логоFacebookTwitterYouTubeeMail

Песните ги преведував по чувство, без напор, онака како што мислев дека треба, на јазик разбирлив за секого; и за ѕидар, и за шофер, и за студент и за академик. Еден од главните чинители при изборот на песните за „Два света“ ми беше тие да звучат добро, лесно и неусилено на нашиот јазик, сакав зборовите ...

Џелалудин Мохамед Руми (1207-1273). Персиски  филозоф, поет, правник, учител и суфист. Еден од најголемите поети и мислители на сите времиња. Ремек-делото на Руми, Месневија, содржи 25 000 стихови. Тој не ја пишувал книгава туку последните 15 години од животот само беседел и рецитирал, а Хусамедин Челеби ги запишувал неговите зборови. Оваа поетска збирка според многумина спаѓа во редот на најголемите авторски и духовни дела во историјата на човештвото.

Не постои тема што му е туѓа, од најприземна до највозвишена; пишува за пријателството, убавината, зависта, фалбаџиството, скромноста, лицемерието, омразата, добрината, самобендисаноста, храброста, расипаноста, потребата од смисла, музиката, природата, пролетта, вистината, животните, растенијата, птиците, љубовта и смртта...  кај него наоѓаме стихови за Христос, Јосиф, Соломон, Гавриил, Мухамед... Верник е, но воедно и надвор од сите вери, вон секоја ритуализирана и јалова вероисповед. Храмот на неговиот Бог е во срцето, не е во зградата на џамијата, црквата или синагогата.

    Кога сум со тебе

    Кога сум со тебе

    остануваме будни цела ноќ,

    Кога не си со мене

    не можам да заспијам.

    И фала Му на Бога за овие несоници

    и за сета разлика меѓу нив

Песните ги преведував по чувство, без напор, онака како што мислев дека треба, на јазик разбирлив за секого; и за ѕидар, и за шофер, и за студент и за академик. Еден од главните чинители при изборот на песните за „Два света“ ми беше тие да звучат добро, лесно и неусилено на нашиот јазик, сакав зборовите да течат и тоа ме ограничуваше, но се надевам дека барем делумно сум успеал во намерата. Песните си ги преведував во умот при секое читање долги години, а интензивно се зафатив со работа есента 2017.  Некако ми појде тогаш, тркалото се сврте како што треба и запчаниците фатија.

Тихомир Јанчовски

******

Мачката и месото

Си била еднаш една чурук жена
која јадела сè што мажот носел дома
и лажела за тоа.

Еднаш, донел некое јагнешко за гостин
што требало да дојде. Мажот работел двесте дена
да го купи тоа месо.

Кога излегол, жена му си зготвила кебап
и го смафтала целиот, со вино.

Мажот се враќа со гостинот.
„Мачката го изеде месото“ вели таа.
„Купи друго, ако ти останаа нешто пари!“

Тој го праќа слугата да му го донесе кантарот,
и мачката. Мачката тежи кило и пол.
„Месото беше кило и пол.
Ако ова е мачката, каде е месото?
Ако ова е месото, каде е мачката?
Почни да го бараш едното или другото!“

Ако имаш тело, каде е духот?
Ако си дух, што е телото?

Ова не е наш проблем да му ја мислиме.
Двете се двете. Житото е клас и стебло.
Божествениот касап ни сече парче од слабините,
и парче од вратот.

Невидливото, видливото, светот
не функционира без обете.

Ако фрлиш прашина врз нечија глава,
нема ништо да се случи.

Ако фрлиш вода, пак ништо.
Но помешај ги во грутка.

Таа венчавка
од вода и кал ќе ти ја отвори главата
а потоа има други венчавки.

******

Суштината на машкоста

Суштината на машкоста не произлегува
од фактот дека си маж, како што ни сушноста
на пријателското чувство не доаѓа од оние што тешат.
Твојата стара баба ти вели„ Може не треба
да одиш на школо. Нешто си ми блед.“
Бегај од таквите изјави.
Подобри се силните шамари на татко ти.
Твоето телесно битее копнее по утехи.
Строгиот татко бара духовна јасност.
Тој те кара, но на крајот
те изведува на отворено поле.
Моли се за строг учител,
да те наслушне, подучи и да остане во тебе.
Се замајувавме со собирање утехи.
Направи да се уплашиме од тоа какви сме биле!

* За настанот

 

Извор: https://off.net.mk/dva-sveta-od-rumi-vo-izbor-i-prevod-na-tiho

 

Знам дека самотијата ја дозирам исто како слободата, а кога е грдо сѐ, некако пак ми е убаво. Сѐ поретко имам амбиции; она што го исполнив си продолжува со својот живот, не со мојот.

ИСЧЕЗНАТИОТ ПРВ ТЕКСТ НА МАКЕДОНСКАТА ГРАМАТИКА ОД 1946 ГОДИНА НА РУСИНОТ БЕРНШТEЈН ПРОНАЈДЕН ВО МОСКВА ОД ЈАПОНСКИ ПРОФЕСОР

Јапонскиот славист Мотоки Номачи, кој ја пронашол изгубената македонска граматика напишана од рускиот професор Самуил Бернштејн, со бистата на Блаже Конески, еден од кодификаторите на современиот македонски литературен јазик (Фото: М. Златевска)

Јапонскиот професор Мотоки Номачи во Градскиот архив на Москва ја пронашол Граматиката на македонскиот јазик, напишана во 1946-47 година од рускиот професор Самуил Борисович Бернштејн, која никогаш не била објавена и се сметала за исчезната 70 години. Граматиката била нарачана од Президиумот на АСНОМ, но откако во 1947 година се влошиле советско-југословенските односи поради резолуцијата за Југославија на Информационото биро, подготвениот слог во печатницата бил растурен и оттогаш му се губи трагата на ракописот.

Неверојатната приказна за патот на граматиката за САКАМДАКАЖАМ.МК ја сподели Номачи, професор на Универзитетот во Хокаидо, кој утре во 10, 20 часот во Македонската академија на науките и уметностите ќе говори за неа на Меѓународната научна манифестација „Македонистички денови во МАНУ“. Домаќин на конференцијата е проф. Марјан Марковиќ, раководител на Истражувачкиот центар за ареална лингвистика во МАНУ, кој нѐ воведе во приказната за изгубената граматика.


Номачи се занимава со славистика и пред сѐ го интересира граматичката типологија на словенските јазици, а истовремено се занимава со социолинвистика и со историја на славистиката (Фото: М. Златевска)

Самуил Бернштејн (1911–1997) е основач на Катедрата за словенска филологија на Универзитетот Ломоносов во Москва, Русија, а надворешен член на МАНУ бил од 1969 година. Во 1938 година е меѓу првите научници кој го изделува македонскиот јазик како засебен во јужнословенската група. Во 1946 почнал да ја пишува граматиката на македонскиот јазик.

Академик Блаже Ристовски во 2014 година објавил статија во Зборникот на Филолошкиот факултет „ Рускиот славист С. Б. Бернштејн во историјата на современиот македонски литературен јазик по повод стогодишнината од неговото раѓање“ во која наведува податоци за граматиката и дека и се губи трагата. Ова се извадоци од статијата на академик Ристовски:

„Како воспитаник на славистот-македонист Афанасиј Матвеевич Селишчев (1886-1942), младиот руски славист Бернштејн станува и првиот автор на првите енциклопедиски одредници ‘Македония’ и ‘Македонский язык’ во првата Советска енциклопедија (1938) – третирани како одделен геополитички и етнокултурен субјект на словенскиот југ. На 7 декември 1944 година, по сторнирањето на решенијата на Првата јазична комисија, заради конечната кодификација на македонскиот јазик, Президиумот на АСНОМ предлага ‘да се повикат от Москва дваица световно извесни капацитети по славјанска филологија и нај добри познавачи на јазиците на сите балкански народи: Бернштејн и Державин’… Бернштејн воопшто не ја напуштал работата врз македонскиот јазик. На 25 април 1947 год. запишал: ‘Сега мојата главна задача е завршувањето на монографијата ,Македонский язык‘. Јас треба да го предадам ракописот во книгоиздателството наесен оваа година. Во центарот на описот на граматиката ќе биде морфологијата. Специјална глава е посветена на анализата на јазикот на Мисирков. Во книгата ќе има читанка и македонско-руски речник кон текстовите на читанката’. Така усилено работејќи, Самуил Борисович на 28 август 1947 год. запишал: ‘Близу е завршувањето на книгата ,Македонский язык‘. Завршен е граматичкиот опис на литера­турниот јазик, напишан е воведот, составена е читанката. Целиот обем на кни­гата е 10–12 табаци’. Му останал речникот. На 9 ноември допишал: ‘Седам од утро до доцна над ,Македонский язык‘’, а на 2 декември додал: ‘Во последно време работам над секоја мера, по 12 часа на ден. Вчера поставив точка на ракописот ,Македонский язык‘.

Најпосле, на 28 декември тој задоволно соопштува: ‘Вчера за својот, Македонский язык‘ добив премија од 4.000 рубли. Ракописот веќе е утврден за печат. За одговорен редактор е назначен С. П. Обнорски’.

Но бурниот ентузијазам на С. Б. Бернштејн неочекувано е пресечен. Со Резолуцијата за Југославија на Информационото биро нагло се влошуваат советско-југословенските односи и подготвениот слог во печатницата е растурен. Освен фрагментите од оваа книга што се појавија во научната периодика, до денеска тој ракопис остана непознат за јавноста. Дури не се знае ни дали е зачуван и каде се наоѓа. А тоа е многу значаен дел не само од историјата на македонскиот современ стандард, туку и суштествен дел од научно-истражувачкото дело на С. Б. Бернштејн и истовремено важен момент од историјата на руско-македонските научно-културни врски“, пишува академик Ристовски.


На утрешната конференција во МАНУ Номачи ќе зборува за историјата, за работата на Бернштејн на македонскиот јазик, за неговиот поглед на македонскиот книжевен јазик, и секако за приказната на граматиката (Фото: М. Златевска)

Номачи на почетокот на разговорот ни се извини дека ќе говори на српски јазик, бидејќи не говори доволно добро македонски јазик,  па не сакал да прави грешки. Исклучително љубезниот професор од Хокадио, во северна Јапонија, вели дека се занимава со славистика и пред сѐ го интересира граматичката типологија на словенските јазици, а истовремено се занимава со социолингвистика и со историја на славистиката. Во тој контекст го интересира и историјата на македонскиот книжевен јазик.

