логоFacebookTwitterYouTubeeMail

3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
Идентитетите се најпроблематичниот простор за освојување: тврдина тешка за пристап, уште потешка за рушење. Идентитетот не може да се освои насилно. Опсесивното порекнување поттикнува опсесивен отпор. Исто како што колонијалистичкиот притисок го поттикнува отпорот на колонизираните и создава дури една масовна свест и култура на отпорот.


Македонија e чувствителна зона на балканскиот колонијален територијален, политички и културен интерес. Таа тенденциозно се претставува како географска територија лишена од своја домородна етнонационална и културна препознатливост, преплавена од густа идентитетска мрежа (т.н. „македонска салата“) и проектирана низ визурата на: – а) бугарскиот словенски идентитет (Македонија како бугарска територија, а Македонците како македонски Бугари); б) нововековниот грчки идентитет (христијанско-патријаршиски), постмодернистичкиот грчко-македонски идентитет (хегемонистичко-асимилаторски однос спрема славомакедонскиот идентитет на северот на Грција, во Егејска Македонија); в) современото „постколонијално“ наметнување на албанскиот идентитет како доминантен популациски, автохтон и политички „задолжителен“ и г) наследениот средновековен српски словенски идентитет (Македонија како стара Србија).
Според политичката перцепција, Македонија е зона на хегемонистички интерес, кој се прикрива зад концептот на наводната идентитетска проблематичност. Секогаш кога се прави ново мапирање на културниот простор е подготовка за нов хегемонизам. На почвата на Македонија, чијашто територија најдолго се задржала во составот на Отоманската Империја, доаѓаат до израз локалните хегемонистички пропаганди за освојување на македонскиот етнички, културен и географски простор (Јовановски, 2021, сс. 221-244). Хегемонизмот на македонските соседи е насочен кон освојување на културно-историскиот идентитет на Македонците. Тој поаѓа од премисата дека ако се освои идентитетот на Македонците, ќе се освои и Македонија. Со него соседите ги легитимираат постапките на освојување на македонската територија по пат на оспорување на легитимитетот и посебноста на македонскиот национален идентитет: историски, јазичен, демографски, политички и верски (случајот со автокефалноста на МПЦ).

Македонија е карактеристичен пример на земја што е предмет на локалниот балкански хегемонизам и поширокиот колонијален интерес, поткрепен со нововековната теорија за амбивалентниот македонски идентитет. Имено, Македонија во јавната реторика се прикажува како географска територија лишена од своја културна препознатливост, како земја на вмрежени идентитети („македонска салата“). Колонијалниот и идентитетскиот комплекс го користат постојниот јужнословенски нарцизам на малите разлики, дополнет со нарцизмот меѓу народите што ја споделуваат територијата на Македонија (географска, демографска, културно-историска). Во конфликтниот нарцизам доаѓа до заемна проекција на сродните и соседните идентитети, што е другото лице на идентитетските и територијалните претензии. Се добива впечаток дека, дури и во 21 век, некои нации-држави не се задоволни самите со себе и се обидуваат да го ревидираат сопствениот идентитет посегнувајќи по соседниот, сроден и/или соседен, со којшто споделуваат историски места на меморија, територија и популација.
Бугарскиот национален нарцизам е експлицитен во своите етнолингвистички и културно-историски претензии. Дискурсот за Македонија како бугарска земја и за Македонците како „македонски Бугари“ трага по аргументи преку зло-интерпретација на споделените империјални и колонијални места на меморија. Во суштина, тој е комбинација на утопија и негативна утопија. Би можел да се опише како проекција на внатрешниот конфликт на современата бугарска нација, во чијшто состав значајно место заземаат асимилираната македонска емиграција и домородната македонска популација во Бугарија. Конзервативниот концепт на хомогена бугарска нација денес се соочува и со други ризици, но политичкиот фокус е насочен опсесивно кон македонскиот идентитет. Колку повеќе се проблематизира македонскиот идентитет, толку повеќе се зголемува дисконекцијата меѓу двата народа и македонскиот егзистенцијален зазор.

