логоFacebookTwitterYouTubeeMail

Магистерски труд на Софија Грандаковска

 

4. Карактеристики на молитвата во хеленската книжевност

 

 4.1. Во Илијадата е истакната силата на телото и јуначките подвизи. Но, молитвениот говор предаден преку епската стварност во Одисејата укажува на тоа дека боговите станувале заштитници на моралните вредности кај хеленскиот човек. Во Одисејата доаѓа до сигурна преобразба на јуначкиот идеал во божји, преобразба на телесното во духовно. На оваа преобразба укажуваат токму боговите изморени од тоа да бидат постојано на ахајската или тројанската страна. На овој момент исто така упатува и семантичката промена во јазикот на Хомер во Одисејата, каде за прв и последен пат ќе се појави сложениот епитет богобојазлив (qeoudh/s). Ова укажува на развиено морално чувство и облагородена религиозност. (Ѓуриќ, 1990, 88)Упатувањето инвокации кои имаат молитвен карактер во хеленскиот свет, укажува на една поинаква комуникација со вишата инстанца која постои на Олимп. Во овие инвокации прозвучува молитва за иделност. За првпат, вели науката, можеме да зборуваме за отстапки од магиската практика во делата на Хомер, т.е за зачеток на примитивен еудајмонизам.[1] (Heiler, 1932, 14-15) 

4.2. Книжевните примери на Хомер потврдуваат дека првобитната молитва во Хелада нема субјективни карактеристики. Таа не е молитва на поединецот ниту пак се однесува на поединечни нешта. Таа е насочена кон целокупната стварност, на вселената, космосот. Иако станува збор за митско-космичка насоченост во барањето добро, сепак отсуствува индивидуализацијата кај хеленскиот човек. Тој сè уште ја допира само „површината на нештата, со своите oсети го забележува само надворешниот тек на појавите, а не и процесите.“ (Ðurić, 1976, 6) Развојот на човечкото јас, сè уште опстојува зависно од надворешните сили и надворешниот свет и сè уште е неиндивидуализирано.Оттука, првичната молитва во облик на инвокација во хеленската книжевност и култура, како и нејзината музичка препознатливост, наликува на песна која станува епифанија на божественото потекло на човекот и на вселената. Ритамот има музичка мера: „Говорот на Хелените е најстрого поврзан со мелодија и ритам.“ (Tatarkjevič, 1988, 79) Затоа, според Платон песната е најдревниот и најсвештениот облик. Поетите претставуваат еден вид пророци. Во антиката се опстојува верувањето дека нивната задача не е човечка, туку пророчка, бидејќи е инспирирана од божјата сфера, како духовен чинител на некој виш поредок. Молитвениот аспект во свештенството на песната повторно упатува на тежнението за космизација на човекот како висок естетско-етички и егзистенцијален чин. 

4.3. Во контекст на пророчката, треба да се посочи и психагошката димензија на поезијата, преку која е изразено верувањето дека поезијата може да управува со душите. Затоа, поезијата е поврзана со поседување надчовечка, божествена моќ, како и знаење од највисок вид. Како трета карактеристика на поезијата во Хелада се наведува нејзината метафизичка димензија, бидејќи тежнее кон суштината на бивствувањето. Оттука, поетиката на хеленската книжевност ја извлекува и четвртата карактеристика на молитвата: морално-воспитната. (Tatarkjevič, 1988, 83-87)Хелените немале молитвеник и не познавале централен религиозен авторитет. Кога зборуваме за молитвата во хеленската политеистичка религиозност, науката истакнува дека треба да се имаат предвид религиозните практики во разни независни градови.[2] Молитвата се изведувала во било кое време и на било кое место.

 



[1] Еудајмонизмот (грч. eu)-dai/mwn) во својата етичка определба подразбира дека среќата и блаженството се основен мотив на секое човечко тежнение. Кај старите Грци има именско значење и се однесува на богињата на среќата.
[2] Види кај S. Pulleyn, 1997.


Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Јуни 28, 2021
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel

Новата книга од Тихомир Јанчовски беше промовирана во „Буква“

Авторот несомнено е познавач на филозофските теории, што е видливо и во неколку синтагми и максими кои вешто ги проткајува во своите раскажувања. Како синтагми кои во историјата на филозофијата се врзуваат со Декарт, со Лајбниц или со Хусерл. Сепак, и покрај…
Јуни 10, 2021
38.machenici1

До 2050 година во океаните ќе има повеќе пластика отколку риби

Луѓето годишно користат повеќе од 1 милијарда пластични кеси, фрлаат 13 милиони тони пластика во океаните, трошат 17 милиони барели за изработка на пластика (еден барел има околу 159 литри) и убиваат повеќе од 100.000 животни со користење на…

Елвира, наставничката која се покажа како штит...

