логоFacebook  Twitter  YouTube  eMail

Кожувчанка


Скопје, 8 декември 2010 (МИА) - Во Македонија денеска се одбележува  Денот на св. Климент Охридски, кој четврта година е државен празник, со кој се слави  делото на првиот оригинален словенски писател и просветител, првиот словенски епископ и творец на Охридската книжевна школа.

Заедно со Наум Охридски, тој е најистакнат ученик на творците на словенската писменост, светите браќа Кирил и Методиј, и најверен продолжувач на нивното дело. Ги придружувал дваесетина години во просветителската мисија за одбрана на словенскиот јазик во Велика Моравија.

По повод денот на св. Климент Охридски, денеска беше откриен и осветен споменик со ликот на светителот - просветител и прв епископ, во близина на Соборниот храм и на почетокот на булеварот што го носат неговото име.

Скулпторот Томе Серафимовски е автор на спомен-обележјето на светецот, еден од најпознатите ученици на Кирил и Методиј, чија просветителска мисија ја продолжил на овие простори создавајќи ја Охридската книжевна школа. Статуата е изработена од бронза и е висока околу 4,70 метри. Стои на постамент од гранит висок 1,20 метри.

Споменикот го освети архиепископот охридски и македонски г.г. Стефан кој во име на Македонската православна црква се заблагодари што непосредно до Соборниот храм ќе стои и споменик со ликот на свети Климент.

- Ова прекрасно дело од рацете на академик Томе Серафимовски го разбирам како благодарност од македонскиот род кон нашиот духовен великан за се што направил и прави за нашиот народ и црква. Македонија е негова татковина, ние сме негов народ, но се прашувам дали доволно сме направиле во споредба со она што го направи, го прави и очекувам ќе го прави свети Климент Чудотворец, рече поглаварот на МПЦ г.г. Стефан. Тој истакна дека споменикот е мала благодарност за делото на светителот кој, како што рече, треба почесто да го има во нашата средина и повеќе цркви и манастири да го носат неговото име.

Скулпторот Серафимовски е автор и на споменикот на свети Климент во Охрид. За разлика од тој, кој в рака го држи стариот град (варошот), свети Климент во Скопје е претставен со Библија во левата рака. Одговарајќи на новинарско прашање за  инспирацијата да го создава ликот на оваа значајна историска личност, Серафимовски рече дека таа е секогаш неисцрпна и е предизвик за секој вид уметност, за скулпторите, сликарите, писателите и композиторите.

- Тој е неисцрпен предизвик и инспирација. Над 40 години ја работам преродбата и духовноста. За разлика од св. Климент во Охрид, кој  држи дел од Охрид и го благословува градот, овој треба да ги благослови скопјани и сите кои ќе дојдат во Скопје, истакна авторот, кој токму годинава е и лауреат на државната награда „Св. Климент Охридски“.

Споменикот е изработен во познатата белградска леарница „Јеремиќ“, во која се излиени многу препознатливи спомен-обележја во Србија, меѓу кои и „Победникот“ на Калемегдан во Белград.

Скулптурата на св. Климент Охридски е инвестиција на општина Центар и нејзиниот вкупен износ е 185.000 евра, со кои се покриени сите трошоци. 

Градоначалникот Владимир Тодоровиќ рече дека овој споменик ќе биде единствен на потегот на бул. „Св. Климент Охридски“.

Во пресрет на денешниот празник, синоќа во Дом на АРМ се одржа Свечена академија под покровителство на претседателот на Собранието Трајко Вељаноски, а денеска беше врачена годинашната државна награда „Св. Климент Охридски“, која е највисоко признание за долгогодишни остварувања во областа на воспитанието, образованието, културата, уметноста, здравството, спортот, заштитата и унапредувањето на човековата околина и во социјалната дејност од јавен интерес на Македонија.

Добитници за 2010 година се археолог, проф. д-р  Елица Манева - во областа на воспитанието и образованието, скулпторот, академик Томе Серафимовски, поетот и литературен критичар Санде Стојчевски и  актерот Петар Темелковски - во  областа на културата и уметноста и интернистот и хематолог проф. д-р Тодор К. Стојчевски - во областа на здравството.

Наградата, како што посочи претседателот на одборот за доделување на Државната награда, академик  Вера Битракова-Грозданова, не поврзува со колективна меморија за универзалните вредности на Св. Климент Охридски, кој ја создаде словенската писменост ги постави темелите за развојот на книжевноста, образованието, културата и духовноста, што е стремеж и во нашето творење и дејствување денес и во иднина.

- Живееме во немирни времиња, понекогаш и со изместени вредности, во интеграциски процеси со постојано себедокажување, но духот и делото на Св. Климент Охридски постојано е меѓу нас. Неговите пораки за добродетелство, за трудољубивост, за љубовта меѓу луѓето се универзални и длабоко втиснати во нашето опстојување, додаде Битракова-Грозданова.

