логоFacebookTwitterYouTubeeMail


ЦРНА АТЕНА, МАРТИН БЕРНАЛ (4) 
Валканите Грци и Дорците
 
 
 

 

Филхелените повеќе се интересирале за класичните Грци одошто за нивните херојски, но празноверни христијански и валкани „потомци“, а некои од нив дури и се обидувале да ги отпишат овие како „византизирани Словени“. Филхелените ја барале чистата суштина на Грција, пред таа да се извалка со расипаноста на Ориентот, а со нивната апотеоза дури и самите Антички Грци не успевале да ги достигнат новите високи стандарди. Тие стандарди сè повеќе почнале да бараат културна, јазичка и, конечно, „расна“ чистота и Фридрих Шлегел открил такви нови примери веќе во последната деценија од18 век, во Спартанците или во пошироките племенски групирања на кои тие им припаѓале, т.е. Дорците. Еве како Елизабет Росон, современ историчар за претставувањето на Спарта, ги опишува писанијата на Шлегел за Спартанците:

Од самиот почеток, Шлегел ги опишува Дорците со јазик што нè потсетува на јазикот што Винкелман го употребувал за општо опишување на Грците; слушаме за нивната милде Гроссхеит, „спокојна големина“, и вистина, за разлика од Јонците, кои полесно може да се поврзат со Ориентот, Дорците се постарата, почиста и поавтентична хеленска гранка, на која се должат двете суштински постапки на грчкиот дух, музиката и гимнастиката.

Забележете дека Шлегел и голем број подоцнежни автори ги изделуваат токму како суштински овие два невербални, ирационални и, ќе се дрзнам да кажам, „германски“ аспекти на грчката култура. Делото на Ниче под наслов „Раѓањето на трагедијата“, објавено во 1872 година, во кое музиката и дионисиската трагична страст се нагласуваат над аполонскиот разум, честопати се смета за радикално раскрстување со гледиштето на Винкелман за „спокојната големина“ на Грците. Тоа, всушност, и припаѓа на една германска традиција, која се навраќа преку поемите на Хајне во четириесеттите години од 19 век, до Хејне и до драмскиот писател Виланд во 18 век.

Во текот на 19 и 20 век германскиот култ кон Дорците и кон Лаконците, како и поистоветувањето со нив, и понатаму растело и го достигнало својот врв во Третиот рајх. Кон крајот на 19 век некои „фолкише“ (популистички, националистички) писатели сметале дека Дорците биле чистокрвни Аријци од север, можеби дури и од Германија, а секако биле гледани како многу блиски до Германците според својата ариевска крв и ариевски карактер.

Интересно е да се забележи дека голем број од водечките британски класичари од крајот на 19 век, вклучувајќи ги и Џон Пентланд Мејхафи и Вилијам Риџвеј, потекнувале од протестантска лоза од Ирска. Сите тројца со воодушевување гледале кон чистата северна, можеби и германска, крв на Дорците. Па така, настрана од учеството во општиот расизам својствен на времето, јасно е дека тие гледале аналогија меѓу односот на тевтонските Англичани со Ирците, кои ги сметале за „гранични Европејци“, и односот меѓу Дорците и народите што им биле подредени, домородните Пелазги и Хелотите. Риџвеј бил сосема доследен расист, кој, и покрај тоа што неговото семејство живеело во Ирска веќе 200 години, се фалел дека немал „ниту капка келтска крв во неговите вени“. Па така, до 1900, Спартанците, „вистинските“ Грци, се сметале за чисти во расна смисла и прилично северни. Состојбата не била толку екстремна на почетокот од 19 век, но притисоците се зголемувале.