Многу бил љубопитен за делото на Бернштејн, еден од најголемите слависти на 20 век, и бидејќи знаел дека многу се занимавал со македонскиот јазик, а малку има публикации на тема, го интересирало зошто е тоа така.

„Истражував и дознав дека имало политички проблеми, поради конфлкиктот на Тито и Сталин и не можел веќе да се занимава со македонскиот јазик. Во Москва во 2002 година се објавени мемоари на Бернштејн, каде пишува дека завршил со пишување на граматиката на македонскиот книжевен јазик , така што помислив дека таа граматика, тој ракопис мора некаде да постои. Потоа го прочитав текстот на академик Ристовски, кој меѓу другото пишува дека за жал никој не знае каде се наоѓа тој ракопис и дека не е познато дали воопшто е сочувана таа граматика“, вели Номачи.

Професорот пред неколку години бил на конференција во Москва и ги замолил колегите од Институтот за славистика во Москва да му помогнат да го најдат ракописот, кој , вели Номачи, би морал да биде објавен во 1949 година. Ракописот го нашле во Градскиот архив во Москва.

Номачи пред некоја година го исконтактирал академик Виктор Фридман, американски лингвист и еден од најпознатите македонисти во светот.

„Го прашав дали можеме да ја обработиме таа граматика и да ја објавиме со коментари. Па неодамна почнавме со работа и ќе ја објавиме. Кога во јануари Марјан ме покани да дојдам на конфернцијата, сфатив дека е одлична можност за говорам за неа пред македонската јавност“, рече професорот Номачи.

На утрешната конференција во МАНУ тој ќе зборува за историјата, за работата на Бернштејн на македонскиот јазик, за неговиот поглед на македонскиот книжевен јазик, и секако за приказната на граматиката.

Б. НЕСТОРОСКА

Извор: https://sdk.mk/index.php/magazin/ischeznatata-prva-makedonska-gramatika-od-1947-godina-na-rusinot-bernshtajn-pronajdena-vo-moskva-od-japonski-profesor/#.WvwugaHgbWR.twitter

 Овој Водич за долговечност се фокусира на најчестите болести кои ни стојат на патот на природниот долг животен век. Тие болести не се семоќни, ниту пак ние сме немоќни пред нив. Медицината на животниот стил нуди конкретни решенија за тоа. Но нуди и можности за лекување, доколку сме веќе соочени со некоја од нив.

Списанието за литература, култура и уметност „Современост“ во првиот број за 2018 на 153 страници нуди разновидност од поезија, проза, есеистика, критички осврти и студии.
 
Како и во поголемиот дел од присутните содржини, така и во поетскиот дел овојпат доминираат автори од помладите генерации: Блаже Петревски, Тања Кармзова-Костиглиола, Александар Војнески, Катерина Гогова, Ирена Јурчева, Вања Таневски, но застапени се и авторите: Васил Дрвошанов, Јовица Ивановски, Даниела Андоновска-Трајковска, Сашо Огненовски и Љубе Митрејчевски.
Со кратка проза се застапени: Драган Георгиевски, Марина Мијаковска и Сања Котевска.


Со студии кои се однесуваат на различни книжевни и книжевно-историски теми: Славчо Ковилоски, Васко Маглешов, Васил Тоциновски, Стефан Костоски и Игор Радев.


Во бројот се присутни и преводи од авторите: Срѓан Тешин, Наида Мујкиќ, Стефан Митиќ-Тичми и Мирослав Алексиќ.
Новитет во поглед на изгледот на списанието е сменетиот дизајн и застапувањето уметнички слики, чиј автор во овој број е академската сликарка Татјана Манева.


„Современост“ е најстаро македонско списание за литература и уметност, чиј прв број излезе во 1951 година, како директен наследник на првото македонско списание за уметност, наука и општествени прашања „Нов ден“, оформено во 1945.
Во текот на 2018-та е предвидено објавување на 4 броја на „Современост“ со обновената редакција во состав: Стефан Марковски, главен и одговорен уредник, Снежана Стојчевска, уредничка и Елена Пренџова, уредничка.

20.04.2018 год.

Насловен „3а и од Киро Глигоров“ тој ги содржи излагањата од конференцијата. „Улогата на претседателот Глигоров во меѓународното етаблирање на Република Македонија“ која лани во мај ја организираа МАНУ и Дипломатскиот клуб - Скопје за сто години од раѓањето на Глигоров. Со објавувањето на зборникот се одбележуваат и 25 години од приемот на Македонија во Обединетите нации (8 април 1993).

НЕ ОБВИНУВАЈ НИКОГО
(Ти си резултат од самиот себе)
.
Никогаш не се жали на никого и на ништо
Затоа што во основа ти го направи својот живот
каков што ти сакаше.
.
Прифати ги напорите да се преобразиш себе си
и вредноста на обидот да се менуваш.
Триумфот на вистинскиот маж се раѓа од
пепелот на неговите грешки.
.
Никогаш немој да се жалиш на осаменоста
или на својата среќа, смело соочи се
со нив и прифати ги. На некој начин,
тие се резултат на твоите постапки
што покажува дека ти секогаш ќе победиш.
.
Не биди поразен од сопствените промашувања,
и немој да обвинуваш друг.
Прифати се себе си сега или ќе продолжиш натаму
правдајќи се како дете.
Запомни дека секоја возраст е добра
за секој почеток и дека ниту едно време
не е добро за предавање.
.
Не заборавај дека причината за твоето сега
е твоето минато, како што причината
за твојата иднина ќе биде твојава сегашност.
.
Учи од храбрите, од снажните,
од оној што не се мири со судбината,
од оној што ќе живее наспроти се.
Мисли помалку на твоите проблеми,
а повеќе на твоето создавање.
.
Научи да се издигнеш од твојата болка,
и да бидеш поголем од твојата најголема препрека.
Погледни го сопствениот лик во огледало,
ќе се чувствуваш слободен и снажен,
и ќе престанеш да бидеш кукла на конец
зависна од околностите,
за тебе ти си твојата судбина.
.
Разбуди се, гледај во изгревот на сонцето
и вдишувај го зајдисонцето.
Ти си дел од снагата на твојот живот,
исправи се, бори се, оди,
биди сигурен во себе
и ќе победуваш во животот.
Никогаш не мисли на ,,судбината"
затоа што судбина е изговор за поразите.
.
Горазд Росоклија-превод
.
.
TU ERES EL RESULTADO DE TI MISMO.
(Pablo Neruda)

No culpes a nadie, nunca te quejes de nada ni de nadie porque
fundamentalmente Tu has hecho tu vida.

Acepta la responsabilidad de edificarte a ti mismo y el valor de
acusarte en el fracaso para volver a empezar, corrigiéndote.
El triunfo del verdadero hombre surge de las cenizas del error.

Nunca te quejes del ambiente o de los que te rodean, hay quienes en tu
mismo ambiente supieron vencer, las circunstancias son buenas o malas
según la voluntad o fortaleza de tu corazón.

No te quejes de tu pobreza, de tu soledad o de tu suerte, enfrenta con
valor y acepta que de una u otra manera son el resultado de tus actos y
la prueba que has de ganar.

No te amargues con tu propio fracaso ni se lo cargues a otro, acéptate
ahora o seguirás justificándote como un niño, recuerda que cualquier
momento es bueno para comenzar y que ninguno es tan terrible para
claudicar.

Deja ya de engañarte, eres la causa de ti mismo, de tu necesidad, de tu
fracaso.

Si Tú has sido el ignorante, el irresponsable, Tú únicamente Tú, nadie
pudo haberlo sido por ti.

No olvides que la causa de tu presente es tu pasado, como la causa de tu
futuro es tu presente.

Aprende de los fuertes, de los audaces, imita a los violentos, a los
enérgicos, a los vencedores, a quienes no aceptan situaciones, a quienes
vencieron a pesar de todo.

Piensa menos en tus problemas y mas en tu trabajo y tus problemas sin
alimento morirán Aprende a nacer del dolor y a ser mas grande, que es el
mas grande de los obstáculos.

Mírate en el espejo de ti mismo.
Comienza a ser sincero contigo mismo reconociéndote por tu valor, por tu
voluntad y por tu debilidad para justificarte.

Recuerda que dentro de ti hay una fuerza que todo puede hacerlo,
reconociéndote a ti mismo, mas libre y fuerte, y dejaras de ser un
títere de las circunstancias, porque Tu mismo eres el destino y nadie
puede sustituirte en la construcción de tu destino.

Levántate y mira por las montañas y respira la luz del amanecer.
Tu eres parte de la fuerza de la vida.
Nunca pienses en la suerte, porque la suerte es el pretexto de los
fracasados.

Избор од ФБ страна на: Горазд Росоклија

Онлајн-правописот го сработи тим од 48 научници од Институтот за македонски јазик, го издаде НУБ, а е финансиран од Министерството за култура.Правописот на македонски јазик од денеска е достапен и во електронска форма. Изданието што го сработи Институтот за македонски јазик „Крсте Петков Мисирков“ , го издаде Националната и универзитетска библиотека „Св.Климент Охридски“, а во соработка со Министерството за култура и издавачот „Култура“ од Скопје.

„Граѓани и граѓанки на Македонија, дозволете вечерва вам и на сите граѓани и граѓанки на Македонија да ви ја честитам слободна, суверена и самостојна Македонија.“На Стамена не само што му падна камен од бубрегот, му падна и камен од срцето кога го чу резултатот. А од болката беше заборавил дека денес е денот во кој требаше да гласа

Амбасадорот на Руската Федерација во Македонија Олег Шчербак истакна дека Русија застапена од нејзиниот претседател на светот му предлага поправедни, пофер и повизионерски одлуки отколку тие што се предложени од западниот политички врв.

 

Д-р Марија Гиревска беше срдечно пречекана од директорот на Фондацијата, проф. д-р Фриц Сен и од кураторките Рут Френер и Урсула Зелер. На средбата беа разменети размислувања околу преводот и преводливоста на ова капитално книжевно дело на Џојс на македонски јазик. На крајот од средбата, откако се потпиша во „книгата на впечатоци“, преведувачката го потпиша и македонското издание на „Улис“.

