува Бошнакоски.

ТРИТЕ КУФЕРЧИЊА

Тројцата уметници со куферчињата отишле во Сплит за да купат дело од познатиот скулптор Иван Мештровиќ.

- Отишле нашиве да го откупат портретот од девојката. Таа не сака да чуе да ја продаде! Кога и' ја понудиле сумата, и' се свртел умот и веднаш ја дала. И ден-денес портретот е во Галеријата - раскажува Бошнакоски.За него една анегдота е особено значајна во врска со распаѓањето на Југославија.

- Љубљана беше еден од градовите што ги посетија луѓето со куферчињата. Меѓу двете светски војни Личеноски живееше во Белград и се познаваше со многу уметници од цела Југославија. Во меѓувреме се смениле адресите. Луѓето со куферчињата не можеле да го најдат уметникот, па отишле кај директорот на Заводот за заштита на споменици во Љубљана, да бараат адреса од познатиот словенечки уметник. Директорот прашал: „Зошто ви е тој? Што сте се подбрале дури од Македонија за да го барате него? Па... да купиме слика. Немаме слики за извоз!“, рекол директорот.Бошнакоски ја завршува приказната:  Не останал уште долго директор на Заводот, но уште во тоа време „црвот почнал да јаде“.


ИНФО-Галеријата во амамот

Даут-пашиниот амам бил напуштен објект, споменик на исламската архитектура од втората половина на 15 век. Преданијата велат дека само што бил отворен, амамот веднаш бил затворен. „Била исечена цела шума на Водно, но не успеале да го загреат“, кажува приказната.По војната уметниците Личеноски, Мартиновски и Димче Коцо го избрале Даут-пашиниот амам, кој тогаш бил складиште на градежни материјали. Државата „пуштила“ пари да се направи првата адаптација, која (генерално) е задржана до денес.

Весна Ивановска- Дневник
Фото Маја Златевска

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Јануари 06, 2021
ЈЕЛЕНА ЈОВАНОВА ПЕРИЌ – РАНЛИВОСТА Е ХРАБРОСТ

ЈЕЛЕНА ЈОВАНОВА ПЕРИЌ – РАНЛИВОСТА Е ХРАБРОСТ

Горда сум на секој проект и позади секој еден стојам непоколебливо. Нормално, некои од нив допринесоа за поголеми промени, и сопствени и друштвени. „Демонот од Дебар Маало” во режија на Слободан Унковски ми ја започна кариерата. Со претставите на Нела…
Јануари 05, 2021
3.angeli.so.truba

Кога некој ќе се потруди да те изгуби- ти потруди се да не те најде повеќе

Исто така секој момент можете да научите и некое друго сценарио и да сфатите, дека осветата не спаѓа во подобри избори во вашиот живот. Не сметајте дека ако враќате со иста мера е единствено решение, кога сте донесени до работ на провалијата? Знаете ли какви…

ПИЈАНМАНОВ: Уметноста е една од последните сили кои можат да го спасат човештвото

Дек 30, 2020 Интервју 114
3.angeli.so.truba
Прогласувањето национални паркови и зелени заштитни зони во југоисточна Македонија е исто…

Македонскиот филм „Дедо и Внук“ на Илија Пиперкоски најдобар на Интернационалниот Филмски фестивал во Париз

Дек 10, 2020 Филм, Театар 353
Ова е шестта награда за првиот долгометражен филм на Пиперкоски, кој претходно ја освои…

Галебот Џонатан Ливингстон- Ричард Бах

Окт 23, 2020 Литература 449
3.angeli.so.truba
После еден месец од враќањето се случува преседан. Еден галеб од Јатото бара да учи да…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Светилникот на нашето време (11.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: Светилникот на нашето време (11.01.2021)

Се сеќавам, кога понекогаш ќе ми беше многу тешко и кога ќе отидев кај него на исповед, ќе ме сослушаше и без да ми даде никаков совет, само ќе одмавнеше...

Митрополит Струмички Наум: КОПНЕЖ – ДУХОВНО ДА СЕ ПРОГЛЕДА (10.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: КОПНЕЖ – ДУХОВНО ДА СЕ ПРОГЛЕДА (10.01.2021)

Слепиот верува дека Господ Исус може да го исцели и затоа никој, и покрај забраните, не може да го спречи неговиот молитвен повик кон Него. Тоа е вистинска пројава на...

ВИСТИНСКИ БОЖИК - СТАРЕЦ ГЕОРГИЈ КАПСАНИС (06/01/2021)

ВИСТИНСКИ БОЖИК - СТАРЕЦ ГЕОРГИЈ КАПСАНИС (06/01/2021)

Смирената наша молитва од Света Гора е да се подвизуваме сите против нашето самољубие, со цел да дојди во нашите срца, во нашите семејства, во татковината ни и во светот...

РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – Архимандрит Георгиј Капсанис

РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – Архимандрит Георгиј Капсанис

Оваа тајна се извршува во Црквата, зашто ние кои живееме во Црквата стануваме учесници во Божјата предвечност, во вечниот живот, во вистинскиот живот на Пресвета Троица. Се разбира, сѐ уште...

Митрополит Струмички Наум: Секој се самооправдува; има ли некој – да се покае? (03.01.2021 16:57)

Митрополит Струмички Наум: Секој се самооправдува; има ли некој – да се покае? (03.01.2021 16:57)

 Вакво нешто се случува и со нас, посебно кога на некој прекор од нашиот духовен отец, наместо да ја препознаеме нашата слабост, да побараме прошка и да се поправиме, ние...

Митрополит Струмички Наум: СЕКОЈ САКА ДА Е НЕКОЈ, НИКОЈ НЕ САКА ДА РАСТЕ (02.01.2021)

Митрополит Струмички Наум: СЕКОЈ САКА ДА Е НЕКОЈ, НИКОЈ НЕ САКА ДА РАСТЕ (02.01.2021)

Не се моја тема толку промените во општеството, колку што се промените во Црквата. И не толку промените во Црквата, колку што е промената барем на еден човек во Црквата.Мислам...

БEСEДА за главнoтo прoрoштвo на прoрoкoт Исаија

БEСEДА за главнoтo прoрoштвo на прoрoкoт Исаија

Тoгаш Исаија прoрeкoл дeка нeпријатeлoт нeма да гo зазeмe Eрусалим. Глeдајќи дeка царoт нe му вeрува, тoј му рeкoл да бара знак, чудo, или oд нeбoтo или oд зeмјата. Нo...

Митрополит Струмички Наум: Како договорени (27.12.2020)

Митрополит Струмички Наум: Како договорени (27.12.2020)

Така и во нашиот случај, луѓе – странци меѓусебно, со различни гревовни навики и индоктринирани од различни колективни несвесни гревовни шеми, ги гледаме дека восогласено дејствуваат како под команда, кога...

Митрополит Струмички Наум: За лепрозниот Самарјанин (20.12.2020)

Митрополит Струмички Наум: За лепрозниот Самарјанин (20.12.2020)

Исто така, и повеќето христијани, на почетокот од духовниот живот, со помош на првата благодат, ја очистуваат енергијата на својот ум, но не успеваат да продолжат по патот на духовниот...

« »