логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 3.angeli.so.truba

Ма гонете се со вашиот лажен морализам, убавината ќе го спаси светот! Тоа ми паѓа прво на ум после морализаторските ставови низ медиумите и социјалните мрежи по повод новиот македонски филм „Медена земја.“ Но, пред да се „пресметам“ со ваквите псевдоморализаторски и песвдопатриотски ставови, сакам сосема накратко да се осврнам на филмот perse, на филмот како естетички феномен, на филмот како она што е – уметност. Особено, затоа што таквите анализи беа ретки во јавниот дискурс деновиве.

Затоа, јасно и гласно – филмот е ремек дело! Еден од поубавите филмови во современата македонска кинематографија. Со што го заслужува овој епитет? Со неколку важни карактеристики. Прво, филмот е жанровски уникатен. Хибридноста на филмот, е неговата најдобра карактеристика. Тенката линија која филмот цело време ја следи помеѓу документаристика и фикција е уникатно филмско остварување во светски рамки. За да се постигне тоа, прво потребно е ѓаволски многу работа. Јас не знам скоро ништо ниту за режисерите, ниту за процесот на снимање, но некои од моите претпоставки откако го изгледав филмот, се потврдија подоцна, истражувајќи за филмот. Претпоставив, гледајќи го филмот дека екипата го снимала долго време, многу долго. И тоа ми се потврди – го снимале филмот цели три години. Потоа, претпоставив дека имале огромен снимен материјал од кој педантно го издвоиле тој час и половина што ни е прикажан нам. И тоа ми се потврди подоцна – некаде прочитав дека имале над 500 часа снимен материјал. Тоа значи, ужасно многу работа во монтажа, продукција и постпродукција. Тоа е подвиг само по себе. И тоа, претпоставувам со лимитиран буџет! Тоа веќе доволно говори за почитта што треба да ја искажеме кон авторот на било кое дело. Во ова мрзливо, злобно, критизерско мочуриште во кое со децении живееме, тоа е херојски чин!

Понатаму, таа жанровска хибридност му овозможува на филмот да си „игра“ и со обата жанра. И токму таа игра го прави феноменален. Па, погледнете на пример - во филмот имате толку јасно исцртани каректери, што е крајно нетипично за документарен филм – секој од „актерите“ е јасно профилиран карактер. При тоа, имате „глума“, иако никој од нив не е актер, глума, која го поткрепува токму тој и така исцртаниот карактер, онака како што го виделе режисерите, но и онака како што сакале да ни го претстават. Да, некои сцени веројатно се инсценирани, изрежирани и со тоа авторите бегаат од жанрот документаристика, но по ѓаволите и со вашата жанровска шаблонизираност и вашата лажна морализаторска проповед! Уметникот си игра, уметноста е игра! И има право на тоа.

3.angeli.so.truba

„Медена земја“, исто така е „најфилмскиот“ филм, каков што одамна немам гледано. Филмот како таков, е уметност на подвижните слики, и токму тоа тука е демонстрирано на брилијантен начин – филмот раскажува низ сликите и првенствено низ сликите. Дијалозите се само поткрепа на она што низ сликите веќе се развива пред нашите очи. Целата нарација е водена токму од сликите и тоа е водена до совршенство. Филмот е визуелно магичен, ретко привлечен. Во прилог на тоа е и маестралната фотографија. До овој филм, мислев дека Манчевски е мајстор на фотографијата, но после „Медена земја“, мислам дека тронот е превземен!

Да не ги набројувам другите, строго естетичко вредни, страни на филмот, како на пример, извонредниот усет за музичката илустрација. Таа толку ненаметливо го следи филмот, толку непретенциозно, што е вистинска реткост за понов македонски филм. Да не зборувам за камерата, за „чудното“, „недокументаристичко“ кадрирање... Но, да не биде дека во естетска смисла, филмот заслужува само пофалби, морам да го забележам следново: филмот е најмалку философичен. За мој вкус и премалку. Тоа не е длабок, философски филм. Во таа смисла, тој е типично „холивудски“. Метафорите се предвидливи, аналогиите јасни, алузиите плитки, алегориите бледи... Од оваа перспектива, филмот е само визуелен спектакал и ништо повеќе. Но, веројатно авторите биле и со тој ниет – да направат визуелно чудо. И им успеало. Во таа смисла, за мене приказната е второстепена.