Октомври е месецот во знак на книгата. Најзначајниот светски настан во областа на издаваштвото и литературата – Саемот на книга и годинава од 11 до 15 октомври повторно на едно место ќе ги спои издавачите, авторите и љубителите на книгата, а меѓу земјите-учесници е и Македонија. Претставувањето на Македонија на Саемот во Франкфурт годинава е во организација на Македонската асоцијација на издавачи, а е финансиски поддржано од Министерството за култура на РМ.

Малите јазици на големата литературна сцена

Македонскиот промотивен штанд ќе биде сместен во петтата хала за меѓународни учесници, каде што, под мотото „Магијата на македонската литература“, на посетителите во Франкфурт ќе им бидат претставени 400 наслови од над 250 македонски автори, наградувани и преведувани, а меѓу изложените книги ќе бидат и 70 наслови од македонски автори преведени на европски јазици, како резултат на поддршката на Министерството за култура на РМ преку фондот за преводи.

Предвидени се повеќе промотивни настани. Главниот настан е во сабота на 14.10. во 12 часот. Во саемската промотивна сала, во рамките на Македонскиот ден, ќе се одржи дебата на тема: „Преку границите: Предизвиците на патот кон меѓународна афирмација на книжевност на ’малите јазици’“. За напорите на издавачките компании и авторите во освојување на меѓународната книжевна сцена ќе говорат еден од најпреведуваните македонски автори и добитник на повеќе награди, меѓу кои и Европската награда за литература во 2013 година, Лидија Димковска, потоа Стефано Бисачи, италијански агент и сопственик на агенцијата „Темпи иреголари“ (Tempi Irregolari), Рената Замида од Словенечката агенција за книга, Гвантса Јобава, потпретседател на Здружението на грузиските издавачи и координатор на проектот „Грузија – земја гостин на франкфуртскиот саем во 2018 година“, како и претставници на Македонската асоцијација на издавачи. Целта на овој настан е да се споделат искуствата околу предизвиците за успешна меѓународна промоција на дела и автори од помали земји што не се толку познати на светската сцена.

На настанот ќе бидат поканети издавачки куќи, литературни агенти и професионалци кои учествуваат на саемот, а ќе бидат присутни и претставници од Министерството за култура на РМ.

Во рамките на придружните активности предвидени се повеќе настани на самиот штанд, меѓу кои промоција на детската македонска литература, како и интернационалната промоција на младата авторка Јана Мишо и нејзините два романи на англиски јазик – „Almost Parisian“ и „Anais from Monmartre“, претставување на делата на Дејан Дуковски и на Сашо Димоски, а ќе бидат промовирани и креативните интерактивни планери „ПланУМ“ и „Планум Приказна“.

Франкфурт е најзначајниот светски настан од областа на издаваштвото и литературата, каде што издавачи од цел свет се во трка по нови автори и овој саем е вистинското место за деловни средби и соработка меѓу македонските и интернационалните издавачки куќи со цел презентација на македонската литература. Досегашното искуство на македонските издавачи е позитивно и резултира во голем број договори за соработка, а тие очекуваат овој позитивен тренд да продолжи.

Франција – земја почесен гостин

Под мотото „Francfort en français“ или „Франкфурт на француски“, Франција ќе се претстави како земја почесен гостин. Во фокусот на нивната презентација е францускиот јазик, што го зборуваат 247 милиони луѓе на пет континенти. Над 180 француски автори ќе ги промовираат своите дела на над 300 настани на разни саемски локации.

Саемот официјално ќе го отворат германската канцеларка Ангела Меркел и францускиот претседател Емануел Макрон. „Присуството на Меркел и Макрон треба да ја симболизира поврзаноста на Франција и Германија и нивната посветеност за силна и обединета Европа“, вели Јирген Бос, директор на Саемот за книга.

Франкфуртскиот саем на книгата се смета за најголем и најпосетен во светот. Тој е вистинското место за средба на експертите од оваа бранша, најголем пазар за книги, преговори за права и лиценци, каде што се разменуваат искуства, се склучуваат договори, место каде што секоја година, без разлика дали се работи за издавачи, автори, книжари, агенти, сите тие се заедно во Франкфурт во октомври и ги креираат новите трендови.

Инаку, Саемот на книгата во Франкфурт е најголемиот саем на меѓународната издавачката индустрија со 7.300 излагачи од повеќе од 100 земји, околу 275.000 посетители, има повеќе од 4.000 настани и околу 10.000 акредитирани новинари, вклучувајќи и 2.400 блогери.

 

Извор: https://blog.literatura.mk/2017/10/06/%d0%bc%d0%b0%d0%b3%d0%b8%d1%98%d0%b0-%d0%bd%d0%b0-%d0%bc%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d0%b4%d0%be%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b0%d1%82%d0%b0-%d0%bb%d0%b8%d1%82%d0%b5%d1%80%d0%b0%d1%82%d1%83%d1%80%d0%b0-%d0%b2%d0%be/

Со антологиската песна „Т’га за југ“, интерпретирана на македонски и англиски јазик, и со спектакуларен огномет, Струга по 56-ти пат покажува дека е уникатен град на поезијата.

Поздравувајќи ги поетите и вљубениците во поетската реч, директорот на СВП, Мите Стефоски, во поздравниот говор до присутните поети и почитувачи на поетскиот збор, рече:

„Не помалку од мечот освоил зборот. И тие војни понекогаш се и пострашни и посвирепи од оние другите. Не еднаш сме рекле дека поезијата е чувар на малите јазици. Зашто јазикот се сака со творештво. А тоа творештво постојано ги испитува моќите и можностите на јазикот. Она заради што постојат поетските фестивали и што ја дава нивната смисла е да се слави умеењето со јазикот да се создаде нешто што не постоело претходно. Поетското творештво е скулптурирање на светот со жив јазик“, истакна Стефоски.

 

Најавувајќи ја поддршката што Министерството за култура и во иднина ќе ја дава на фестивалот, од кој се очекува и понатаму да биде предводник во светот и да го покажува најдоброто од домашното и меѓународното поетско творештво, министерот за култура Роберт Алаѓозовски подвлече:

„Децении наназад овој фестивал, кој се одржува во градот на Миладиновци, претставува собир на најдоброто од светската поезија, место за размена на искуства, идеи и визии, кои ја движат културата напред, не само нејзините хоризонти, туку и видиците на нашите општества и нашата цивилизација воопшто“, подвлече Алаѓозовски прогласувајќи го фестивалот за отворен.

Воодушевувањето од чинот на отворањето и од фестивалот не го криеше ниту годинашниот лауреат Чарлс Симиќ, кој на традиционалното меѓународно поетско читање настапи заедно со 27 поети од странство.

 

 

Претходно во текот на денот, Паркот на поезијата во Струга стана побогат за уште едно дрво - засадено од годинашниот добитник на „Златниот венец“, големиот американски и светски поет Чарлс Симиќ.

Лауреатот Симиќ на средбата со новинарите и почитувачите на поетската реч говореше за своите почетоци во пишувањето, за поттикот да ги преведува поетите од некогашна Југославија, сакајќи да им покаже на американските пријатели дека и од овде доаѓа добра поезија.

 

 Добитникот на Пулицеровата награда, поетот-лауреат на САД и носител на многу престижни признанија е препознатлив по својата едноставност во пишувањето, специфичниот хумор и опевањето на едноставните нешта. На прашањето - Која е пораката што од Струга им ја испраќа на поетите, тој одговори: „Немам порака. Поезијата е најиндивидуалната работа на светот, посебно лирската. Поетите треба да го прават она што го прават - да пишуваат песни. Деновиве сите во САД се занимаваат со прашањето - Што треба да прават поетите во времето на Трамп“? Јас го мислам истото што и за социјално ангажираните поети и поезија од 30-те години на минатиот век или од времето на Големата депресија. Многу од тие стихови се одамна заборавани, а причината е едноставна - не биле добри“.

 

 По средбата со венцоносецот, во холот на хотелот „Дрим“ беше отворена изложба на фотографии „Кратки приказни“ од Драги Неделчевски.

 

 По свеченото отворање на 56-те Струшки вечери на поезијата на 24 август (четврток) на програмата се: Портрет на Иван Џепароски, минатогодишен добитник на наградта „Браќа Миладиновци“; Поетско читање на поетите од потесниот избор за годинашен добитник на наградата „Браќа Миладиновци“; Симпозиумот „Изгубено/најдено во преводот“; Портрет на Горан Чолакхоџиќ, добитник на наградата „Мостови на Струга“ на СВП и УНЕСКО; Претставување на програмата „Креативна Европа“ и платформата ВЕРСОПОЛИС; Вечер на македонска поезија; како и Вечер со досегашните добитници на наградата „Браќа Миладиновци“ по повод 55-годишниот јубилеј.

Извор: https://www.mkd.mk/kultura/knizhevnost/pochnaa-56-tite-strushki-vecheri-na-poezijata

 

Друго:

СВП 2017
Поетските активности почнаа со портрет на Иван Џепароски и со симпозиум за преводот на делата

Пол Рикер

       Тешкотијата на темата поднесена овде на испитување е резултат на тенденцијата на овие три дисциплини од насловот да се испреплетуваат една со друга до точката на која што дозволуваат да бидат заведени од нивните тотални цели за покривање на целосниот терен. Кој терен? Оној на дискурсот (говорот), артикулиран во конфигурациите со пошироко значење од реченицата. Со оваа ограничена клауза, би сакал да ги сместам овие три дисциплини на повисоко ниво од она на теоријата на дискурсот посматран во границите на реченицата. На ова ниво на едноставност, дефиницијата на дискурсот не е предмет на моето испитување, иако ја конституира неговата претпоставка. Барам читателот да има  предвид (според Емил Бенвенист) и Роман Јакобсон, Џ. Л. Остин и Џон Серл дека прва единица на значењето во говорот не е толку знакот под лексичката форма на зборот, туку повеќе реченицата, т. е. комплексната единица која го координира предикатот на логичниот субјект (или, со употреба на категориите на П. Ф. Стравсон кои го соединуваат чинот на карактеризација на предикатот и чинот на идентификација со постулирање на субјектот)). Па така, употребен во неговите основни единици, јазикот може да биде дефиниран со фразата: „Некој му вели некому  нешто за некое друго нешто“. Некој вели: оној кој зборува прави нешто да се случи, тоа е изговорот, чинот на говорот чијашто илокуциона сила е неделива од прецизните конститутивни правила кои, следствено, прават од него исказ, наредба, ветување. Нешто за некое друго нешто: овој однос го дефинира исказот како таков, преку соединување на значењето со она на што се однесува тоа. Некому: зборот адресиран од оној кој зборува до соговорникот го претвора исказот во комуникациска порака. Филозофијата на јазикот треба да ги разликува, во овие координирани функции, трите главни посредници кои овозможуваат јазикот да не биде цел самиот себеси: посредник меѓу човекот и светот, посредник меѓу човек и друг човек, посредник меѓу човекот и неговото јас.
        Врз основа на оваа општа позадина на дискурсот, сфатен како единица чиешто значење се наоѓа на ниво на реченицата, постојат овие три дисциплини чиишто спротивни и комплементарни цели ќе ги споредуваме сега. Преку нив, дискурсот го презема своето  вистинско говорно значење, што е артикулација преку единиците на значење, кои се многу поголеми од реченицата. Типологијата што ќе се обидеме да ја испитаме не може да се редуцира до тој степен како онаа предложена од Остин и Серл: навистина, типологијата на деловите од говорот, во смисла на илокуционата сила на изговорите, се утврдува на ниво на реченицата на дискурсот. Па така, новиот вид типологија се претставува себе над овие чинови на говорот, тоа е типологија - правилно дискурсивна, т. е. типологија за хиперфрастична употреба на дискурсот.

