логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 

 

Свети Јован Касијан Римјанин

9.  За молитвата ( Разг. 9)


200.  Мислам дека не можат да бидат опфатени сите видови на молитви, без скрушеност на срцето, без чистота на душата и без просветување од Светиот Дух. Нив ги има толку, колку што во една душа или во повеќе души може да има состојби и расположби. Според тоа, колку напреднал умот во чистотата и според квалитетот на состојбата, во која се наоѓа одвреме – навреме и се издигнува кон Бога, во сите тие мигови душата се преобразува. И затоа е очигледно дека никој не може секогаш да вознесува еднакви молитви. Секој од нас се моли на свој начин и секој се моли сообразно спрема состојбата во која се наоѓа: инаку се моли кога е весел; инаку кога е оптоварен со тага и жалост; инаку кога цути со духовни успеси; инаку кога е напаѓан со многу демонски напади; инаку кога се моли да му се простат гревовите; инаку кога се моли да му биде дадена поголема благодат, или да придобие некоја добродетел или за изгаснување на некоја страст; инаку кога е преплашен од страв – кога размислува за пеколот и за Страшниот суд; инаку – кога се разгорува со надеж и желба за идните блага; инаку – кога се наоѓа во маки и опасности; инаку кога се насладува на безопасности и мир; инаку кога бива просветуван со откровение на небесните тајни; инаку – кога тажи поради бесплодност во добродетелите и поради сувоста на своите чувства.



201.  Според предметот на молитвата апостолот разликува четири вида молитви. Тој пишува „Молам, пред сѐ, да се прават просби, молитви, молби и благодаренија за сите луѓе“ (1. Тим. 2,1).  – Просба (δεησις) – е молење за простување на гревовите, кога некој, ќе почне да се кае за своите или некогашните гревови и Му се моли на Бога да му ги прости неговите согрешенија; Молитва (προσευχη) – е молитва, со која нешто Му принесуваме или ветуваме на Бога, кога Му велиме: „Јас ќе направам тоа и тоа, само биди милостив спрема мене, Господи!“ – Молба (ευτευξς) – кога се наоѓаме во разгорен дух, кога се молиме за други, за оние што ги сакаме и за мир во целиот свет; Благодарние (ευχαριστια) – кога умот Му принесува благодарност на Бога, спомнувајќи си за добрините, што му ги прави во сегашноста и кога ги предвидува оние, што ќе му ги направи во иднината – оние што им ги приготвил на сите, кои Го љубат.


202.  По овие четири вида молитви следува некаква највозвишена молитвена состојба, која се состои во созерцание на Едниот Бог и во пламена љубов кон Него. Кога нашиот ум е опфатен и проникнат со оваа љубов спрема Него разговара со Бога на најблизок начин и со особена искреност. А дека сме должни грижливо да ја бараме оваа состојба, ни кажува и Господовата молитва: „Оче Наш“ ... (сп. Матеј 6, 9-13).



Ние велиме: „Оче Наш!“ Со ова Го исповедаме Бога и Господарот на вселената дека е наш Отец. Исто така, исповедаме дека сме ослободени од ропската состојба и дека Бог нѐ усвоил како Свои синови и ќерки. Понатаму додаваме: „Кој си на небесата.“ Со овие зборови ја искажуваме нашата готовност да се ослободиме од секаква приврзаност кон земниот живот, како од робување, кое нѐ одвојува од нашиот Отец и дека со најсилна желба се стремиме кон небесниот живот, каде обитава нашиот Отец, како и да не си позволуваме ништо што нѐ прави недостојни за ова високо посиновување и дека тоа би нѐ лишило, како незаконски деца, од наследството на нашиот Отец и ќе нѐ изложи на сета строгост на Божјиот праведен суд.

Откако сме се издигнале до таков висок степен на Божји синови, ние треба да гориме со синовска љубов спрема Бога, и да не ја бараме нашата корист, туку со сета наша сила да бараме да Го прославуваме Бога, нашиот Отец, велејќи: „да се свети името Твое“ – со тоа да посведочиме дека сета наша желба и сета наша радост се состојат во славата на нашиот Отец – Него да Го прославуваме, побожно да Го почитуваме и да Му се поклонуваме на Неговото преславно име.