Токму и затоа бесмислени ми се сите морализирања и „патриотизирања“, особено бесмислени, дури и неточни ми се гледаат сите анализи од перпектива на постоколонијална критика. Ако некаде може да се примени оваа концептуална рамка за објаснување, веројатно би можело да се аплицира на „Пред дождот“, затоа што тој и во својата идеја, и во својата тема, но и во нарацијата и во приказната...раскажува токму една таква приказна – „типично Балканска“, што не е случај со „Медена земја“. „Пред дождот“ ја има прифатено западната (Саидовата и Тодоровата) постколонијална конструкција. „Медена земја“ со ништо во приказната не алудира на „балканските состојби“, најмалку „автостигматизира“, ниту го прикажува Балканот и Македонија од таа постколонијална перспектива. Каде видовте вие дека се раскажува во филмот за Македонија!? Можете слободно да замислите дека е бајка, снимен на Месечината, во студио во Холивуд, било каде... филмот никаде не реферира – а веројатно тоа е намерно од страна на авторите – ниту на локација, дури ниту на време, во кое е лоциран. Затоа неговата порака е универзална. И не, не нè стигматизира нас балканците, нималку македонците како диво, неразвиено, егзотично племе. И особено – не, филмот не го прифаќа западниот постколонијален дискурс наметнат врз „дивиот“ и егзотичен Балкан, во духот на постоколонијализмот, напротив, тој е бунт против сиот западен козумеризам, против сиот капиталистички и неолиберален дискурс. Тој не го повикува развиениот „запад“ да нè спаси, не му се угледува на западот, не ја третира „сиромаштијата“, натуралноста, вредноста на „истокот“... како грев од кој западот треба да нè избави, ами повикува ние да го избавиме. Филмот ја слави различноста, не ја повикува „истоста“ на западот да нè нормира. Не, филмот го нема „западот“ како рамка на нормирање, тој не повикува да се нормализираме во однос на нормата – западот, ами напротив, нормата е прикажана овде, нормата е вредноста на натуралноста на духот. Филмот е нашата норма, нашата лекција за „нормалниот запад“. Ова е антикапиталистички филм, антизападен!

Каде ја видовте вие во овој филм сиромашната, бедната Македонија која пека по развиениот „запад“!? Јас никаде! Тоа може да го види само искомплексиран ум, кој не ја знае сопствената вредност. Ум кој е несигурен во својата лична, но и национална вредност. Самото толкување на филмот во постколонијален клуч е постоколнијално! Таквиот ум е заробеник на постколонијализмот, кој не ја гледа вредноста во таквата Македонија. И на крајот – не, не е Македонија номинирана за Оскар, не! Авторите, уметниците, поединци се номинирани за Оскар. Олабавете со патриотизмот! Затоа, по ѓаволите со вашите постколонијални критики, по ѓаволите со вашето морализирање, по ѓаволите со вашиот патриотизам! Седнете, работете нешто три години, монтирајте го две години, запотете го газот и понудете го на светот како вредност! А до тогаш, учете од медената лекција!


Трајче Стојанов

https://faktor.mk/medena-lekcija-za-pelin-nacija?fbclid=IwAR37jnmFyfpUKmMfAREcEFODM9chz535MLZE3pAc3dR4nq5HtEmPirrQNqg

 

 Друго:

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Наука и Култура

Јануари 12, 2020
Mudreci.pustina1

Мала Историја на Христијанството и на Светот

Св Јован Крстител е дете на Првосвештеникот Захарије и Елисавета. Захарие веднаш беше убеиен од Ирод.Наскоро Елисавета премина, а Св Јован остана сам во Пустината каде што Бог и Ангелите се грижеа негоСв Јован целиот свој живот ќе го наговестува народот за…
Ноември 24, 2019
7.Vselenski.sobor

Скопје и Истанбул се среќаваат во јазикот, литературата, историјата

– Градовите ја имаат функцијата на поврзување луѓе, вери и народи, како и нивните култури. Динамиката на културните размени меѓу Скопје и Истанбул со овој проект се обележува низ значајните пунктови на тие релации (јазик – литература и историја – култура) со…