                                                         Реторика

       Реториката е најстарата дисциплина за дискурзивната (говорната) употреба на јазикот. Настанала во Сицилија, во шестиот век пред нашата ера. Реториката ја карактеризираат неколку главни одлики. Првата од нив го дефинира центарот од којшто, гореспоменатата област, се открива. Кога ќе дојде време да се процени амбицијата на реториката - покривањето на целото поле на дискурзивната (говорна) употреба на јазикот, првата одлика не треба да се изгуби од предвид. Она што најпрвин ја дефинира реториката се одредените типични ситуации на говорот. Аристотел одредува три, кои регулираат три жанрови: делиберативен (политички), судски и епидеиктички (пофален). Така се одредуват и трите локации: митингот, трибуналот и комеморативните собири. Специфичните видови публика ги сочинуваат привилегираните слушатели на уметноста на реториката. Ним им е заедничко ривалството на спротивните дискурси, меѓу коишто е важно да избираат. Во секој случај, намерата е една одлука (пресуда) да преовлада над другата. Во секоја од овие ситуации, контроверзата е причина за донесување одлука. Некој може да зборува, во поширока смисла, за сведочење или за процес дури и во епскиот жанр.
      Вториот критериум на уметноста на реториката се состои во улогата која ја игра аргументацијата, т. е. начинот на прикажување сместен на половина пат помеѓу наметнатоста на неопходното и неразумноста на случајното. Помеѓу доказот и лажниот аргумент вледее можниот аргумент, чија теорија Аристотел ја припишува на дијалектичното, па така прави од реториката „антистрофа“, што е одговор на дијалектичното. Јасно е дека, во трите претходно споменати типични ситуации, сме принудени да го изолираме разумниот говор, на половина пат помеѓу демонстративниот говор и насилството скриено во чисто заведувачкиот говор. Ние веќе можеме да согледаме како аргументацијата може да го освои, чекор по чекор, целото поле на практичното објаснување (каде супериорното бара дискусија, било да станува збор за етика, закон или за политика) и затоа - ќе го разгледаме ова подоцна, кога реториката ќе ја доведеме до нејзините граници - сфатена, исто така, како целосно поле на филозофијата.

          Како и да е, третата одлика ја обликува амбицијата за прераното зголемување на полето на реториката: ориентацијата кон слушателот не е воопшто напуштена од аргументативниот правилник на дискурсот; цел на аргументацијата останува убедувањето. Во оваа смисла, реториката може да биде дефинирана како техника на убедувачкиот  дискурс. Уметноста на реториката е уметност на оперативниот (агиссант) дискурс. Говорникот сака да ја освои согласноста на публиката, и ако ситуацијата одговара, да ја наведе таа публика да дејствува на посакуваниот начин. Во таа смисла, реториката е илокуциона и прелокуциона, во исто време.
          Но, како може некој да убедува? Последната одлика ни помага да ги утврдиме прецизно контурите на уметноста на реториката, изненадена во „седиштето“ од кадешто зрачи. Ориентацијата на говорникот кон публиката значи тој да почне да ги говори конвенционалните идеи што ги споделува со неа. Во тоа, аргументацијата има мала креативна функција: ја претвора согласноста заснована врз претпоставки во заклучоци. Сите меѓусебни техники (што, покрај тоа, можат да бидат многу комплексни и рафинирани) остануваат функција на вистинската или на претпоставената согласност на публиката.
         Конечно, мора да кажеме нешто за уметноста на изразот и за стилот, на коишто модернистите имаат, повеќе од тенденција, да ја сведат реториката. Ние не можеме да не ги почитуваме, пред сè, поради ориентацијата кон слушателот. Моделите на стилот - употребите на фрази и на фигуративни значења, ја прошируваат уметноста на убедувањето во уметност на задоволството, дури и кога тие се во служба на аргументацијата и кога не потонуваат во проста декоративност.
      Овој опис на седиштето на реториката веќе ја открива нејзината многузначност. Реториката никогаш не престанала да осцилира помеѓу заканата од падот на пониско ниво на грациозност и целосната потврда на убедливоста, со коишто таа посакува да биде еднаква со филозофијата.
      Ајде да започнеме со заканата од падот на пониско ниво на грациозност: сите одлики што ги опишавме индицираат дека во дискурсот постои одредена ранливост и природна тенденција кон типологија. Промената од дијалектика во лажно резонирање ја портретира, во очите на Платон, најважната тенденција на реториката. Од уметноста на убедувањето, некој преминува, без промени, во уметност на измамата. Прелиминарната согласност врз препознатливите идеи преминува во евтина предрасуда; од уметноста на задоволството се преминува во уметноста на заведувањето, што не е ништо друго туку насилство врз дискурсот.
          Политичкиот дискурс е, секако, најмногу наклонет кон овие перверзии. Она што се нарекува идеологија е формата на реторика. Но, мора да се каже за идеологијата она што е речено за реториката: таа е и најдобра, и најлоша. Најдобра: цела гарнитура симболи, верувања и претставувања кои, по пат на препознатливи идеи, го осигуруваат идентитетот на групата (нација, луѓе, партија итн). Во оваа смисла, идеологијата и самата е дискурс на замисленото устројство на општеството. Но, тоа е истиот дискурс што се свртува кон перверзија штом ќе изгуби контакт со првата вредност која се однесува на првобитните настани, и станува дискурс кој го оправдува утврдениот ред. Не сме многу далеку од функцијата на дисимулација и на илузија, што Маркс  ги осудува јавно. Така, идеолошкиот дискурс ја илустрира декадентната патека на уметноста на реториката: од повторувањето на првобитната основа до оправдувачките рационализации, а потоа до лажните фалсификати.
      Како и да е, реториката има две тенденции: една на перверзија и една на сублимација. Врз оваа втората, реториката ја добива својата целосна потврда. Реториката вложува сè од себе во уметноста на аргументацијата; во секоја смисла на можното, таа не е ограничена од претходно опишаните социјални забрани.
       Замената на она што го нарековме типични ситуации (со нивните специфични слушатели) се јавува во две етапи. Во првата фаза, целиот човечки ред може да биде анексиран од реторичкото поле на она што се смета за обичен јазик; и тој е, ништо друго, туку функционирање на природните јазици во секојдневните ситуации на конверзација. Така, конверзацијата воведува во игра одредени интереси - а тоа се, навистина, оние страсти на кои Аристотел им ја посветува втората книга (книга 2) од својатаРеторика На тој начин, реториката станува уметност на „човечкиот, далеку човечки“ дискурс. Но, ова не е с: реториката може да понуди цела филозофија за својата авторитативност. Треба да го разгледаме само статусот на првичните проблеми во сите филозофии: хипотетички недокажливи, тие можат да напредуваат само од разгледувањето на мислењата од најкомпетентните; па така застануваат под знамето на веројатноста и на аргументацијата. Со ова нешто се занимавал Чејм Перелман  во тек на својата работа. За него, трите полиња на реториката, аргументацијата и првичната филозофија се пресекуваат.

          Не можам да кажам дека оваа претензија за севклучување е нелегитимна, а уште помалку можам да кажам дека таа може да биде докажана. Јас едноставно сакам да нагласам прво две точки:  ми се чини дека реториката не може да се ослободи ниту од типичните ситуации кои го изолираат неговото генеративно седиште, ниту од намерата која ја дефинира нејзината финалност. Имајќи ја предвид почетната ситуација, не треба да биде заборавено дека реториката го потврдува правото да управува со јавната употреба на зборот во типичните ситуации претставени, од страна на, политичките, судските и свечените собири. Во врска со овие аудиториуми си дозволувам да се повикам на оној став на филозофот Перелман, којшто говори за можноста од постоење на единствен универзален аудиториум, т. е. можноста да биде виртуелно целото човештво, или најмалку, неговите компетентни и разумни претставници. Засташувачки е тоа што оваа проценка за типичните ситуации одговара на радикалната промена во дискурзивната област. Што се однесува до финалноста на убедувањето, таа не може да биде сублимирана, исто така, до точка на фузија (мешање) со загубениот интерес на автентичната филозофска дискусија. Навистина, јас не сум толку наивен за да верувам дека филозофиите се ослободуваат не само од стегите, туку, исто така, и од патологијата која влијае врз нашите дебати. Она што останува е ставот дека целта на филозофските дискусии, во нејзините најчести форми кои преовладуваат во типичните ситуации опишани погоре (ако е тоа исто со она што го нарековме универзален аудиториум), ја трансцедентира уметноста на убедувањето и на задоволството.
        Ете зошто е неопходно да се разгледаат другите конститутивни седишта на дискурсот, другите уметности на создавањето и другите цели на говорниот јазик. (1*)