Втората просба на очистениот ум е: „да дојде царството Твое“ – да дојде царството на Неговиот Отец, со кое царствува Христос во светиите и во кое, по нашето ослободување од ѓаволот и по изгонувањето на страстите од нашите души, Бог почнува да владее во нас преку благоуханието на добродетелите, она што ни е ветено во свое време, и на нас и на сите што станале чеда Божји, кога Христос ќе ни рече: „Елате, благословени од Мојот Отец, наследете го царството, приготвено за вас од почетокот на светот“ (Матеј 25, 34).



Трета просба, која им е својствена на чедата Божји е: „Да биде волјата Твоја, како на небото, така и на земјата“ (Матеј 6, 10), што значи: Да бидат луѓето слични на ангелите, и како што ангелите ја исполнуваат Божјата, а не својата волја. Овие зборови уште значат: во нашиот живот да биде сѐ според Божјата волја. Боже, Господи Исусе Христе, во Твоите раце го предаваме нашиот живот и веруваме, дека Ти сѐ устројуваш – и среќата и несреќата – да биде за наше добро; дека повеќе се грижиш за нашето спасение од нас самите.


Понатаму: „Лебот наш насушен дај ни го денес“ (Матеј 6, 11). Насуштен (επιουσιος) – на(д)суштен повисок од сите сушности, каков што може да биде само Лебот што слегнал од небото. Кога велиме денес, тоа значи дека вчерашното јадење од Него е недоволно, ако не ни биде даден и денес – и сега, за да бидеме уверени дека е потребно секој ден да ја сознаваме Неговата нужност и секој ден да се молиме да ни биде даден овој Леб, зашто нема ден кога немаме потреба да го укрепиме срцето на нашиот внатрешен човек со примањето и јадењето на овој Леб.


„И прости ни ги долговите наши, како што им ги проштаваме и ние на наши должници“ (Матеј 6, 12). Милостивиот Господ ни ветил дека ќе ни ги прости гревовите, ако и ние покажеме пример на простување на нашите должници. Ние велиме: „како што им ги проштаваме и ние на нашите должници“. Очигледно е, дека само оној може со надеж да очекува дека ќе му биде услишена молитвата и дека гревовите ќе му бидат простени, ако и тој самиот им простува на своите должници. Оној, кој со сето свое срце не му простува на братот што му згрешил, тој со оваа своја молитвена просба нема да проси да биде помилуван, туку да биде осуден. Зашто, ако неговата молитва биде услишена, тоа, согласно со неговиот личен пример на непростување, што друго може да следи, освен неумолив гнев и неизоставно одредување на неговата казна? Светиот апостол Јаков вели: „Судот ќе биде безмилостен спрема оној кој не покажува милост“ (Јак. 2, 13).


„И не нѐ воведи во искушение, но избави нѐ од лукавиот“ (Матеј 6, 13). Кога ќе си спомнеме за зборовите на светиот апостол Јаков: „Блажен е оној човек кој поднесува искушенија“ (Јак. 1, 12), овие зборови на молитвата треба да ги разбереме вака: не дека Бог не треба никогаш да дозволи да нѐ напаѓаат искушенијата, туку Му се молиме: никогаш да не дозволи да бидеме победени од искушенијата. И многустрадалниот Јов бил искушуван, но не бил воведен во искушение, зашто, потпомаган од Бога „во сето тоа Јов не згреши и ништо неразумно не изрече за Бога“ (Јов 1, 22) и не ги осквернил своите усни со богохулно мрморење, кон што сакал да го доведе искушувачот. Искушуван бол Авраам, искушуван бил и Јосиф, но ни едниот ни другиот не паднале во искушение, зашто ни едниот ни другиот не ја исполниле волјата на искушувачот.


