логоFacebook  Twitter  YouTube  eMail

Кожувчанка

 

Кога се говори за дебата за воведувањето на веронаука во образованието, за типот и содржината на предметот, време е да се отвори прашањето за реализација на проектот за влегување на капеланите во редовите на Армијата на Република Македонија. Овој проект е подготвуван подолг период во Армијата, но виделината на денот не ја виде, зашто се чекаше вистински момент. Кога се говори за верските слободи и права и имплементација на новиот Закон за верски зеадници и религиозни групи ќе треба да се споменат искуствата од Армиите на земјите членки на НАТО во делот на присуството и улогата на свештениците меѓу војниците. Овој проект може да влијае за подигање на моралот на припадниците на Армијата, но и ќе се направи чекор понапред од стандардите на НАТО, бидејќи нема земја членка во која нема капелани во својата команда структура и која не комуницира со војската.

Пишува:
Марјан ЃУРОВСКИ

              Во периодот кога Армијата на Република Македонија се преструктуира во согласност со стандардите на НАТО, експертите сметаат дека е вистинско време да почнат активности кои ќе внесат нов суштински белег во нејзината поставеност, односно ќе ги отворат армиските врати за религијата. Ова, всушност би значело почитување на правата на верниците кои професионално се ангажирани во Армијата, како што впрочем го прават тоа голем број армии во светот. Така, и покрај беспарицата, во латвиската Национална армија, на пример постојат офицери-свештеници, а во хрватската армија, пак капеланите своите служби ги одржуваат во капеланската црква во Јастребарско.

kapelani.jpg

Американско искуство

         kapelani3.jpg  

  Особено интересен е примерот на Армијата на САД каде местото на воениот свештеник е мнофу високо рангирано. Тој практично е десна рака на командантот при донесувањето на одлуките, но и при воспоставувањето на врската меѓу команувањето и силите со кои се командува. За да се осознаат вистинското место и улогата на воениот свештеник треба да се имаат предвид еколку факти. Прво, 98 насто од Американците се религиозни луѓе и второ, во САД постојат околу 1.200 религии (вклучувајќи ги и разните секти), од кои околу 250 се службено признати во Армијата. Во зависност од тоа која религија преовладува, командантот на еидницата, преку соодветната служба во Министерството за одбрана бара свештеници од, на пример католичката, протестантската, муслиманската, православната или некоја друга вероисповед. Свештениците се наоѓаат од ранг на баталјон, па се до најкрупните состави (девизии) и имаат чин од потпоручник до генерал. Тие се членови на штабот на секој командант и нивното мислње при донесувањето одлуки е многу респектабилно. Едновремено, капеланите имаат завршено високо теоколошко и воено образование. Учествуваат во процесот на обуката на својата еидница, па и во извршувањето на сите задачи, како и секој друг старешина. Единстеван разлика е што не носат оружје. 
            kapelani1.jpg   Во секоја единица од ранг на баталјон, па нагоре, постои воена капела во која се вршат разни верски обреди во зависност од вероисповедта на составот. Најчесто капеланите се неутрално декорирани, а по потреба се местат посебни кулиси со белези од одредена вера. Основната улога на воениот свештеник е постојано да комуницира со војните и со старешините, да го осознае нивното расположение, мотивираност но и нивните рпоблеми и желби и слично. Американските искуства покажуваат дека војниците имаат доверба во свештеникот, во кого не гледаат само религиозно лице, туку човек офицер кому можат слободно да му ги изнесат своите проблеми, да се пожалат и да побараат помош, без страв дека за тоа ќе бидат казнети. Покрај дирекната комуникација со командантот, воениот старешина соработува со семејните центри, центрите за ментална грижа и може да ангажираат кадри од доментот на психијатријата, психологијата, социјалните работи и од други сфери, за кои смета дека можат да им помогнат на војниците. Ако проблемот на војникот е од лична природа тој се решава меѓу свештеникот и военото лице, но ако тој има влијание и врз моралот во единицата, тогаш тој се разгледува со команданта структура. Капеланите водат грижа за воените лица кога се во болница, а свои задолженија имаат и во случај на смрт на енкој од војниците. По 20 години службување воените старешини се пензионираат и ја продолжуваат својата дејност во некоја црковна парохија.