                                                              Поетика

          Ако не се ограничиме себеси да ги спротиставиме реториката и поетиката (во смисла на пишување со ритам и со версификација), може да биде тешко да ги разликуваме двете дисциплини. Ако уште еднаш се навратиме на Аристотел, значи продукција или производство на говор. Сега, не е ли само реториката - уметност на создавање говорот? Понатаму, кога Аристотел ја разгледува кохеренцијата што ја прикажува схемата на трагичната, комичната или епската поезија нејасно, дали не вели дека составот или подреденоста ) на настаните мора да ги задоволи веродостојноста и нужноста (За Поетиката (1154 а. 33-36))? Уште поизненадувачки, дали тој не вели дека во доследност со значењето на можното и нужното, поезијата учи на универзалности и така докажува дека е повеќе филозофска и дека е со повисок степен на општост од историјата (1451 б. 5)? Тогаш нема сомнение дека поетиката и реториката се пресекуваат во областа на она кое е можно.
         Но, ако тие и се пресекуваат, тоа е затоа што потекнуваат од различни корени и се пробиваат кон различни цели.
         Почетното место од коешто поезијата зрачи е, според Аристотел, митот или фабулата што поетот ја креира кога ќе позајми материјал за неговите епизоди од традиционалните раскажувачи. Поетот е мајстор не само на зборови и на реченици, туку и на фабули кои се митови или митови кои се фабули.  Локализацијата на ова јадро - што јас го нарекувам почетно место на дифузија или на проценка на поетскиот стил - е од огромна важност за конфронтацијата која следи.  На прв поглед, ова место е ограничено, бидејќи ги покрива само епиката, трагедијата и комедијата. Но, токму оваа почетна референција е таа што ја допушта спротивноста меѓу поетскиот и реторичкиот акт. Секој поетски акт претставува нов состав на собитија; реторичкиот акт - елаборација на аргументи. Навистина, има поезија во реториката до тој степен што „наоѓањето“ аргумент (во првата книга одРеториката ) е исто како вистинска новина. И има реторика во поезијата до тој степен што, за секоја скица, може да се најде соодветна тема или мисла (е израз на Аристотел). Но, акцентот не паѓа на исто место: поетот не расправа, стрицто сенсу, дури и ако неговите ликови се расправаат; расправата служи само за да го открие ликот до онаа мера до којашто тој придонесува за развојот на фабулата. И реторичарот не создава никаква фабула или мит, дури и ако е вклучен наративен елемент во претставувањето на случајот. Аргументацијата останува фундаментално зависна од логиката на можното, т. е. од дијалектиката во аристотелова (не во платонова или во хегелова) смисла, и од темата, т. е. од теоријата за лоци или топои, кои се схеми на конвенционалните идеи кои одговараат на типичните ситуации. Од друга страна, создавањето на распоредот на фабулата останува фундаментално имагинативна реконструкција на полето на човечкото дејство - имагинација или реконструкција врз коишто Аристотел го применува терминот мимесис, т. е. креативна имитација. За жал, долгата непријателска традиција н наведува да мислиме за имитацијата како копија или реплика на идентичното. И така, не разбираме ништо во круцијалната декларација на аристотеловата Поетика  според којашто епот, трагедијата и комедијата се имитации на човечките постапки. Сепак, поточно бидејќи мимесис-от не е копија, туку повеќе реконструкција преку креативната имагинација, Аристотел не е контрадикторен на себеси. Тој совршено се објаснува себеси кога го дефинира мимесисот-от како подражавање, а самата фабула како „состав на собитија“ (За Поетиката, глава 6).

         Што е тогаш почетно јадро на поетиката? Тоа е односот меѓу поиесис, и мимесис: со други зборови, тоа е односот „создавање/мит/фабула/креативна имитација“. Како создавачки чин, поезијата имитира до одредениот степен, што го предизвикува мѕтхос-от, или составот на собитија. Ова е таа новина на мутхос-от која мора да биде спротиставена на аргументацијата, затоа што таа е предизвикувачко јадро на реториката. Онаму каде што амбициите на реториката ги наоѓаат своите граници, во нејзиното внимание кон слушателот и во нејзината почит на конвенционалните идеи; поетиката укажува на јазот на новото што креативната имагинација го отвора на ова поле.
          Другите разлики меѓу двете дисциплини произлегуваат од оваа последнава. Јас ја карактеризирав реториката не само според нејзиниот метод (аргументацијата) туку и според нејзината врска со типичните ситуации, како и според нејзината цел да убедува. На овие две точки, поетиката се разликува. Публиката на епската  и трагичната поезија е собрана заради рецитирањето или заради театралната репрезентација. Публиката ја претставуваат луѓе не во улога на контролори на спротиставените дискурси, туку во улога на оние на кои им се нуди процесот на катарзата, примен преку поезијата. Катарзис-от мора да се разбере како еквивалент на медицинското и на религиозното прочистување: прочистување спроведено преку интелигентното учество во поезијата. Катарзата мора, конечно, да биде спротивставена на убедувањето. Спротивна на сето заведување и ласкање, таа се содржи во имагинативната реконструкција на двете основни чувства со коишто учествуваме во секој голем чин: страшното и жалното. Страшното и жалното се наизменично метафоризирани, на некој начин, од страна на оваа имагинативна реконструкција во која, благодарение на мимесисот, постои креативната имитација на човечките постапки.
          Сфатена на овој начин, поетиката, исто така, има свое седиште на дифузија: тоа е јадрото. Од овој центар таа може да зрачи и да го покрива истото поле како реториката. Во доменот на политиката; додека идеологијата го носи белегот на реториката, утопијата го носи оној на поетиката, до тој степен што утопијата не е ништо друго туку иновација на општествениот мит, способен, се верува, да го промени животот. А филозофијата? Не е ли и таа родена под сонцето на поетиката? Дали самиот Хегел не вели дека филозофските и религиозните дискурси имаат иста содржина и се разликуваат само на оној начин на којшто концептот се разликува од репрезентацијата, - и дека тој е сличен на затвореник, во раскажувањето и во симболизмот? Дали Перелман не ми докажа барем малку, во поглавјето Аналогија и метафора Кралството на реториката ? Зборувајќи за креативниот аспект поврзан со аналогијата, моделот и метафората, тој носи заклучоци во оваа насока: „Филозофската мисла, неспособна за емпириска верификација, се развива преку аргументацијата која тежнее да има одредени аналогии и метафори прифатени како централни елементи во светското гледиште“ (125).
         Преобразувањето на имагинативното е основна цел на поетиката. Со него, поетиката го превртува седиментарниот универзум на конвенционалните идеи кои се премиси на реторичката аргументација. Во исто време, овој ист пробив на имагинативното го  придвижува редот на убедувањето, од моментот кога станува помалку предмет на сместување на контроверзијата отколку на започнувањето  нова осуда. Оттука натаму, границата на поетиката е, како што Хегел умеел да рече, немоќта на репрезентацијата да биде еднаква на концептот.

                                                             Херменевтика

         Кое е почетното седиште на основата и проширувањето на нашата трета дисциплина? Ќе почнам со дефиницијата на херменевтиката како уметност на толкување на текстовите. Навистина, потребна е посебна уметност бидејќи географското, историското и културното растојание што го одделува текстот од читателот поттикнува ситуација на недоразбирање; што единствено може да биде совладано во групно читање, т. е. со повеќегласно толкување. Под овој фундаментален услов, толкувањето - централната тема на херменевтиката, е посматрано како теорија на повеќеслојното значење.
         Ќе се позанимавам со неколку точки што се однесуваат на овој почетен дел. Прво, зошто се инсистира на идејата за текст или за пишан труд? Дали не постои проблемот на разбирањето во конверзацијата, во усната размена на зборот? Дали не постои недоразбирање и неразбирање во она што се нарекува дијалог? Повеќе од сигурно. Но, присутноста на интерлокуторите - лице в лице, дозволува играта на прашање и одговор постепено да го прочистува меѓусебното разбирање. Со почит кон оваа игра на прашање и одговор, може да биде направен пример за херменевтиката на конверзацијата. Но, тоа би било само претхерменевтика, затоа што усната размена на зборот не ја открива тешкотијата што само пишувањето може да ја подигне, т. е. издвоено од оној што го зборува, значењето на говорот (дискурсот) повеќе не коинцидира со неговата намера. Оттука натаму, она што авторот сакал да го каже и она што текстот го означува минуваат низ различни судбини. Текстот, кој според Федар на Платон е еден вид сирак кој го изгубил својот старател, кој бил негов татко, за да се соочи сам со авантурата на приемот и на читањето. Со почит кон оваа ситуација, Вилхелм Дилтај, еден од теоретичарите на херменевтиката, мудро препорачал терминот  толкување да се резервира за да се разберат делата чијшто дискурс е фиксиран со писмо или со наслојки во спомениците на културата, што оди во прилог на значењето на поддршката на некој вид ракопис.