Бугарскиот нарцизам на малите разлики ги пренебрегнува местата на меморија што не се споделени со Македонците и не се вклопуваат во бугарската автоперцепција. Во ситуација кога културното и историското наследство се предмет на антагонистички толкувања, тогаш ирационалниот конфликт станува брутално прагматичен, па и трагикомичен, затоа што брани нешто што од никого не е нападнато. Митоманијата, супрематизмот, националистичката реторика и политиките на ултиматум не биле никогаш цивилизирано решение, туку апологија на една тиранија на идентитетот. Бугарскиот нарцизам ја достигна таа точка на апсурдот, кога треба да се постави прашањето за смислата на идентитетот, а не само за неговите граници. Веќе не се во прашање културните маркери на соседниот, туку на сопствениот идентитет.
Грчкиот национален нарцизам е хибриден, поврзан со соседството, кое е историска константа меѓу грчкиот и македонскиот народ и се однесува повеќе на мешаните гранични зони, одошто на сродноста на грчкиот и македонскиот идентитет (што тие историски го препознавале отсекогаш како славомакедонски). Тој хибриден нарцизам на малите разлики се манифестира во периодот по конституирањето на еленската нација-држава, а се радикализира по основањето на самостојна Р Македонија во 1991 г., кога еленската република одлучува да го ревидира сопствениот национален идентитет низ визурата на македонскиот. Грција, во своите први устави (од 1822/3 наваму), се повикува на неколку идентитетски слоеви – античкиот (Елада, Хелени), христијанскиот и византискиот (Ромеи), нововековниот (Грци), не и на античкиот македонски, од којшто, всушност, таа се оградила. Грчкиот нарцизам е рефлексија на колективната анксиозност предизвикана од култот на наследениот антички супрематизам.

Се чини како постоењето на одделен современ македонски национален идентитет и државноправен субјективитет да го доведе во прашање тој култ. Идејата дека македонска нација не смее да постои надвор од грчката, беше повод да се редефинира грчкиот идентитет преку ревизија на македонскиот. Присвојувањето на севкупното македонско античко наследство, физичко и метафизичко, привидно ги заштити современите Грци од деликатните слоеви на нивниот национален идентитет, но суштински го потхрани внатрешниот конфликтен нарцизам и амбивалентен идентитет. Грција ги грцизира речиси сите наследени и актуелни траги на лица, малцинства, топоними, дијалекти и артефакти. А историски факт е дека таа добар дел од своите современи територии, заедно со населението, ги добива по пат на мировни договори и други специјални методи (прогон на семејствата, ултимативно барање да се декларираат како Грци по род за да имаат грчко државјанство, размена на население, непризнавање на националните малцинства). Значи, Грција е парадигма на ексклузивна интерпретација на културното наследство, вклучувајќи и на генеричките поими поврзани со тоа наследство (на пр., етнонимот Ромеи во отоманскиот период бил општ назив за сите народи на Источното Римско Царство, не само Грците, а Румелија ги опфаќала сите земји во составот на Отоманската Империја, не само Грција).

Албанскиот национален нарцизам се потхранува со комплексот на апартна, инфериорна и хетерогена Другост, по однос на големото семејство на словенските народи во соседството. Таквата интензивна автоперцепција ја поттикна културата на отпор, поставена врз мегаломански наративи за автохтоноста и супериорноста.
Српскиот национален нарцизам денес е хибриден и сведен главно на неговата црковна артикулација, низ теоријата за Српската православна црква како црква-мајка на Македонската православна црква. Во овој миг е битно што политички, српскиот културен хегемонизам е маргинален и не претставува отворена закана за македонските евроинтеграциски процеси, а покажува и мудрост со елементи на колективна и лична емпатија меѓу соседните и блиски народи и култури.