„Но избави нѐ од лукавиот“ (Матеј 6, 13) – односно: не позволувај да бидеме искушувани од ѓаволот повеќе отколку што имаме сили да се противставиме на неговите искушенија, како што пишува светиот апостол Павле велејќи: „Бог нема да позволи да бидете искушувани повеќе од силата ваша“ (1. Кор. 10, 13)



203.  Иако оваа молитва која се нарекува Господова, затоа што неа ја кажал Самиот наш Господ Исус Христос, ја содржи во себе сета полнота на молитвеното совршенство, сепак Господ Своите блиски ученици ги води уште подалеку – кон една повозвишена состојба која веќе ја спомнавме. Во таа пламена молитва, која многумина не ја знаат и не ја доживуваат, која е, јас би рекол, неискажлива, која ги надминува сите човечки поими, која не се распознава ни по звукот на гласовите, ни по движењето на јазикот и ни по начинот на изговарањето на некакви зборови и која умот, озарен со некаква небесна светлина, не ја искажува со слаби човечки зборови, туку, откако ги собере чувствата, го излива незадржливо како од некој преизобилен извор, и тоа во најкраток временски миг, она со што е исполнет. Тој не е во состојба сето ова да го искаже со зборови, ниту може сето тоа да го проследи со својата мисла.



204.  Ваквата молитвена состојба е Божји дар. Благодатната молитвена расположба обично се карактеризира со умиление, со чија посета опфатениот ум бива поттикнуван кон чиста и пламена молитва. Умилението, како што покажал опитот, наидува при разни случаи. Некогаш – додека молитвено пееме – зборовите од псалмите како да стануваат повод за пламената молитва, а некогаш и хармоничната мелодија на гласот од нашиот брат ги возбудувала душите на ваква молитва. Исто така, знаеме дека разбирливото и побожно пеење ги разгорува душите на оние што стојат за време на богослужбите во Божјиот храм. А често и поучните зборови на некој духовен отец или духовен разговор ги распалуваат чувствата за изобилно молитвено изливање. Има случаи кога се исполнуваме со силно умиление и тогаш кога сознаваме за загинувањето на некој од нашите браќа или на некој сакан човек. И спомнувањето за нашата студенина и нашата мрзливост понекогаш нѐ доведува да ја добиеме оваа спасоносна духовна топлина. Безбројни се случаите, во кои Божјата благодат ги разбудува нашите души од нечувствителност и духовна поспаност.


205.  Умилението како што нѐ посетува во разни прилики, така се изразува и на разни начини: некогаш се изразува со некаква неискажлива духовна радост; некогаш ги нурнува сите сили и движења на душата во длабоко молчење, а има и случаи кога ова се изразува со проливање на повеќе или помалку ссолзи. Солзите или плачната состојба е еден од честите изрази на оваа благодатна состојба. Духовниот плач бива предизвикуван од ранетоста на срцето од сознанието за своите гревови, од созерцанието на вечните блага и од желбата за вечна слава, како и од сознанието на големите добрини на Бога спрема себе си и своето недостоинство или чувство на нашето страдално прогонство на земјата.



Извор: ДОБРОТОЉУБИЕ, Том II.

 
 

За Преминпортал

Подготви: Светланка Трајчева 

7-ми мај 2018 лето Господово

 

Друго:

 

  • Поуки од Светите Отци

 

 



Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Духовност

Ноември 09, 2019
st-demetrius

Свети великомаченик Димитриј Солунски

Благочестивиот Димитриј пред царевите ги поставил Божјите заповеди. Го возљубил Господ Бог со сето свое срце и душа, па веднаш по враќањето од царската престолнина почнал јавно да проповеда и својот народ да го одвраќа од многубоштвото, водејќи го така кон…
Ноември 07, 2019
7.Vselenski.sobor

Митрополит Струмички Наум-Царството небесно прилега... на простување (19.08.2017 )

Честопати и мене ме прашуваат зошто примам или им помагам на луѓе за кои мнозина од искуство тврдат дека мамат и дека нема што да губам време со нив? Иако често и јас ја имам истата проценка, им одговарам дека човекот досега мене лично не ме излажал и дека…

Митрополит Струмички Наум - Последна надеж за спасение

Ное 04, 2019 Беседи 45
Uspenie.Bogorodica.jpg
Она нѐ научи Кој Е смислата на нашиот живот. Она нѐ научи Кој Е вистинска љубов. Она нѐ…

Митрополит Струмички Наум: Зошто пишувам?