          И сега, кој текст? Овде е во сила случајот дека ако тој мора да се разликува од оној на реториката или на поетиката, местото на потеклото (lieu originaire) на делото за толкување мора да биде препознаено. Три места успешно се истакнуваат. Прво, во нашата Јудејско-христијанска култура, постоел канонот на библискиот текст. Ова место (lieu) е толку одредено што многу читатели паѓаат во искушение да ја идентификуваат херменевтиката со библиското толкување. Оваа идентификација не е толку вистинска дури и во оваа ограничена рамка (т. е. Библијата), бидејќи егзегезата се состои во толкувањето на добро дефиниран текст, додека херменевтиката е еден од секундарните дискурси што се однесуваат на правилата на толкувањето. Како и да е, оваа прва идентификација на местото на потекло на херменевтиката не е без причина или без ефект. Нашиот концепт на „фигура“, како што го анализира Ерих Оербах  во својот познат труд „Фигура“, останува во голема мера да ја слави првата христијанска херменевтика применета на реинтерпретацијата на настаните, на карактерите и на институциите на Хебрејската Библија во смисла на прокламирање на Новата алијанса Потоа, комплексната замисла на четирите значења на Светото писмо била развиена од грчките поглавари и комплетирана во средновековната херменевтика. Четирите значења се, всушност, четири нивоа на читање: литерарно или историско, трополошко или етичко, алегориско или симболично и анагошко или мистично. Конечно, за модернистите, новата библиска херменевтика произлегува од соработката на класичните филолошки науки и старите ракописи. Преку овој став ракописот се издигнал до неговото автентично херменевтичко ниво, т. е. до задачата за префрлување на сржта на значењето, што текстовите го презеле на себе со почит спрема културната ситуација која престанала да биде наша - во модерната културна ситуација.
          Овде, започнуваме да ги гледаме контурите на проблематиката која не е специфична за библиските или дури, општо, за религиозните текстови: борбата, како што опишав претходно, против недоразбирањето произлезено од културното растојание. Оттука, да се толкува значи да се преведе значењето од еден културен контекст во друг, според познатото правило на еквивалентност на значењето. На оваа точка библиската херменевтика се совпаѓа со другите два модалитета на херменевтиката. Навистина, веќе во ренесансата, а особено од седумнаесеттиот век наваму, филологијата во класичните текстови утврди второ поле на толкување независно од претходното. Овде, како и во претходното поле, враќањето на значењето се открива како промоција на значењето, како трансфер, или како што реков погоре, како превод без оглед на временското или на културното растојание, па дури и во негов прилог. Заедничката проблематика на ракописот и на филологијата произлегува од оваа посебна врска меѓу текстот и контекстот во којшто текстот може репутативно да се деконтекстуализира, т. е. да се ослободи од својот првичен контекст, со цел да се реконтекстуализира во нова културна ситуација, заштитувајќи го при тоа претпоставениот семантички идентитет. Задачата на херменевтиката се состои потоа во приближувањето на овој претпоставен семантички идентитет опремен единствено со ресурсите за деконтекстуализација и за реконтекстуализација на значењето. Преводот, во поширока смисла на зборот, служи како модел за оваа необразложена (несигурна) операција. Препознавањето на третото седиште на херменевтиката е можност подобро да се разбере она од што се состои оваа операција. Сега станува збор за  судската херменевтика. Судскиот текст не е никогаш без процес на толкување - правната наука - врши иновација во непишаните делови на пишаниот закон и особено во новите ситуации неупотребени од законодавецот. Така, правната наука го обезбедува моделот на иновација кој во исто време е и традиција. Перелман е еден од најдобрите теоретичари меѓу законот и науката за законот. Сега, препознавањето на ова трето седиште на херменевтиката е, исто така, можност за збогатување на концептот на толкувањето како што беше потврдено во претходните две седишта. Науката за законот покажува дека културното и временското растојание не е само бездна која треба да се премости, туку и медиум низ којшто треба да се помине. Сето толкување е реинтерпретација што ја утврдува живата традиција. Нема преобразба, нема превод без традицијата, т. е. тоа е заедницата на толкувањето.
          Ако е вакво, трислојно, потеклото на херменевтичката дисциплина, каква врска има таа, тогаш, со другите две дисциплини? Уште еднаш, феноменот кој се протега од продирањето и преклопувањето до потврдата за севклучување, доаѓа на испитување. Во споредба со реториката, херменевтиката, исто така, поседува аргументациски фази, така што таа мора секогаш да објаснува повеќе заради подобро разбирање и поради тоа што е неопходно да обедини спротивни толкувања па дури и спротивни традиции. Но, нејзините аргументациски фази остануваат подгрупа на еден поголем проект, кој сигурно не е оној на повторното создавање на ситуацијата преку ова соединување во прилог на привилегираното толкување. Примерот со четирите значења на Светото Писмо е, во овој поглед, многу инструктивен; како и претпоследниот - мудрата христијанска црква да дозволи четирите Евангелија, чиишто разлики во намерата и организацијата се очигледни, да опстојуваат едно до друго. Соочени со оваа херменевтичка слобода, може да се каже дека задачата на уметноста на толкувањето, споредена со онаа на аргументацијата (реториката), е помалку насочена кон освојувањето согласност на едно мислење врз друго, отколку таа да дозволи текстот за означува онолку колку што може: не да означува едно нешто повеќе од друго, туку „да означува повеќе“ и така да н направи да „мислиме повеќе“, според изразот на Кант  во Критика на чистиот ум

          Ова, исто така, може да рече дека оттогаш проблемот на семантичка иновација, како што сакав да кажам во Начелото на метафората е сржта на двете. Почетната разлика мора, сепак, да биде нагласена помеѓу примените на оваа семантичка иновација во херменевтиката и нејзините примени во поезијата. Ќе ја откријам оваа разлика во самото срце на поезијата.
        Треба да се потсетиме на настојувањето на Аристотел да го идентификува поиесис-от со составот на собитија или со подражавањето на обликот на фабулата. Така, новото дело живее внатре во единството на дискурсот кој ја прави фабулата. Дотолку повеќе што, иако поиесис-от е дефиниран како подражавање на дејства, Аристотел нема повеќе да го користи поимот мимесис, небаре било доволно да се оддели имагинарниот простор на митот од реалниот простор на човечките дејства. Не е реално она дејство што го гледате таму, подвлекува филозофот, туку тоа е само симулација на дејство. Оваа, повеќе дисјунктивна отколку односна, употреба на мимесис-от е толку карактеристична за поетиката што таа го раѓа она чувство коешто преовладало во современата поезија, кадешто структуралниот аспект на митхосот е задржан, додека релацискиот аспект на фикцијата е напуштен. Тоа е предизвикот што херменевтиката го презема против структуралната поетика. Би сакал да соопштам дека функцијата на толкувањето не е само да има текст што означува нешто друго или дури и да означува сè што може, секогаш означува нешто повеќе (да ги искористиме  претходно употребените изрази), но нејзината функција е да го одгатне (открие) она што јас сега го нарекувам - свет на текстот.
          Јас сум готов да признам дека оваа задача не е таа што рамантичарската херменевтика, од Шлаермахер до Дилтај, сакаше да ја истакне. За нив, тоа беше предмет на повторно актуелизирање на инспирираната субјективност скриена зад текстот, со цел тие да  станат современи со таа субјективност и да  бидат еднакви. Таа патека денес е затворена. Денес стана многу прецизно разгледувањето на текстот како автономен простор на значење и со примената на структуралната анализа, во оваа чисто текстуална смисла. Но, алтернативата не лежи во психологизирањето на херменевтиката ниту пак во структуралната или структуралистичката поетика. Ако последната страна на текстот е затворена, тогаш, страната на биографијата на неговиот автор, предната врата, ако можам така да кажам (т. е. страната на светот што ја открива) е отворена.
          Потполно сум свесен за тешкотиите на овој аргумент, што го бранев во Начелото на Метафората. Сепак, сметам дека моќта на референцијата не е ексклузивна одлика на дескриптивниот дискурс. Поетските дела упатуваат на светот, исто така. Ако се покаже дека овој аргумент е тешко да се одбрани, тоа е поради фактот што референцијалната функција на поетското дело е покомплексна од онаа на дескриптивниот дискурс, и дури во некоја смисла парадоксална. Навистина, поетското дело открива свет само под услов референцијата на дескриптивниот дискурс да биде одложена. Моќта на референцијата на поетското дело потоа се појавува како секундарна референција со помош на одложувањето на примарната референција на дискурсот. Така, поетската референција може да биде карактеризирана, според зборовите на Јакобсон, како неподвоена (дедоублее) референција. Има малку вистина, во широко прифатената теза во литературната критика, дека во поезијата - јазикот има однос самиот со себе. Со продлабочувањето на јазот што ги одделува знаците од нештата (предметите), поетскиот јазик се слави себеси. Поради оваа причина, поезијата е општо земена како дискурс без референција. Тезата што ја изложувам овде не ја негира онаа претходната, туку е базирана на неа. Тоа постулира дека одложувањето на референцијата (како што е дефинирано со нормите на дескриптивниот дискурс) е негативниот услов за да биде изнесен пофундаменталниот начин на референција.
         Сè уште ќе се приговара на тоа дека светот на текстот е функција на текстот, т. е. она што тој го означува; или според зборовите на Емил Бенвенист, неговото интенте. Сепак, херменевтичкиот момент е дело на мислата со која, светот на текстот се соочува со она што ние конвенционално го нарекуваме реалност - со цел повторно да ја опише. Овој судир може да се движи од одрекување или дури уништување (што е сè уште врска со светот) до преобразба и трансфигурација на реалното. Овде е исто како и со моделите во науката чијашто основна функција е да го опишат повторно почетниот момент на објаснувањето. Овој поетски еквивалент на повторно опишување е позитивниот мимезис кој недостасува во чисто структуралната теорија на поетскиот дискурс. Влијанието меѓу светот на текстот и, едноставно, светот, во просторот на читањето, е основната потпора на продуктивната имагинација. Тоа  предизвикува, она што би се осмелил да го наречам, продуктивна референција, која одговара на фикцијата.
          Токму со оваа задача на ум, херменевтиката може, за возврат, да покрене тотализирачко или дури тоталитарно барање. Секогаш кога значењето се утврдува себеси во традицијата и бара превод, дејствува толкувањето. Секаде кадешто дејствува толкувањето, потпора е семантичката иновација. И секаде кадешто ќе почнеме да „мислиме повеќе“, новиот свет е и откриен, и создаден. Но, ова тотализирачко барање мора, од своја страна, да биде подредено на процесот на критика. Херменевтиката мора да биде вратена назад до центарот од којшто настанало нејзиното барање т. е. до текстовите кои се носители на основите на живата традиција (фондатеурс). Сега, врската помеѓу културата и нејзините текстуални корени потпаѓа под друг вид критика: критиката на идеологиите, прикажана од страна на Франкфуртската школа и нејзините наследници, Карл Ото Апел  и Јирген Хабермас. Она за што херменевтиката има обичај да не биде свесна е повеќе фундаменталната врска меѓу јазикот, работата и моќта. За херменевтиката, тоа наликува како јазикот да е потекнат без потекло.
         Оваа критика на херменевтиката, во нејзиниот извор, станува, во исто време, услов по којшто се препознаваат правата на двете други дисциплини. Видовме дека овие дисциплини зрачат од различни седишта.
          Како заклучок, ми изгледа дека мора да се остават невознемирени овие три дисциплини во нивните три почитувани места на потекло, така што едни со други не можат да се редуцираат меѓу себе. А не постои супердисциплина која би ги покрила целосно полето на реториката, поетиката и херменевтиката. Без оваа невозможна тотализација, може само да се лоцираат забележливите точки на пресек меѓу трите дисциплини. Но, секоја дисциплина зборува за себе. Реториката останува уметност на расправата со цел да ја убеди публиката дека едно мислење е подобро од спротивното. Поетиката останува уметност на создавањето схеми со цел да ја прошири индивидуалната и колективната имагинација. Херменевтиката останува уметност на толкувањето текстови во  различен контекст од оној на авторот и од оној на оригиналната публика на текстовите, со цел да открие нови димензии на реалноста. Расправање, обликување (configurer), повторно опишување: тоа се трите операции чиишто почитувани тотализирачки цели меѓусебно се исклучуваат; но ограниченоста на нивните автентични места на потекло ги осудува на комплементарност.