Првиот непосреден напад врз античкиот авторитет и античкиот модел дошол од Карл Отфрид Милер. Милер е припадник на едно од првите поколенија кои учеле според образовниот систем на Хумболт. Тезата на Милер била локална историја на островот Егина. Иако делумно вдахновен од мермерните парчиња што неодамна пред тоа биле донесени од Егина во Германија, проектот бил совршен пример за романтичарски позитивизам. Како прво, како што посочува Гуч, првата локална историја на античка Грција личела на првата германска историја: таа на Оснабрик, напишана од страна на романтичарскиот конзервативец Јустус Мезер. Како второ, Егина е остров ‡ совршен ограничен простор згоден за исцрпно истражување. Уште поважен е фактот што на него живееле Дорци и што гледал кон Атина, главниот град на „расипаните“ Јонци.

Занимавајќи се со античкиот модел, Милер честопати упатува на комбинации и врски меѓу Грците и варварските свештенства. Тие, сметал Милер, говореле за некакви темелни односи меѓу различните религиозни системи и митови. Токму овие „подоцнежни“ контакти го создале погрешниот впечаток според кој Грција ја презела својата религија, своите митови и својата цивилизација како целина од Блискиот Исток; неговата главна техника за отстранување на овие доцнежни сраснувања бил „аргументот од тишина“. Тој во начело признавал дека автентично древни традиции понекогаш се јавувале само во „доцнежни“ извори ‡ впрочем, и самиот понекогаш се потпирал врз такви извори. Оттука, за одрекување на автентичноста на одредена легенда, му бил потребен некаков дополнителен критериум: мора да постоела некаква силна причина од самото време за измислување на легендата. Меѓутоа, во практика, самото непостоење на сведоштво се сметало за обвинувачко, особено кога Милер го напаѓал античкиот модел. Впрочем, тој и неговите следбеници ги користеле Хомер и Хесиод, но не како поети со широк спектар, туку како енциклопедии.

За нас, највпечатливото обележје на делото на Милер е фактот дека тоа во целост се базира врз традиционални материјали, кои отсекогаш им биле на располагање на учените луѓе. Во него ги нема доградбите на знаењето од 19 век. Античкиот модел паднал не поради нови откритија во самата област, туку затоа што тој не одговарал на доминантниот светоглед. Да бидам попрецизен, тој бил несомерлив со парадигмите на раса и напредок од почетокот на 19 век.

(Продолжува)

 


Демистификација на митот

Книгата „Црна Атена: Афроазиските корени на класичната цивилизација, Фабрикацијата на античка Грција 1785-1985“ од Британецот Мартин Бернал, која на македонски ја објави книгоиздателството „Табернакул“, е исклучително значајна студија што со научни аргументи потврдува дека постоењето на елинска или грчка култура и цивилизација е чиста фабрикација.

Првпат објавена во 1987 година, „Црна Атена“ како ретко која друга книга предизвикува многу научни дискусии, дебати и полемики, кои ја брануваат научната јавност во САД и во Западна Европа. Бернал, како што вели самиот, втората половина на својот живот му ја посветил на проектот „Црна Атена“, во кој со научни факти и аргументи докажува дека потеклото на античка Елада е афроазиско. „Нова Македонија“ ќе објави неколку продолженија од оваа книга.



Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Наука и Култура

Октомври 08, 2019

„АВИЈАТИЧАРОТ“ ОД ЕВГЕНИЈ ВОДОЛАЗКИН добитник на наградата „BookStar 2019“

Гостувањето на моментално рускиот писател број 1 на сите светски листи – Евгениј Водолазкин, кому оваа година ќе му биде доделена наградата „BookStar“ за најчитана книга помеѓу две изданија на Фестивалот. Вечерва во киното „Фросина“ при МКЦ ќе биде промовиран…
Септември 24, 2019

Фестивал на европска литература ЕВРОПСКИ ПРИКАЗНИ

Препознатлив со внимателниот избор на наслови, врвниот превод, оригиналниот дизајн и реализација, со честите гостувања на автори, како и со сопствениот информативен блог-канал (prikazni.mk) – овој проект, со помош на програмата „Креaтивна Европа“ на…

Македонскиот победник на Прашкото квадренале „Оваа зграда зборува (на)вистина“

Сеп 24, 2019 Друго од култура 96
Во сосема неочекуван уметнички контекст и со видно заинтересирана белградска и новосадска…