 31 декември 2021 лето Господово

Изор:

 https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/balkanskiot-fenomen-na-nacionalen-narcizam-i-makedonija-kako-zona-na-hegemonistichki-interes/?fbclid=IwAR3u2ajru8YdAJgc8mRRrUQsYSEUrM0tzGxe7QQdpJO30lrMXWxOc4TCKqI

 

 

 

 



Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Јануари 27, 2022

Конгресот на САД ќе носи резолуција за славење на македонскиот јазик и наследство

Во Конгресот на САД е покрената резолуција за прогласување на септември 2022 за „Месец на македонското американско наследство“ и за славење на македонскиот јазик, историја и култура на македонските Американци и нивниот „неверојатен придонес“ за Соединетите…
Декември 28, 2021
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel

„Анатомија на бумбарот” на Стефан Марковски

Во романот, чие македонско издание е објавено од „Паблишер“, се дефинира енергична и психолошки силна приказна каде се претопуваат елементи на гротеска, хумор и егзистенцијалистичко преиспитување. Во наративот, како што во поговорот пишува Александар…

Поезија од Стефан Марковски застапена во меѓународна антологија на шпански јазик

Окт 23, 2021 Литература 877
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
„Преминот на поетските гласови бара прекугранични и меѓугенерациски средби и точки на…

Познат научник тврди дека Бог постои

Сеп 28, 2021 Наука и Религија 4742
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
Според него, оваа теорија би можела да го докаже постоењето на Бог. Изјавите ги разгориле…

Цитати од Ван Гог што ќе ве инспирираат

Сеп 24, 2021 Ставови 632
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
„Рибарите знаат дека морето е опасно и бурата е страшна, но во овие опасности тие никогаш…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Велика сабота (22.04.2022)

Митрополит Струмички Наум: Велика сабота (22.04.2022)

Не можам, смрт, а да не те дочекам со добредојде. Кога и да е тоа. Кога и да ти дозволат. Зашто откако Богочовекот Христос дојде, сѐ од Него е добредојде....

 Митрополит Струмички Наум: Велик петок (21.04.2022)

Митрополит Струмички Наум: Велик петок (21.04.2022)

Да внимаваме, некои од Божјите дарови, обично, на самиот почеток не ги препознаваме веднаш како дар – во сите негови димензии, зашто ни се даваат прво како крст. Крстот, пак,...

 Митрополит Струмички Наум:  Велик четврток (20.04.2022)

Митрополит Струмички Наум: Велик четврток (20.04.2022)

Што да напише човек за светата Евхаристија (Литургија), а истовремено да не ја открие и содржината на својот живот? Нема разлика помеѓу Евхаристијата и нашиот живот, или ако има –...

Митрополит Струмички Наум: За миењето на нозете – вовед во Страсната седмица (17.04.2022)

Митрополит Струмички Наум: За миењето на нозете – вовед во Страсната седмица (17.04.2022)

Изразувањето на слободната волја, во градење на односот со Бог, е суштински поврзана со лојалноста, верноста. Преку слободно насочената волја кон исполнување на заповедите Божји и градење на личносна заедница...

Прот. Александар Шмеман: Цветници- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (10)

Прот. Александар Шмеман: Цветници- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (10)

Во што е смислата на овој настан, кого толку светло, толку радосно, толку победоносно го празнува Црквата во Лазаревата сабота? Како да се спојат тагата, солзите на Христа, и таа...

Митрополит Струмички Наум: Лазарова сабота (15.04.2022)

Митрополит Струмички Наум: Лазарова сабота (15.04.2022)

Одговорот на сите овие можни недоумици е дека, всушност, се случува нов квалитет на личносни односи меѓу нив, и тоа не толку поради Христовата љубов кон нив – Неговата љубов...

„Лазаре, излези надвор“

„Лазаре, излези надвор“

Тие Негови зборови, пред сè, значат дека нема смрт за оние кои веруваат во Христа, зашто Христос подоцна на Марта ѝ вели: „Јас сум воскресението и животот; кој верува во...

 Митрополит Струмички Наум: Благовест (06.04.2022)

Митрополит Струмички Наум: Благовест (06.04.2022)

Сакам да ве потсетам на уште нешто: човекот е создаден бог со самото тоа што на Бог може да му каже „не“. Но, едно е на Бог да Му кажеш...

Жарко Ѓоргиевски:Недела на свети Јован Лествичник (03.04.2022)

Жарко Ѓоргиевски:Недела на свети Јован Лествичник (03.04.2022)

Бог не ги тера со сила луѓето да го земат крстот, но ги повикува доброволно да Го следат Него. Не е лесно да се земе крстот на страдањето, но Он...

« »