Регрутирање на капелани во АРМ
                 Имајќи ги во предвид искуствата на другите армии, стручњаците сметаат дека во Македонија има услови за воведување на свештенството во армиските редови. Свесни се за тоа дека во почетокот (на пример пред целосно оформување на соодветната законска регулатива) ќе има одредени отпори, но потсетуваат дека капеланството свои никулци веќе има и во постсоцијалистичките земји. Како и да е, првите чекори во оваа насока се направени. Македонска делегација на свештеници на МПЦ и старешини на АРМ имаат учествувано на неколку семинари на Алијансата и при тоа ги имаат согледано искуствата кои може да се имплементираат и во Армијата на нашата земја. На една од тие средби дошло и до заедничко богослужење на грчки, на англски и на македонски јазик во православната капеланска Црква во Вашингтон. Во исто време Пентагон има соопштено дека е пдоготвен да учествува во имплементација на овој проект. Судејќи според политичкото влијание без кое неможе да се донесе одлуката, во ниту еден момент не е покажан отпор спрема капеланството. Само треба многу внимателно да се оди кон реализација на овој проект. Она што треба е официјално барање од Синодот на МПЦ или од армиските редови за влегување на свештеници капелани во Армијата на Република Македонија. За почеток треба да се определи контакт тим меѓу Црквата и Министерството за одбрана, кој треба да го проучи воениот дел  од обуката, по што би се оспособиле инструктори за  за кандидатите за капелани во АРМ. Што се однесува до другите еврски заедници во државата, и тие имаат позитивен однос кон идејата за влегување на свештенството, односно на верските работници во армиските редови. Повикувајќи се на примерот во Хрватска, за Католичката Црква е прифатливо и тие да регрутираат свој кадар меѓу војниците. Во Исламската заедница овој проект не е целосно разгледан, но нивното учество според првичните  рекации, не е дискутабилно. Останува нејасно како на овој проект ќе реагираат другите верски заедници и религиозни групи, особено оние кои имаат крајна одбивност кон оружјето. Посебно место во контактите меѓу Армијата на Република Македонија и верските заедници се очекува да заземе и Републичката комисија за односи со верските заедници и религиозни групи.


Авторот е вработен во одделот за односи со јавност на
Министерството за одбрана
  

Посети:{moshits}



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Ноември 14, 2023
Tamara.Kotevska

По премиерата на новиот филм „The Walk“ во Њујорк на двојната кандидатка за Оскар - Тамара Котевска

Работејќи од нејзините разговори со Асил и другите деца бегалци, режисерката направи гласовна нарација (испорачана од друга девојка, а не од Асил што ја гледаме на екранот) која е резервна, поетска и застрашувачка. „Треба да најдам место каде што можам да ги…
Октомври 15, 2023

Почнува 8-то издание на „Киненова“

Со проекција на филмот „Зад стоговите сено“ на грчката режисерка Асемина Проедроу и доделување на наградата за особен придонес во филмската уметност на актерот Бранислав Лечиќ денес (13.10.) во Синеплекс со почеток во 20 часот ќе биде отворено 8 издание на…

„ПОЕЗИЈА ОД МАКЕДОНИЈА“ и „Версвил“

Авг 19, 2023 Литература 1271
TVIT762
Реномираното меѓународно списание за поезија „Версвил“, својот најнов број во целост го…

Промоција на Речник на медиумска писменост

Мај 31, 2023 Литература 1597
Ова лексикографско издание е прв сериозен обид за систематизирање на термините коишто се…

Православен календар

 

24/04/2024 - среда

Велигденски пости; (строг пост)

Светиот свештеномаченик Антипа епископ Пергамски во Азија; Светите маченици Прокес и Мартинијан;

Правила и одредби на Православната Црква за постот
Православен календар за овој месец - МПЦ

Кожувчанка

Молитви кон Пресвета Богородица за секој ден во седмицата

 Радувај се, Ти Која од ангелот ја прими радоста на добрата вест дека Бог Слово ќе прими тело од Тебе! Радувај се оти го носеше Создателот во Твојата утроба! Радувај се Ти Која го роди Бога во тело, Спасителот на светот! Повеќе...