Косаковски дојде на Македокс: „Не правете филмови ако можете да живеете без да правите филмови“

Авг 24, 2019 Филм, Театар 244
„Не правете филмови ако можете да живеете без да правите филмови“, вели првото од десетте…

Карактеристиките на вистински културен човек според Чехов

Авг 18, 2019 Литература 363
чехов
„Животот има свои услови. За еден човек да биде прифатен меѓу вистински образовани луѓе,…

Беседи

Слово за свети Јован Богослов и свети Тихон Московски

Слово за свети Јован Богослов и свети Тихон Московски

„Да зборувам на сите човечки јазици, па дури и на ангелски, штом љубов немам, ќе бидам бакар, што ѕвони, или кимвал, што ѕвечи. Да имам пророчки дар и да ги...

БEСEДА за бoжeствoтo на Синoт и битната eднаквoст сo Oтeцoт

БEСEДА за бoжeствoтo на Синoт и битната eднаквoст сo Oтeцoт

Затoа, всушнoст, и Синoт сe oвoплoтил за сo Сeбe да им oбјави на луѓeтo и за Сeбe си, и за Oтeцoт и за Свeтиoт Дух, eднoсушнoтo Бoжeствo, трoичнo пo ипoстас....

БEСEДА  за вoскрeснатиoт и живиoт Гoспoд Кoј e вoскрeсeниe и живoт

БEСEДА за вoскрeснатиoт и живиoт Гoспoд Кoј e вoскрeсeниe и живoт

Јас сум вoскрeсeниeтo и живoтoт (Јн. 11:25). Oвиe свeти збoрoви ги изрeкoл Гoспoд Исус Христoс. Oн нe самo штo ги кажал, туку и сo дeлo ги дoкажал. Вoскрeснувајќи ја ќeрката...

Архимандрит Партениј Бигорски: Вечното знаме на Христијаните

Архимандрит Партениј Бигорски: Вечното знаме на Христијаните

Голема е и длабока мистиката што овој четворокрак симбол ја содржи во себе; тој таинствено бил предобразуван низ целата епоха на Стариот Завет, како претсказание за Распетието на Синот Божји...

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Тоа бил празникот на христијанското царство, кое се родило под закрилата на Крстот, во денот кога царот Константин го видел Крстот над кој пишувало:: „Со ова ќе победиш…” Тоа е...

Методија Митановски: РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТАТА ВЛАДИЧИЦА НАША БОГОРОДИЦА И СЕКОГАШ ДЕВА МАРИЈА

Методија Митановски: РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТАТА ВЛАДИЧИЦА НАША БОГОРОДИЦА И СЕКОГАШ ДЕВА МАРИЈА

 За едни, среќа е власта, за други-богатството, за трети-славата, јавното признание, за некого семејството, за некого работата.... Многу луѓе можат да кажат разни карактеристики за среќата. Но ниту една нема...

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Девата се раѓа од неплодна утроба, но дури и да била плодна, рождеството пак би било чудесно. О, големо чудо! Штом времето на сеење поминало, тогаш жетвата дошла; штом огнот...

БEСEДА за Слoвoтo - Синoт Бoжји

БEСEДА за Слoвoтo - Синoт Бoжји

Тoј пoчeтoк e вo Слoвoтo Бoжјo, вo Синoт Бoжји. Oн гo запoчнал и сoздавањeтo на свeтoт и спасeниeтo на свeтoт. Кoј и да сака да гoвoри билo за сoздавањeтo на...

Архимандрит Партениј Бигорски- Претечевиот глас и денес од Радика повикува

Архимандрит Партениј Бигорски- Претечевиот глас и денес од Радика повикува

Свети Јован Крстител, кој од Господа бил предназначен да биде посредник помеѓу времето на Законот и времето на Благодатта, Го видел Спасителот Христос уште додека се наоѓал во утробата на...

« »