Окт 28, 2019 Беседи 133
7.Vselenski.sobor
Битно е дека, без тие – собраните околу мене, којзнае дали воопшто и ќе беше нешто…

„Осаменоста не е во тоа што сме сами, туку во тоа дека не постои ништо по кое копнееме.“

Јул 01, 2019 Друго од духовност 1071
Јас сум академски сликар и наивен писател. Учев да бидам сликар, но писател – не.…

Беседи

Два приода кон слободата

Два приода кон слободата

Првиот, после неговата средба со Ослободителот и Спасителот Христос, од корен се променува: од гол постанува „облечен и разумен“; од несоцијален, којшто живеел по гробовите и пустината, сега се наоѓа...

Излезе сејач да сее семе (10.11.2019)

Излезе сејач да сее семе (10.11.2019)

Во трњето кое го уништува Словото на Божествената вистина, освен богатството, насладите и животните грижи (Лк. 8,14), во нашето време треба ги видиме и различните лажни учења кои ги шират...

Архиепископот Охридски и Македонски г.г. Стефан: „Како христијани сме повикани денес да бидеме сведоци Христови“

Архиепископот Охридски и Македонски г.г. Стефан: „Како христијани сме повикани денес да бидеме сведоци Христови“

И ние, кои го носиме името христијани, кои живееме со верата на мачениците – сме сведоци за Христа. Некои, можеби, со право, ќе се запрашаат – па како можеме ние...

“Нe e пoтрeбнo бoгатствo на oнoј кoј лeбoт и вoдата ги смeта за царски ручeк”

“Нe e пoтрeбнo бoгатствo на oнoј кoј лeбoт и вoдата ги смeта за царски ручeк”

Така пoстапувал и св. Авeркиј. Кoга видeл мнoгу нарoд вo маки и вo бoлeсти, тoј клeкнал на eднo мeстo и сe пoмoлил на Бoга, да oтвoри тoпла и лeкoвита вoда...

Старец Ефрем Катунакиотски: Поука

Старец Ефрем Катунакиотски: Поука

Кога ќе се очисти садот на душата, тогаш сам по себе ќе биде исполнет од благодатта Божја. Од послушанието се раѓа молитвата, а од молитвата – теологијата.

Митрополит Струмички Наум:  Зошто пишувам?

Митрополит Струмички Наум: Зошто пишувам?

Битно е дека, без тие – собраните околу мене, којзнае дали воопшто и ќе беше нешто напишано. На крај, нашето заедничко давање, нашиот заеднички опит преточен и во слово, е...

БEСEДА за дeцата и нивната пoфалба на Гoспoда

БEСEДА за дeцата и нивната пoфалба на Гoспoда

Oсвeн тoа, вo малитe дeца трeба да сe вбрoјат и самитe апoстoли, и мнoгутe свeтитeли, испoсници, мачeници за Христа и дeвoјки, илјадници и илјадници oд oниe кoи нeвинo и прoстoдушнo...

БEСEДА за кoрисниoт гнeв

БEСEДА за кoрисниoт гнeв

Гнeвeтe сe, браќа, на сeбe и пoвeќe нe грeшeтe. Гнeвeтe сe на свoитe грeвoви спoрeд мислитe и дeлата и пoвeќe нe грeшeтe. Гнeвeтe сe на сатаната, таткoтo на лагата и...

Слово за свети Јован Богослов и свети Тихон Московски

Слово за свети Јован Богослов и свети Тихон Московски

„Да зборувам на сите човечки јазици, па дури и на ангелски, штом љубов немам, ќе бидам бакар, што ѕвони, или кимвал, што ѕвечи. Да имам пророчки дар и да ги...

« »