Мај 17, 2021 Друго од култура 412
38.machenici1
Игнатијева на својот профил на Инстаграм обично објавуваше мотивациони пораки врз свои…

Збирка раскази „Фауст го трча плебејскиот круг“ (Faustus Runs the Plebeian Circle)-Стефан Марковски

Апр 07, 2021 Литература 361
Aleksandar.N.sv.Haralampij
Збирката раскази по промотивна цена е дистрибуирана и на повеќе книжевни платформи, како…

Книгата може да им помогне на децата да си го изградат идентитетот

Апр 04, 2021 Литература 453
Aleksandar.N.sv.Haralampij
Секоја генерација на деца има свои проблеми и затоа треба авторите да ги следат денешните…

Беседи

 Митрополит Струмички Наум: Зошто не Го примаме Богочовекот Христос? (24.07.2021)

Митрополит Струмички Наум: Зошто не Го примаме Богочовекот Христос? (24.07.2021)

Што ли да речеме за посуптилната страст на умот, како што е демонската гордост, т.е. високото мислење за самите себе, односно суетата, преку која демонот нѐ држи заробени и преку...

БEСEДА  за трeзвeнoста на умoт

БEСEДА за трeзвeнoста на умoт

Бoг на живoтнитe им дал самo душа, затoа нe им дал слoбoда, туку Oн ги ракoвoди сo Свoјoт ум. На чoвeкoт Бoг му дал душа и ум, и сo умoт...

Митрополит Струмички Наум: Кажи само збор (17.07.2021)

Митрополит Струмички Наум: Кажи само збор (17.07.2021)

Божји збор, Литургиски збор, збор во сила, соодветно, има веќе и оној што го просветлува својот ум преку дарот на умно-срдечната молитва; оној чиј ум невидливо богослужи пред олтарот на...

Митрополит Струмички Наум: АПОСТОЛСКО ПРЕЕМСТВО, ИЛИ СТАРОЗАВЕТНО?

Митрополит Струмички Наум: АПОСТОЛСКО ПРЕЕМСТВО, ИЛИ СТАРОЗАВЕТНО?

Светите Апостоли не служеле во велелепни храмови, туку во обични домови. Ние, денес, се натпреваруваме кој поголем храм ќе изгради, и покрај тоа што многу луѓе живеат во сиромаштија.Светите Апостоли...

Ретроспектива (2005-2020) - Митрополит Европски Пимен: „Беа двајца сосем различни луѓе“

Ретроспектива (2005-2020) - Митрополит Европски Пимен: „Беа двајца сосем различни луѓе“

Беа двајца сосем различни луѓе. Едниот прост рибар, а другиот еден од најучените во своето време. Еден крупен како карпа, друг многу ситен. Едниот со пламен карактер, а другиот кроток....

Александар Несторовски: Трета недела по педесетница 11/07/2021

Александар Несторовски: Трета недела по педесетница 11/07/2021

А ако ние сме од Бога и ако целиот матријален свет е од Бога, тогаш значи дека и се што доаѓа е од Бог. Затоа, да го напуштиме лицемерното верување...

МИТРОПОЛИТ СТРУМИЧКИ НАУМ: ЛОВЦИ НА ЛУЃЕ (03.07.2021)

МИТРОПОЛИТ СТРУМИЧКИ НАУМ: ЛОВЦИ НА ЛУЃЕ (03.07.2021)

И затоа, како што обичниот ловец треба да биде искусен за да го фати својот плен така и ловецот на луѓе, односно духовниот отец треба да биде опитен за да...

о.Јане Илиев: ПРВА НЕДЕЛА ПО ПЕДЕСЕТНИЦА

о.Јане Илиев: ПРВА НЕДЕЛА ПО ПЕДЕСЕТНИЦА

Човекољубието на Господа Исуса Христа нема крај. За да го стекнеме вечниот живот, кој е во Него, и за да живееме со Него, од нас не се бара ни ученост,...

 Митрополит Струмички Наум: Недела на сите Светии (26.06.2021)

Митрополит Струмички Наум: Недела на сите Светии (26.06.2021)

Егоцентричноста, т.е. самољубието не се способни да се потслонат на верата и довербата во Богочовекот Христос, и затоа несвесно го принудуваат човекот да бара сигурност само во материјалното, како и...

« »