логоFacebookTwitterYouTubeeMail


Она што е откриено со првите две фази од истражувањата комплетно ги менува улогата и местото на Македонија во културата и религијата во средновековниот период на Балканот, вели д-р Бранислав Ристески, археолог и раководител на истражувањата во манастирскиот комплекс Зрзе, Прилепско.
- Третата фаза од истражувањата ги опфаќа ископувањата во јужниот, северниот и североисточниот сегмент од монашкиот комплекс и уредување на просторот заради негово приближување на јавноста, како и подготовка на теренот за ископувањата в година. Благодарение на големото разбирање на Министерството за култура, за манастирскиот комплекс Зрзе беа одделени дополнителни средства за истражувањата. Во двете претходни фази на истражувањата се откриени уникатни сознанија за животот на овој простор од неолитот до 19 век. Но, сите откритија паѓаат во сенка по сознанијата што ги добивме за постоењето на монашкиот комплекс. Тие се уникатни, единствени сознанија по своите хронолошки вредности. Се работи за комплекс што датира од втората половина од 9 век, кој опстојувал до 15 век, со неколку фази на монашки живот. Ваков локалитет досега не е познат на овие простори. Тоа упатува на размисла дека Зрзе бил центар на монаштвото на Балканот - раскажува Ристески.
Тој објаснува дека досега со археолошките истражувања е откриена и неолитска населба со континуитет на живот од бронзено време, сите фази од раната антика до 6 век, работилници за метал, како и фазата за користењето на природната карпа од 9 до 18 век.
- Во карпата пронајдовме значајни артефакти. Во пештерата се пронајдени предмети од неолитско бронзено доба. Другите артефакти - фрескодекоративен дел се од црквата, други од работилницата, од згурата покривните плочи на објектите, црепна. Раноантички и средновековни наоди. Монашката населба е исклучителна, со строга урбанизација на просторот, економија на просторот, комуникација. Природните форми се надоградени. Ретко каде има комплетно нови решенија од аспект на архитектурата. Сè е изведено на највисоко организациско и техничко ниво. Кај откриената работилница за изработка на метали видлива е високата контрола на термичките процеси, кои и ден денес е тешко да се воспостават на такво ниво - вели Ристески.
Илија Ристески, архитект од прилепскиот музеј, по откривањето на сознанијата изјави дека станува збор за исклучително значаен архитектонски комплекс.
- Архитектонскиот изглед во целина земено ги следи археолошките истражувања. Станува збор за неуедначени, неисти решенија. Има објекти со различна катност, објекти со преградни ѕидови, од леска премачкувани со кал. Има ѕидови изработени од кршен камен. Во основата на целата конструкција е решението на дрвената конструкција од дрвени столбови на која се доврзуваат сите архитектонски елементи. Подовите се камени плочи поставени некаде врз варов малтер, некаде врз минер подлога, некаде набиена земја, а некаде рамна карпа за поставување на објектите. Покривот е од камени плочи и шкрилци - објаснува архитектот Ристески.
Епископот Климент предочувајќи ѝ ги овие сознанија на јавноста пред неколку месеци изјави дека според материјалните докази станува збор за една високоразвиена монашка свест, која го применувала монашкото правило „ора ет лабора“ - молитва и работа.
- Откривме пештерска црква во која освен Христовиот анаграм, на кој е видлив знакот на чесниот животворен крст, имаме натпис во кој зографот, средновековен, во вид на молитва напишал: Спомни си господе на чедата твои Доброслав и Драгослав, кои науката ги препознава како зографи што сликале во манастирот и во пештерската црква. Како монашка заедница во 21 век треба да бидеме достојни на она што ни е оставено во наследство, кое како културен слој полека си доаѓа на виделина. Ако монасите - испосници порано твореле, тоа е апел за монасите денес, исто така да бидат креативни, дејствителни. Преку молитвата монасите оставале вредни уметнички дела, затоа нè вдахнуваат и нè повикуваат да твориме и да бидеме дејствителни како и тие. Зрзе навистина во себе не содржи локална, регионална, туку универзална димензија и многу се радувам што таа димензија е видлива. Ние треба да сториме напор да станат достапни за секој добар намерник што сака да го посети манастирот - рече епископот Климент.
Манастирскиот комплекс во сегашниот изглед би требало да го бараме некаде во средината на 14 век, односно во времето на царот Душан.
Податоците за егзистирањата на манастирот се наоѓаат во текстот на фресконатписот што се наоѓа над јужниот влез однадвор, кој потекнува од околу 1400 година. Според овој натпис, манастирот бил подигнат од монахот Герман.Последната обнова на манастирот била во 19 век. Денешниот црковен комплекс, уреден под будното око на епископот Климент, се состои од храмот „Св. Преображение“ црквата „Св. Петар и Павле“ надворешната припрата на задната страна и дел од градбата на јужната страна од црквата. Јужно од црквата е подигната камбанаријата.
Монасите со гордост раскажуваат дека тука некогаш се наоѓала иконата на света Богородица Пелагонитиса. Денес иконата се чува во македонскиот музеј.Манастирот Зрзе во три наврати бил епископско седиште. Историјата се повторува на секои три века. Сега за него се грижи епископот Климент.
Нова Македонија


Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Јануари 27, 2022

Конгресот на САД ќе носи резолуција за славење на македонскиот јазик и наследство

Во Конгресот на САД е покрената резолуција за прогласување на септември 2022 за „Месец на македонското американско наследство“ и за славење на македонскиот јазик, историја и култура на македонските Американци и нивниот „неверојатен придонес“ за Соединетите…
Декември 28, 2021
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel

„Анатомија на бумбарот” на Стефан Марковски

Во романот, чие македонско издание е објавено од „Паблишер“, се дефинира енергична и психолошки силна приказна каде се претопуваат елементи на гротеска, хумор и егзистенцијалистичко преиспитување. Во наративот, како што во поговорот пишува Александар…

Поезија од Стефан Марковски застапена во меѓународна антологија на шпански јазик

Окт 23, 2021 Литература 870
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
„Преминот на поетските гласови бара прекугранични и меѓугенерациски средби и точки на…

Познат научник тврди дека Бог постои

Сеп 28, 2021 Наука и Религија 4700
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
Според него, оваа теорија би можела да го докаже постоењето на Бог. Изјавите ги разгориле…

Цитати од Ван Гог што ќе ве инспирираат

Сеп 24, 2021 Ставови 629
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
„Рибарите знаат дека морето е опасно и бурата е страшна, но во овие опасности тие никогаш…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Велика сабота (22.04.2022)

Митрополит Струмички Наум: Велика сабота (22.04.2022)

Не можам, смрт, а да не те дочекам со добредојде. Кога и да е тоа. Кога и да ти дозволат. Зашто откако Богочовекот Христос дојде, сѐ од Него е добредојде....

 Митрополит Струмички Наум: Велик петок (21.04.2022)

Митрополит Струмички Наум: Велик петок (21.04.2022)

Да внимаваме, некои од Божјите дарови, обично, на самиот почеток не ги препознаваме веднаш како дар – во сите негови димензии, зашто ни се даваат прво како крст. Крстот, пак,...

 Митрополит Струмички Наум:  Велик четврток (20.04.2022)

Митрополит Струмички Наум: Велик четврток (20.04.2022)

Што да напише човек за светата Евхаристија (Литургија), а истовремено да не ја открие и содржината на својот живот? Нема разлика помеѓу Евхаристијата и нашиот живот, или ако има –...

Митрополит Струмички Наум: За миењето на нозете – вовед во Страсната седмица (17.04.2022)

Митрополит Струмички Наум: За миењето на нозете – вовед во Страсната седмица (17.04.2022)

Изразувањето на слободната волја, во градење на односот со Бог, е суштински поврзана со лојалноста, верноста. Преку слободно насочената волја кон исполнување на заповедите Божји и градење на личносна заедница...

Прот. Александар Шмеман: Цветници- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (10)

Прот. Александар Шмеман: Цветници- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (10)

Во што е смислата на овој настан, кого толку светло, толку радосно, толку победоносно го празнува Црквата во Лазаревата сабота? Како да се спојат тагата, солзите на Христа, и таа...

Митрополит Струмички Наум: Лазарова сабота (15.04.2022)

Митрополит Струмички Наум: Лазарова сабота (15.04.2022)

Одговорот на сите овие можни недоумици е дека, всушност, се случува нов квалитет на личносни односи меѓу нив, и тоа не толку поради Христовата љубов кон нив – Неговата љубов...

„Лазаре, излези надвор“

„Лазаре, излези надвор“

Тие Негови зборови, пред сè, значат дека нема смрт за оние кои веруваат во Христа, зашто Христос подоцна на Марта ѝ вели: „Јас сум воскресението и животот; кој верува во...

 Митрополит Струмички Наум: Благовест (06.04.2022)

Митрополит Струмички Наум: Благовест (06.04.2022)

Сакам да ве потсетам на уште нешто: човекот е создаден бог со самото тоа што на Бог може да му каже „не“. Но, едно е на Бог да Му кажеш...

Жарко Ѓоргиевски:Недела на свети Јован Лествичник (03.04.2022)

Жарко Ѓоргиевски:Недела на свети Јован Лествичник (03.04.2022)

Бог не ги тера со сила луѓето да го земат крстот, но ги повикува доброволно да Го следат Него. Не е лесно да се земе крстот на страдањето, но Он...

« »