Во името на добитниците на Државното признание се заблагодари академик Томе Серафимовски.

 

Малку се знае за Климент, а реконструкцијата на неговиот животен пат во науката се прави, главно, врз Пространото Климентово житие што го напишал на грчки јазик охридскиот архиепископ Теофилакт во последните години на 11 век, како и Краткото житие на охридскиот архиепископ Димитрија Хоматијан, напишано на грчки јазик 300 години по смртта на Климент. Не се знае кога и каде е точно роден, нема податоци за семејството и потеклото, освен дека бил закопан на 27 јули 916 година во манастирот на Плаошник во Охрид, што тој сам го изградил и го посветил на св. Пантелејмон. Кога манастирот бил претворен во џамија, моштите му биле пренесени во црквата Св. Богородица Перивлепта, која оттогаш е нарекувана со неговото име. Моштите му се повторно вратени во август 2002 година по обновата и осветувањето на неговиот манастир. Се претпоставува дека починал на 70-80 години и дека е роден околу 30-40 години на 9 век.

Од биографијата на Климент се дознава дека тој заедно со уште двајца ученици бил ракоположен за свештеник во Рим. Се претпоставува дека монашкото име Климент го добил во чест на откривањето на моштите на папата Климент, кој умрел во прогонство на Крим. Моштите ги нашол Кирил за време на исполнувањето на мисијата кај Хазарите (859-861) во која веројатно учествувал и Климент. Тие ги пренеле во Рим каде што биле опеани и свечено закопани. Покрај Климент и Наум, ученици на солунските браќа биле и Горазд, Ангелариј и Сава. Петтемина ученици заедно со своите учители Кирил и Методиј кај народот се познати како седмомисленици.

По смртта на Кирил (869), а подоцна и на Методиј (885), учениците се судираат со германско-латинското свештенство и се прогонети од Моравија. Климент, Наум и Ангелариј дошле во Бугарија каде што Ангелариј починал. Наум учителствувал во близина на столицата на бугарскиот кнез Борис, а Климент бил испратен за учител во областа Кутмичевица. Името не е познато во денешната топонимија на Балканот, но со оглед што Охрид се спомнува како населено место во таа област, се работи за денешното тромеѓе на Македонија, Грција и Албанија. Таму, според житието на Теофилакт, Климент имал 3.500 ученици, кои ги оспособувал за црковна богослужба. Тоа е импозантен број за просветителска акција на преминот од 9 кон 10 век. Таа активност е наречена Охридска книжевна школа или прв словенски универзитет. Просветителско-црковната активност на Климент таму траела цели седум години.

По смртта на кнезот Борис и доаѓањето на првиот бугарски цар Симеон, на учителското место во Кутмичевица бил испратен Наум, а Климент бил назначен за епископ во Дрембица и Велика, за кои се уште се претпоставува каде точно се наоѓале. Климент бил прв меѓу Словените што добил епископски чин. Го описменувал сиромашното, грубо и запуштено население и го подучувал да живее подобро, ги учел луѓето да садат дрвца и ги лекувал. Како епископ велички често доаѓал во својот манастир во Охрид и неуморно и бил посветен на просветителската дејност. Според Теофилакт, Климент до смртта работел на преводот на „Цветниот триод“ од грчки на словенски јазик.

Се смета дека е автор на опширните житија на Кирил и Методиј познати како „Панонски легенди“, најзначајниот извор за проучување на животот на солунските браќа. Покрај преводи на црковна литература, напишал и пофални слова за христијански светители. Пред да умре, својот имот - книжевните дела, ги поделил и завештал на епископијата и на својот манастир. Теофилакт спомнува чудесна и исцелителска моќ на св. Климент по смртта. Свети Климент Охридски е заштитник на Охрид и, според преданијата, тој го спасувал градот и неговите жители секогаш кога биле во неволја. Се претпоставува дека Охрид е и родно место на Климент и оти поради тоа го избрал за работа до крајот на животот. Не е утврдено ниту дали Климент и Наум се родени или браќа по конфесија.