      Забелешки:
         Забелешка на уредникот: уводниот параграф, како што следува, беше избришан: „Студијата што следува произлезе од предавањето одржано во 1970 година, на Институт дес Хаутес Етудес во Белгија, во присуство и под водство на професорот Перелман. Бидејќи ова предавање не беше никогаш отпечатено, чест е да се биде поканет од страна на пријателите на Перелман и следбениците, да се придружам кон изразувањето почит на човекот кој неколку децении беше врвен филозоф во Брисел“.

a. Забелешка на уредникот: следнава реченица беше избришана: „Понатаму, низ неговото дело и токму поради неговиот најкомпактен израз во насловот Кралството на Реториката професорот Перелман ја зел реториката за негов водич во истражувањето на самиот филозофски дискурс“.

       1*  Во Кралството на Реториката Перелман обезбедува место за модалитетите на аргументацијата кои се задржани во она што подоцна ќе го наречам поетика: аналогијата, моделот и метафората. Тој, исто така, обезбедува место за толкувачките постапки кои одговараат на она што подоцна ќе биде земено како илустрација на дисциплината - херменевтика.

Првод од англиски: Звонко Танески

Извор: http://mirage.com.mk/index.php/mk/mirage/239-mirage-no-5/literary-hermenutics/304-rhetoric-poetics-hermeneutics

 

Најискусната од трите авторки, Оливера е вистинска мајсторка во книжевната работилница, во која другите две имаат уште штоф за порабување. Шиењето во насловот на книгата има врска со структурата, ритамот и формата на расказите (групирани според типот на бодови - основен, „слеп“, оверлок и цик-цак, кои ете на овој начин ги научивме), но истовремено воспоставува и симболичка врска помеѓу двата чина на креација, кои од ништо-то создаваат нешто - едниот со помош на порхетчиња, вискозички и тешки штофови, а другиот со зборови, прашалници, акценти, долни и горни наводници.

„Нештото“ што притоа се создава се раскази скроени со очигледен фат, во кои сè е на местото на коешто треба да биде, без препумпарести ракави и без пренападно деколте. Сепак, речиси во секој од нив се чувствува притаена сензуалност, која благо поттурната би можела да се растркала како топ тешка свила (топ платно да ти се викало „траба“ - ете и тоа го научивме), па од работилницата право низ врата, разлеано по градските улици. И воздржаноста во изразот има еротски ефект, но не би имале против од Оливера да прочитаме и нешто навистина раскалашно, па макар го објавила и под псевдоним, и макар го следела теркот на некоја друга домаќинска активност (чистење пајажина, редење шифоњери, местење кревети?)

А градовите и нивните куќи и улици се токму едни од главните ликови во книгата. Всушност целиот прв дел („Основен бод“) се состои од раскази поврзани со скопски улици кои ги имаат променето имињата, со тоа на суптилен или на драстичен начин влијаејќи врз судбините на луѓето кои живеат на нив. Оливера ги има претходно објавено во серија - кога ги читав на сајтот на Призма некако ми беше сомнително дека можеби „Небеска Скопјановна“, како што се потпишани расказите, е всушност таа.

Токму оваа првична група раскази инспирирани од промена која е претставена повеќе како расцеп и дисконтинуитет отколку како можност за нов почеток, го одредува тонот и на остатокот од книгата, која е полна лузни од спомени, не длабоки или животно загрозувачки но сепак видливи, како и тазе ранички од сегашноста. Неостварени љубовни приказни долги само 1,36 километри, банани пржени на путер и зелник со ким направени со многу љубов а оставени неизедени, прашлив тросед од „комбинована“ во куќа која умира. Има тука многу посакувано а неостварено, но и многу мудрост произлезена од сознанието дека токму ваквите искуства се нејзин извор.

И не дека сè е мрачно и мрак ме обвива во книгата - има тука и хумор, и подадена рака кон колегите-писатели (особено кон писателките), има музика, а има и надеж дека после освртов Оливера ќе ни сошие макар едно торбуле, точно според форматот на „Сошиените раскази“, за да послужи и како нивна втора корица, но и како потсетник за вистинската мерка на физичките и духовните нешта.

Извор: off.net.mk

 

На трибината „Предизвиците на преведување на европските јазици“, дел од проектот „Прошетка низ Европа“, што се одржа денеска во Центарот за дизајн и иновации „Јавна соба“, учествуваа повеќе преведувачи, лектори, уредници и претставници од издавачката дејност.

На трибината беа отворени повеќе прашања што се однесуваат на процесот на работа и предизвиците со кои се соочуваат при адаптирањето на европските дела на македонски јазик.

„Во Македонија постои доминација на преведувачи од англиски јазик, а издавачите почесто се одлучуваат да изберат дело за кое можат со леснотија да најдат квалитетен преведувач, отколку да ризикуваат со целиот процес при преведување на делото“, вели Ана Чаловска, преведувач од англиски јазик и одговорна за авторски права во издавачката куќа „Арс Ламина – публикации“.

На трибината се разговараше и за дилемите при користење на слични изрази или синоними, одговорноста на преведувачот при преводот на делото, како и соработката помеѓу авторот и преведувачот и помеѓу издавачот и преведувачот.

Во однос на квалитетниот превод, уредничката Билјана Црвенковска наспомена дека интервенцијата на уредникот во преводот може да направи голема разлика, особено во задржување на стилот и дискурсот, културолошкиот контекст и поетиката на авторот. „Уредникот е последниот бедем во преводот на одредено дело. Тој е врвот на пирамидата, ја носи сета одговорност до финалниот изглед на делото“, вели Билјана Црвенковска, уредник во издавачката куќа „Арс Ламина – публикации“.

Општ заклучок беше дека за квалитетен превод од клучно значење е добро екипиран тим, составен од преведувач, уредник, лектор и стручни соработници, кои ќе бидат одговорни за работата на едно дело. Затоа, најдобрата практика е поставување микротимови од почетокот на процесот, во кои сите вклучени ќе бидат во постојана корелација и комуникација.

„Значајно е и да се има доволно време за целиот процес на работа на делото, затоа што кратките рокови се непријател број еден на добриот превод“, вели Лилјана Шијак преведувач од германски јазик.

Проектот „Прошетка низ Европа“ на издавачката куќа „Арс Ламина – публикации“ опфати издавање на повеќе современи романи од европски автори, како дел од истоимената едиција, организирање конкурс за дизајн на корици, трибини, работилници и други активности.

Изданијата од едицијата „Прошетка низ Европа“ во книжарницата „Литература.мк“ во текот на денешниот ден ќе бидат со намалени цени.

 

 

Наградата „Крсте Чачански“ за необјавена книга раскази, годинава ја доби  ракописот „Смртта долетува насмевната“ на Стефан Марковски. Седми пат наградата ја доделуваат Културниот центар „Бран“ и Ревијата за книжевност „Бранувања“ од Струга.

По објавениот Конкурс што го распиша Културниот центар „Бран“ од Струга и Ревијата за книжевност „Бранувања“, жирито за доделување на наградата „Крсте Чачански“ за 2017-та година едногласно одлучи наградата да ја додели на збирката раскази „Смртта долетува насмевната“ од Стефан Марковски.



„Триесетте кратки раскази од збирката „Смртта долетува насмевната“ од Стефан Марковски преку комичност, упростеност и хетерогеност од раскажувачки стилови и фабули се исполнети со впечатливи ликови, разговори и настани со возбудливи и постојани пресврти. Тие ефектуираат една нова поетика на апсурдната реалност која со себе го носи печатот на модерноста во која авторот живее, твори и творејќи експериментира со нови книжевно-експресивни облици“ - е образложението на членовите на жирито.

Познатиот српски писател Срѓан Тешин расказите на Марковски подвлекува: Јазично и стилски одлично обликувани, а повеќето и изразито духовити, приказните на Стефан Марковски нудат и еден посебен квалитет кој ги одликува само врвните мајстори на раскажувањето: тие секогаш имаат отворен крај, кој на читателите им овозможува бескрајни интерпретативни проширувања, што ги чини интригантни и заводливи.

Досегашни добитници на наградата „Крсте Чачански“ се: Христо Петрески, Милован Стефановски, Петре Димовски, Марина Мијаковска, Добре Тодоровски и Васил Тоциновски.

Наградата на Марковски ќе му биде врачена на 7 јули во спомен-куќата на Миладиновци, во 12:00 часот во Струга во рамки на меѓународната манифестација „Струшки книжевни средби – 2017“.

Извор:

Zenica.mk

 

Деновиве во Москва, во издание на “Рудомино”, е објавена книга на поетот - академик Влада Урошевиќ под наслов “Пејач во кулата”. Изборот од сето досегашно поетско творештво на нашиот поет е во препев на реномираната преведувачка Олга Панкина, која досега со успех превела веќе неколку десетини книги на македонски писатели на руски јазик. Оваа книга од 280 страници, која вклучува во својата содржина околу двесте песни, претставува еден од најобемните преводи на некој македонски поет кој досега е објавен во странство. Изданието е збогатено со колажи на Влада Урошевиќ, претставени пред јавноста на неговата изложба во Ликовната галерија на МАНУ пред неколку години.

Изборот е проследен со автобиографска белешка на самиот Урошевиќ, во која авторот изнесува некои интересни податоци за својот животен и творечки пат, како и со поговор од Андреј Базилевски под наслов “Сонувања во забранетата зона”. Во него овој истакнат стручњак за неколку словенски литератури заклучува: “Преводите на Олга Панкина се убави. Тие се богато исполнети со трансформирачката лирска енергија на препејувачот. Со лексика, далеку од баналниот речник, прецизно е предадена, напати фино доградена, смислата. Мајсторски е пресоздаден прецизниот цртеж на богато римуваниот стих. Навидум иреален, светот на поетот, во живиот пренос, се јавува пред нас во сета своја широчина и зафатнина. Остварен е рускиот Урошевиќ. На читателот му е подарена ретка можност да запознае уште еден голем словенски поет, да ги почувствува и да ги сфати неговите песни”.

Објавувањето на книгата, во мошне репрезентативна опрема, е помогнато од Министерството за култура на Република Македонија и од Фондацијата “Трифун Костовски” при Македонската академија на науките и уметностите. Последниве години обемни избори од поезијата на овој наш истакнат поет се објавени во Љубљана, Софија, Мадрид и Париз.

Повеќе артикли...