СИТЕ ТИЕ МУСТАЌЛИИ (од колекцијата на Националната Галерија на Р. С. Македонија)

Ное 07, 2019 Друго од култура 662
7.Vselenski.sobor
Портретната уметност од минатите епохи изобилува со слики и скулптури на луѓе со мустаќи…

Двеста години од раѓањето на Дичо,зографот кој почна нов правец во црковната уметност

Окт 19, 2019 Наука и Религија 719
Има една интересна случка поврзана со Дичо Зографот што ја раскажуваат неговите потомци.…

„АВИЈАТИЧАРОТ“ ОД ЕВГЕНИЈ ВОДОЛАЗКИН добитник на наградата „BookStar 2019“

Окт 08, 2019 Литература 705
Гостувањето на моментално рускиот писател број 1 на сите светски листи – Евгениј…

Беседи

Митрополит Методиј - МЕЃУ ПОКАЈАНИЕТО И ПРАВДАЊЕТО

Митрополит Методиј - МЕЃУ ПОКАЈАНИЕТО И ПРАВДАЊЕТО

Духовниот живот не се состои од некакво израмнување на нашите сметки со Бога. Зашто, она што е содржина на нашата побожност, не треба да го извршуваме затоа што тоа така...

Митрополит Струмички Наум:  На Крстот Твој се поклонуваме, Христе (21.03.2020)

Митрополит Струмички Наум: На Крстот Твој се поклонуваме, Христе (21.03.2020)

Деца, разните страдања, при градењето на личносниот однос со Бог, нема да нѐ одминат; ако не поради недоволниот подвиг, тогаш секако поради нашата грешност и суета. Бог најубаво, наместо нас,...

 о. Горан Стојчевски: ЛИТУРГИСКИ МИГ ВО СЕКОЈДНЕВНИОТ ПОДВИГ

о. Горан Стојчевски: ЛИТУРГИСКИ МИГ ВО СЕКОЈДНЕВНИОТ ПОДВИГ

За мене е подобра видливата убавина, отколку убавината изразена во зборови, претпочитам богатство, што е во рацете, отколку богатство вообразено на сон; сакам мудрост, која не сјае на зборови, а...

БEСEДА  за Oтeцoт и Синoт

БEСEДА за Oтeцoт и Синoт

 Физичкиoт свeт би бил сиoт вo тeмнина да нe e свeтлината oд Сoнцeтo. А духoвниoт и мoралниoт свeт, и сиoт чoвeчки живoт, би бил тeмнина, акo нe e свeтлината штo...

Фејсбук православие (07.03.2020)

Фејсбук православие (07.03.2020)

На пример, оној кој нема барем просветлување на умот не може јавно да се занимава со световни теми, а никако, пак, со сложени теолошки теми. Световни теми се: политика, туѓи...

Прот. Александар Шмеман: ПРИКАЗНАТА ЗА СТРАШНИОТ СУД- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (7)

Прот. Александар Шмеман: ПРИКАЗНАТА ЗА СТРАШНИОТ СУД- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (7)

 Христос рекол: “Кога ќе пријде Синот Човечки во славата своја и сите свети ангели со него, тогаш ќе седне на престолот на славата Своја, и ќе се соберат пред Него...

БEСEДА за расудувањe пo тeлoтo и пo духoт

БEСEДА за расудувањe пo тeлoтo и пo духoт

Така им рeкoл Сeзнајниoт Гoспoд на Eврeитe: “Виe судитe пo тeлo”, бидeјќи тиe фатилe вo прeљуба eдна жeна и сакалe да ја камeнуваат заради тeлeсниoт грeв. Нo Гoспoд ја сoглeдал...

Прот. Александар Шмеман: ПРИКАЗНАТА ЗА СТРАШНИОТ СУД- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (8)

Прот. Александар Шмеман: ПРИКАЗНАТА ЗА СТРАШНИОТ СУД- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (8)

За големото мнозинство на верни луѓе Великиот Пост - тоа, пред се, е кратката молитва, позната под името молитва на Ефрем Сирин, еден од источните христијански учители од ИВ век...

« »