Денес многу цркви, институции, училишта и здруженија го носат неговото име, а меѓу нив најрепрезентативни се Националната и универзитетска библиотека и Соборниот храм во Скопје, Универзитетот во Битола. Неговото име го носи и универзитетот во Софија. Во чест на св. Климент Охридски се доделува и државната награда за особени остварувања во воспитанието, образованието, културата, науката и здравството. хс/паг/12:47

 

 



Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Септември 25, 2023
Snimatel.Naum

Наум Доксевски, кинематографер на „Домаќинство за почетници“: Со Горан бевме согласни дека најважно е да ја доловиме емоцијата на платното

На денешната прес –конференција екипата на филмот „Домаќинство за почетници“, кој беше прикажан на свеченото отворање на 44. издание на ИФФК „Браќа Манаки“ проговори за текот на снимањето, раѓањето на идејата за филмот, соработката на снимањето, кастингот…
Септември 18, 2023
TVIT809

ИНТЕРВЈУ Слаѓан Пенев, селектор на ИФФК „Браќа Манаки“: Ги сакам филмовите со силно авторство, храбри сижеа, многу прогресивни идеи, но и класични пристапи

Филмскиот критичар Слаѓан Пенев е селектор на главната натпреварувачка програма на Интернационалниот фестивал за филмска камера „Браќа Манаки“ веќе трета година. Пред годинешното 44-то издание на битолската смотра на светските мајстори на филмската камера,…

„ПОЕЗИЈА ОД МАКЕДОНИЈА“ и „Версвил“

Авг 19, 2023 Литература 132
TVIT762
Реномираното меѓународно списание за поезија „Версвил“, својот најнов број во целост го…

Промоција на Речник на медиумска писменост

Мај 31, 2023 Литература 273
Ова лексикографско издание е прв сериозен обид за систематизирање на термините коишто се…

Интервју со Јована Матевска Атанасова – писателско име кое полека оди кон врвот на македонската литература

Мар 09, 2023 Интервју 650
Jovana.matevska
Најпрво сум радосна што ја имав привилегијата да пораснам емотивно. Некои луѓе трошат цел…

Конзерваторска приказна за сликата „Турска бања “

Ное 29, 2022 Ликовна уметност 871
1926.Sava.SHumanovich
Со стручно-научна поддршка на Институтот за историја на уметноста на Филозофскиот…

Беседи

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Во Ветената земја - Палестина, дадена на израилскиот народ од Бога, во планините на Галилеја се наоѓа градот Назарет. Во тоа време тој бил толку непознат и малку важен, што...

Митрополит Струмички Наум – Рождество на Пресвета Богородица (2022)

Митрополит Струмички Наум – Рождество на Пресвета Богородица (2022)

Освен ова благодатно проникнување, проземање, друг начин на постоење и спасение за нас, христијаните, е невозможен, и незамислив. Ние не сме етичко тело, ние сме Тело Христово – еден со...

 Митрополит Струмички Наум Отсекување на главата на свети Јован Крстител (10.09.2022 15:45)

Митрополит Струмички Наум Отсекување на главата на свети Јован Крстител (10.09.2022 15:45)

Во Ирод четворовласникот го препознаваме самољубието во сите три негови пројави или потстрасти: сластољубие (желба за телесни задоволства), среброљубие (желба за пари и имот) и славољубие (желба за овоземна власт...

Порака на српскиот патријарх Порфириј до учениците на почетокот на учебната година

Порака на српскиот патријарх Порфириј до учениците на почетокот на учебната година

Да си помагаме меѓусебно за подобро да ги научиме лекциите, бидејќи сме си потребни еден на друг, сите зависиме еден од друг. Затоа треба да ги негуваме другарството и заедништвото....

Свети Лука (Војно - Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Свети Лука (Војно - Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Многу е важно правилно да разбереме и да ги запомниме зборовите на тропарот на великиот празник на Успението на Пресвета Богородица: „... По Успението не си го оставила светот, Богородице...’’.Нејзината...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Бог го бара нашето срце и нашиот чист живот

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Бог го бара нашето срце и нашиот чист живот

Бог нема потреба од зејтин, лепење пари по иконите и нема потреба од ништо од нас материјално.Да одиме кај бајачи и гледачи кои ќе ни кажат да носиме зејтин, или...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Самите имаме потреба од простување

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Самите имаме потреба од простување

Секоја молитва што ќе ја изговориме е крик за простување: „Господи Исусе Христе, помилуј ме, грешниот!“ Еве што вели Бог: „Ако им ги простите на луѓето гревовите нивни и вам...

Митрополит Струмички Наум: Преображение Господово (18.08.2023)

Митрополит Струмички Наум: Преображение Господово (18.08.2023)

Кога би ги прашале луѓето во црква, кои го празнуваат денешниот празник, зошто сме собрани овде, тие веднаш би одговориле дека денес е Преображение Господово. Не велам дека одговорот не...

Како бесот се крие (13.08.2023 11:33)

Како бесот се крие (13.08.2023 11:33)

Богочовекот Христос не е сега меѓу нас, но затоа ги остави Своите наследници, Епископите, чиј глас, кој повикува на лично покајание, треба да го послушаме, ако сакаме да се исцелиме....