Видео содржини

Во продажба е новиот број на Премин 127/128

Јун 05, 2018
„И сега, убеден сум дека тој на небото принесува жртва за нас и се моли за сиот народ (иако нѐ остави, сосема не нѐ напушти), а јас – Григориј, полумртов, полуосакатен, оттргнат од великото…

Филм за монасите од Аризона, САД

Мај 27, 2018
Старец Ефрем Филотејски и Аризонски, духовно чедо на Старец Јосиф Исихастот, е светогорски монах, кој во 1995 година се насели во Аризонската пустина, во САД, каде што основа машки манастир. Со…

Рецитал посветен на св Кипријан

Мај 06, 2018
Од стихозбирките богољубива поезија Манастирски води на сестринството при Слепченскиот Претеченски манастир посветени на светиот свештеномаченик, игумен на Слепченската обител КИПРИЈАН, по повод…

Промоцијата на „Водич за долговечност” од д-р Митов

Апр 30, 2018
Овој Водич за долговечност се фокусира на најчестите болести кои ни стојат на патот на природниот долг животен век. Тие болести не се семоќни, ниту пак ние сме немоќни пред нив. Медицината на…

Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Наука и Култура

Јули 22, 2018

Хуморот и сатирата се преплетуваат во барањето на среќната балканска жена!

Хуморот и сатирата се преплетуваат во барањето на среќната балканска жена! Монодрамата „Таа“ го прикажува статусот на жените во општеството.Кој е моделот на балканската жена? Задоволна ли е од животот и дали го има зачувано чувството за хумор или напротив?…
Јуни 20, 2018
debata

Вештачката интелигенција ги победи луѓето во дебатата

Вештачката интелигенција сѐ повеќе напредува и само можеме да погодуваме во која насока ќе се развива во иднина.Ај-би-ем во Сан Франциско го претстави „Проџект дебатер“, компјутер што користи вештачка интелигенција и голема база на податоци за да му парира на…

Тајната на старите јудејски готвачи: Kако се прави хумус

Јун 20, 2018 Друго од култура 235
Со оглед на големиот интерес, ќе се дрзнам да ја откријам тајната на старите јудејски…

„Два света“ од Руми, во избор и превод на Тихо

Јун 11, 2018 Литература 204
Џелалудин Мохамед Руми (1207-1273). Персиски филозоф, поет, правник, учител и суфист.…

Феми Кути - Музиката е јазикот на вселената

Јун 06, 2018 Музика 176
Она поради што сум толку многу среќен и поради што овој човек овде, Џијан Емин, го…

Беседи

Јован Кумевски: ЗА  ДУХОВНОТО  СЛЕПИЛО

Јован Кумевски: ЗА ДУХОВНОТО СЛЕПИЛО

 Секој кој од Него ќе добие духовне вид, ќе појде по Него, и ќе Го прослави Бога. Затоа, да ја отфлиме од нашето срце гревовната напластеност, сета духовна нечистотија, а...

БEСEДА за тoа какo трeба да му сe радувамe на Христа

БEСEДА за тoа какo трeба да му сe радувамe на Христа

Нo зoштo, браќа, да сe радувамe на Христа? Затoа штo Oн ни ја oткри и ни ја пoкажа вистината за најгoлeмитe и најубавитe надeжи и сни на чoвeчкиoт рoд; ни...

Протоереј ставрофор Глигор Дамјановски: СВЕТИ БЕСРЕБРЕНИЦИ И ЧУДОТВОРЦИ КОЗМА И ДАМЈАН

Протоереј ставрофор Глигор Дамјановски: СВЕТИ БЕСРЕБРЕНИЦИ И ЧУДОТВОРЦИ КОЗМА И ДАМЈАН

 Бидејќи имале силна и непоколеблива вера, Божјата благодат делувала врз сите луѓе коишто им се обраќале за помош. Колку што лекувале со разните треви, толку повеќе Бог, поради нивниот свет...

БEСEДА  за свeтoста

БEСEДА за свeтoста

Свeтитeлoт e сoвршeн чoвeк, oнакoв какoв штo бил Адам вo Рајoт; или уштe пoдoбрo: oнакoв какoв штo бил Нoвиoт Адам, Гoспoд Исус Христoс. Oвoј e свeтитeл над свeтитeлитe, Oвoј e...

БEСEДА за висoкиoт заклoн

БEСEДА за висoкиoт заклoн

Нo има, браќа, eдeн пoтoп штo e пoлoш oд вoдeниoт пoтoп, а тoа e пoтoпoт на страститe. Кoга страститe ќe сe разгoрат, кoга ќe сe зачадат и зацрнат, кoга наoкoлу ќe...

Св. Климент Охридски: Слово за раѓањето на Свети Јован Претеча

Св. Климент Охридски: Слово за раѓањето на Свети Јован Претеча

А архангелот Гавриил, гледајќи ги помислите на свештеникот, веднаш му одговори кротко и со тивок глас, убедувајќи го, и рече: „Не бој се Захарија, зашто е услишена твојата молитва и...

Слово на Митрополит г. Тимотеј за Рождеството на Свети Јован Крстител

Слово на Митрополит г. Тимотеј за Рождеството на Свети Јован Крстител

И ние денеска, кои го чествуваме неговото рождество, да му се обратиме со искрена молитва. Да не нè заборави, сиромашните и бедни по дух, пред Престолот на Севишниот. Да ја...

Протоереј Антониј Петрушевски: Не бој се, Захарија, зашто се услиша твојата молба...

Протоереј Антониј Петрушевски: Не бој се, Захарија, зашто се услиша твојата молба...

По многу години праведен живот пред Бога, истовремено, по многу години мачна бездетност и многугодишно трпеливо поднесување на осуда од луѓето, архангелот Гавриил се појавил пред Захарија и му рекол:...

БEСEДА за сeидбата и жeтвата

БEСEДА за сeидбата и жeтвата

Нeкoe сeeњe e слаткo и нeкoја жeтва e гoрчлива. Нeкoe сeeњe личи на живoт, нo плoдoт и жeтвата му сe смрт.Внимавај и научи сe oд Свeтoтo писмo.Eва пoсeала нeправда прeку...

« »

Најново од култура

Православен календар

22/07/2018 - недела

Светиот свештеномаченик Панкратиј, епископ Тавромениски   

Правила и одредби на Православната Црква за постот
Православен календар за овој месец - МПЦ

Тропар

Тропар на св. Христов свештеномаченик Панкратиј епископ 9 јули / 22 јули 2018

Тропар на св. Христов свештеномаченик Панкратиј епископ 9 јули / 22 јули 2018

Да вокресне Господ, и да се разбегаат Неговите непријатели,повикуваше ти о свети Панкратие, испитувајќи се себеси, благодатта Христова сите страсти...

Тропар на св. Христов великомаченик Прокопиј 8 јули / 21 јули 2018

Тропар на св. Христов великомаченик Прокопиј 8 јули / 21 јули 2018

Прокопие, Прокопие, дожду небесен за верните,благодатта Христова преку тебе мноштво ангели со тело раѓаше,исповедувањето постојано на вистината нов сјај и...

Тропар на светата Христова великомаченица Недела 7 јули / 20 јули

Тропар на светата Христова великомаченица Недела 7 јули / 20 јули

Лекувајќи ја душата твоја Бог те умудри,о света великомаченица Недело,времето за тебе запре кога со вистината се украси,без Љубов маките...

Добредојде Православие.мк

Духовни поуки: „Помоли се за мене“

Со Бога зборувај многу, а со луѓето малку; ако во Божјиот закон се подучуваш - ќе успееш и во едното и во другото. Повеќе...

Последни коментари

Почаевско чудо

Ако некој се помоли од сето срце, тогаш Господ ќе му помогне и ќе го поправи и ќе продолжи по патот на вистината. Во една од посетите на Почаевска Лавра, јас станав сведок на прекрасно чудо, кога пред мои очи се исцели жена која педесет години не можеше да оди бидејќи имаше извиткани нозе. Повеќе...

Архимандрит Георгиј Капсанис

Личноста на архимандритот Георгиј ќе остане во вечно паметење во срцата на оние што го запознале, но генерално и во целата Православна Црква, затоа што преголеми се неговите заслуги за чистотата на верата и за автентичното живеење според неа..Повеќе...

Митрополит Струмички Наум - Да пораснеме барем до Стариот Завет

И не само што немаат туку се и очигледна пречка за влез во Царството Небесно, и пречка да се сфати и пренесе неговата идеја и порака. Повеќе...

Епископ Тихон Шевкунов: „НЕСВЕТИ, А СВЕТИ“

Несвети, а свети. Луѓе, кои навидум живееле во нашето секојдневие, се соочувале со проблемите со кои ние се судираме, боледувале од болести од кои ние боледуваме, често осудувани од околината, а сепак, не биле секојдневни. Луѓе, кои не се на иконите, но го предавале животот од иконите во сите нивни дела, зборови, мисли. Луѓе, за кои тишината прозборила дека се свети.  Повеќе...

Протоереј Андреј Ткачев: Примете, јадете

 

Во Рајот Господ им рекол на луѓето да не јадат од дрвото на познанието. А злиот лукавец велел – јадете. Христос вели „јадете“, „пијте од Неа сите“, а злиот говори: „не јадете“, „недостојни сте“, „потребно е долго и тешко да се подготвувате“. Повеќе...

Арх. Калиник Мавролеон: Монологот БОЖЈИ

 

Те гледав кога се разбуди угрово. Чекав да ми кажеш два-три збора, да се заблагодариш за се што ти се случува, да побараш мое мислење за се што треба да правиш денес. Повеќе...

Поуки на грузискиот Старец Гаврил Ургебадзе за последните времиња

 

„Ѓаволот има 666 мрежи. Во времето на антихристот луѓето ќе очекуваат спасение од космосот. Тоа ќе биде и најголемата замка на ѓаволот: човештвот ќе бара помош од вонземјаните, не знаејќи дека тоа се, всушност. – демони.“ Повеќе...

Св.Јован Шангајски - БДЕНИЕ

 

Стојте цврсто на духовна стража, затоа што не знаете кога Бог ке ве повика кај Себе. Во вашиот земен живот бидете секогаш подготвени да му положите сметка. Внимавајте непријателот да не ве фати во неговата мрежа, да не ве измами и предизвика да паднете во искушение. Повеќе...

За Моето име

Взбранной Воеводе победительная