ПАТОТ НА ПОДВИЖНИКОТ
ГЛАВА ОСМА
За бдеењето — да не оживее повторно победеното зло
Кога првпат ќе ја победиш својата сопствена слабост, можеби ќе си речеш: „На добар пат сум!“ Но не мисли дека си достигнал добродетел. Наместо тоа, благодари Му на Бога, зашто Тој ти ја дал силата. Не радувај се прекумерно, туку веднаш продолжи со борбата. Инаку, победениот грев може повторно да се разбуди и, тивко приоѓајќи, да те нападне од зад грб. Запомни: на Израилците Бог им заповедал — „протерајте ги од пред себе сите жители на оваа земја, разрушете ги сите нивни камени идоли и сите нивни излеани идоли, и сите нивни жртвеници, разорете ги “ (4. Мој. 33:52), за да научиме и ние од нивниот пример.
Големината на победата над себеси не е важна. Можеби се состои само во тоа да се воздржиш од утринското кафе или од цигарата, или од некоја привидно безначајна работа — да не погледнеш некого, да не задржиш поглед на нешто што те искушува. Она што се случува надворешно не е толку важно. Малото може да стане големо, а големото — безвредно. Но следниот степен на борбата веќе е тука. Секогаш мораш да бидеш подготвен. Време за одмор нема.
И повторно: молчи! Нека никој не го забележи твојот подвиг. Ти се трудиш за Оној Невидливиот, затоа нека и трудот твој остане невидлив. Ако почнеш да фрлаш трошки околу себе, птиците пратени од лукавиот веднаш ќе ги исколваат, објаснуваат светите отци. Пази се од самозадоволство — тоа може во еден залак да го проголта плодот на сите твои подвизи.
Затоа Светите Отци советуваат: што и да правиш — расудувај. Ако стоиш пред две зла, избери го помалото. Кога си сам, земи го најмалиот залак; но ако некој те гледа, избери среден пат, оној што најмалку привлекува внимание. Биди што е можно понезабележлив — нека тоа биде твоето секојдневно правило. Не зборувај за себе: како си спиел, што си сонувал, што си доживеал. Не изнесувај мислење ако не ти е побарано. Не говори за своите желби и грижи. Секој таков разговор ја храни обземеноста со сопственото „јас“.
Не менувај ја својата работа, домот, или условите во кои живееш. Запомни: нема место, нема заедница, нема околност која не може да ти послужи во борбата што си ја избрал. Единствен исклучок е онаа работа што директно го храни гревот.
Не барај високи положби ниту човечки почести — колку пониско стоиш, толку послободен си. Биди задоволен со домот и состојбата во која се наоѓаш. Воздржувај се од желбата да се истакнуваш со своето знаење или искуство. Задржи ги за себе забелешките од типот: „Не е така, туку вака.“ Не влегувај во препирки и не докажувај ништо — допушти му на другиот секогаш да биде во право. Никогаш не ја издигај својата волја над волјата на ближниот. Тоа ќе те научи на тешката, но спасоносна добродетел — послушанието, а со неа и смирението. А смирението е поважно од сè.
Примај ги забелешките од другите без негодување. Биди благодарен кога не те забележуваат, кога те потценуваат. Но не создавај сам ситуации во кои ќе се понижуваш — тие и така се јавуваат доволно во текот на денот. Ќе ги имаш колку што ти треба. Кога ќе видиш човек кој постојано се поклонува и со својата понизност привлекува внимание, можеби ќе помислиш: „Какво смирение!“ Но вистинскиот смирен човек никој не го забележува — за светот тој е невидлив, „нула“, како што вели апостолот: „Затоа светот не нѐ знае, зашто не Го спозна Него. “ (1 Јов. 3:1).
Кога Петар и Андреј, Јован и Јаков ги оставија своите мрежи и појдоа по Христос (Мат. 4:20), што рекоа нивните сотрудници кои останаа на брегот? За нив, тие беа исчезнати — отидоа. Не двоуми се и не плаши се и ти да исчезнеш од овој прељуботворен и грешен род. Зашто, што се надeваш да добиеш: целиот свет или сопствената душа? (Мк. 8:34–38). Тешко вам кога сите луѓе ќе зборуваат добро за вас (Лк. 6:26).
За Преминпортал подготвил Симеон Стефковски
2025