Тропар

Тропар на светиот Христов свештеномаченик Антип Пергамски 11 април / 24 април 2024

Тропар на светиот Христов свештеномаченик Антип Пергамски 11 април / 24 април 2024

Велик те направи Спасителот тебе Антипопомеѓу ѕвездите небесни,и возвишено стана името твое во Црквата,на која како семе одбрано и послужии...

Тропар на св. Христови мач.Терентиј, Африкан, Максим, Помпиј, Зинон, Александар, Теодор, и др.33 со нив 10 април /  23 април 2024

Тропар на св. Христови мач.Терентиј, Африкан, Максим, Помпиј, Зинон, Александар, Теодор, и др.33 со нив 10 април / 23 април 2024

Рахила плачеше по своите деца,о свети пустињаци од дванаесетте манастири,а ние денес се радуваме на вашите венци невенливи,ангел Господов свитата...

Тропар на светиот Христов маченик Евпсихиј 9 април / 22 април 2024

Тропар на светиот Христов маченик Евпсихиј 9 април / 22 април 2024

Од твоето срце за Христа спремнопламен ревносен излезе,о Евпсихие свети мачениче,ја запали лагата од овој свет,осветлувајќи ги бездните на темнината...

Духовната убавина на Богородица се пројавува и во моментот на Распнувањето на Нејзиниот Син

Тебе, Богородице поборнице – војвотко, ние слугите Твои, откако се избавивме од зло, Ти пееме победни и благодарствени песни. Ти имаш сила непобедна, од секакви опасности ослободи не за да Ти пееме : Радуј се, Невесто Неневесна! Повеќе...

Болестите според светоотечкото учење

Значи, не се надевај на лекарска вештина без благодат и не ја отфрлај своеволно, туку моли Го Бога да ја спознаеш причината за казната, а потоа моли за избавување од немоќта, трпејќи сечење, горење, горчливи лекови и сите лекарски казни Повеќе...

Свети Лука Симтерополски: Архиепископ и хирург

Едноставно е да се претпостави дека професорот – епископ, соединувајќи го во своите раце крстот и скалпелот, ги порази современиците токму со тоа необично соединување на двете разновидни сфери на активност.  Повеќе...

Духовни поуки: „Помоли се за мене“

Со Бога зборувај многу, а со луѓето малку; ако во Божјиот закон се подучуваш - ќе успееш и во едното и во другото. Повеќе...

Живот без стрес

Ако разбереме што се крие зад стресот, ако ја видиме лагата, која што се крие зад него, на крајот ќе увидиме дека не постои причина за да бидеме во стрес.. Повеќе...

Митрополит Струмички Наум - Да пораснеме барем до Стариот Завет

И не само што немаат туку се и очигледна пречка за влез во Царството Небесно, и пречка да се сфати и пренесе неговата идеја и порака. Повеќе...

Епископ Тихон Шевкунов: „НЕСВЕТИ, А СВЕТИ“

Несвети, а свети. Луѓе, кои навидум живееле во нашето секојдневие, се соочувале со проблемите со кои ние се судираме, боледувале од болести од кои ние боледуваме, често осудувани од околината, а сепак, не биле секојдневни. Луѓе, кои не се на иконите, но го предавале животот од иконите во сите нивни дела, зборови, мисли. Луѓе, за кои тишината прозборила дека се свети.  Повеќе...

ГОЛЕМАТА ТАЈНА НА ДИВЕЕВО - Кој ќе доживее, ќе види

Како дополнување на оваа тајна, еве што слушнав од устата на 84-годишната игуманија на манастирот Дивеево, Марија. Бев кај неа во почетокот на 1903 година веднаш по канонизирањето на преподобниот Серафим и заминувањето на царското семејство од Дивеево. Повеќе...

Арх. Калиник Мавролеон: Монологот БОЖЈИ

 

Те гледав кога се разбуди угрово. Чекав да ми кажеш два-три збора, да се заблагодариш за се што ти се случува, да побараш мое мислење за се што треба да правиш денес. Повеќе...

За Моето име

Поуки на грузискиот Старец Гаврил Ургебадзе за последните времиња

 

„Ѓаволот има 666 мрежи. Во времето на антихристот луѓето ќе очекуваат спасение од космосот. Тоа ќе биде и најголемата замка на ѓаволот: човештвот ќе бара помош од вонземјаните, не знаејќи дека тоа се, всушност. – демони.“ Повеќе...

Взбранной Воеводе победительная