« »

Најново од култура

Православен календар

 

24/09/2023 - понеделник

 Св.свештеномаченик Автоном; Св.свештеномаченик Корнут, епископ Икониски; Св. маченик Јулијан со четириесетмина другари; Преп. Даниил од Тасос; Св. маченици Македониј, Татијан и Теодул;

Правила и одредби на Православната Црква за постот
Православен календар за овој месец - МПЦ

Кожувчанка

Молитви кон Пресвета Богородица за секој ден во седмицата

 Радувај се, Ти Која од ангелот ја прими радоста на добрата вест дека Бог Слово ќе прими тело од Тебе! Радувај се оти го носеше Создателот во Твојата утроба! Радувај се Ти Која го роди Бога во тело, Спасителот на светот! Повеќе...

Тропар

Тропар на Рождество на Пресвета Богородица 8 септември / 21 септември 2023

Тропар на Рождество на Пресвета Богородица 8 септември / 21 септември 2023

Раѓањето твое, Богородице Дево,радост ѝ јави на целата вселена,зашто од тебе засветли Сонцето на правдата

Тропар на чудата на св. Божји архангел Михаил 6 септември / 19 септември 2023

Тропар на чудата на св. Божји архангел Михаил 6 септември / 19 септември 2023

Сину на послушноста, вонмен од твојата уста секогаш ќе одекнува,о сило побрза од молњата,

Тропар на полагање на ризата на Пресвета Богородица 31 август / 13 септември 2023

Тропар на полагање на ризата на Пресвета Богородица 31 август / 13 септември 2023

Богородице Приснодево, заштитнице на луѓето,ризата и појасот на твоето пречисто телоси ги дарила на твојот град како моќна ограда,

Духовната убавина на Богородица се пројавува и во моментот на Распнувањето на Нејзиниот Син

Тебе, Богородице поборнице – војвотко, ние слугите Твои, откако се избавивме од зло, Ти пееме победни и благодарствени песни. Ти имаш сила непобедна, од секакви опасности ослободи не за да Ти пееме : Радуј се, Невесто Неневесна! Повеќе...

Болестите според светоотечкото учење

Значи, не се надевај на лекарска вештина без благодат и не ја отфрлај своеволно, туку моли Го Бога да ја спознаеш причината за казната, а потоа моли за избавување од немоќта, трпејќи сечење, горење, горчливи лекови и сите лекарски казни Повеќе...

Свети Лука Симтерополски: Архиепископ и хирург

Едноставно е да се претпостави дека професорот – епископ, соединувајќи го во своите раце крстот и скалпелот, ги порази современиците токму со тоа необично соединување на двете разновидни сфери на активност.  Повеќе...

Духовни поуки: „Помоли се за мене“

Со Бога зборувај многу, а со луѓето малку; ако во Божјиот закон се подучуваш - ќе успееш и во едното и во другото. Повеќе...

Живот без стрес

Ако разбереме што се крие зад стресот, ако ја видиме лагата, која што се крие зад него, на крајот ќе увидиме дека не постои причина за да бидеме во стрес.. Повеќе...

Митрополит Струмички Наум - Да пораснеме барем до Стариот Завет

И не само што немаат туку се и очигледна пречка за влез во Царството Небесно, и пречка да се сфати и пренесе неговата идеја и порака. Повеќе...

Епископ Тихон Шевкунов: „НЕСВЕТИ, А СВЕТИ“

Несвети, а свети. Луѓе, кои навидум живееле во нашето секојдневие, се соочувале со проблемите со кои ние се судираме, боледувале од болести од кои ние боледуваме, често осудувани од околината, а сепак, не биле секојдневни. Луѓе, кои не се на иконите, но го предавале животот од иконите во сите нивни дела, зборови, мисли. Луѓе, за кои тишината прозборила дека се свети.  Повеќе...

ГОЛЕМАТА ТАЈНА НА ДИВЕЕВО - Кој ќе доживее, ќе види

Како дополнување на оваа тајна, еве што слушнав од устата на 84-годишната игуманија на манастирот Дивеево, Марија. Бев кај неа во почетокот на 1903 година веднаш по канонизирањето на преподобниот Серафим и заминувањето на царското семејство од Дивеево. Повеќе...

Арх. Калиник Мавролеон: Монологот БОЖЈИ

 

Те гледав кога се разбуди угрово. Чекав да ми кажеш два-три збора, да се заблагодариш за се што ти се случува, да побараш мое мислење за се што треба да правиш денес. Повеќе...

За Моето име

Поуки на грузискиот Старец Гаврил Ургебадзе за последните времиња

 

„Ѓаволот има 666 мрежи. Во времето на антихристот луѓето ќе очекуваат спасение од космосот. Тоа ќе биде и најголемата замка на ѓаволот: човештвот ќе бара помош од вонземјаните, не знаејќи дека тоа се, всушност. – демони.“ Повеќе...

Взбранной Воеводе победительная