логоFacebookTwitterYouTubeeMail

o.metodij.jpg

(Обновено)

По прашањето на убиството и чедоубиството пропишани се и црковни и државни закони. Секое цивилизирано општество се сообразува со нив по мерата на своите концепции и ориентации. Што се однесува до христијанските канони, тие јасно го третираат абортусот како убиство со умисла или соучество од користољубие, за оној што го извршува


Да не беше темата толку алармантна и чувствителна, а и постојано актуелна, веројатно немаше да постојат толку емотивни реакции на неа. Многу навреди и празни надмудрувања се изрекуваат, а тоа не е цел ниту на заложбите кои се обидуваат да го осудат, ниту на оние што се обидуваат да го оправдаат чедоубиството. И сето тоа го дефокусира вистинскиот проблем. Губиме енергија во бесконечни расправии, а животот или поточно животите си одат. „Не лажете се“, вели свети апостол Павле, „Лошите зборови ги расипуваат добрите обичаи!“

Лошите зборови ги расипуваат добрите обичаи. Се спомнаа мирисни цветчиња, крвави бебиња, сластољупци и среброљупци, фетуси, инквизиции, распуштени жени, џипови, стереотипи и општи места од кои, наместо решение, може само да добиеме мигрена, а правото на избор или правото на живот да се претворат во логичката дилема за кокошката и јајцето. Многу е наивно да очекуваме спорот да се реши преку ноќ. Конечно, затоа тој постои со векови. Но, некаде секако треба да се почне и тоа со конструктивен пристап.

Ако инсистираме на правото на избор, тогаш тоа треба да важи за сите. Со сила никого не можеме да го натераме да не греши. Конечно, и Бог апсолутно ја почитува нашата слобода да чиниме добро или зло. За санкциите е резервиран есхатолошкиот план. Оној, пак, што има избор, има и одговорност. Да се послужиме со обратна перспектива во аргументите. Ако жената има право на избор да абортира, велиме ако, ако брачниот консензус е прифатлив во ставот да го екстерминира својот пород од хигиенски или концептуални причини, ако дури и советот на родителите или поискусните треба да се земе за валиден, тогаш правото на избор треба примарно да им се посочи и на оние што се подготвуваат професионално да се занимаваат со оваа гранка на медицината уште во процесот на образованието.

А истото подоцна да им се овозможи и низ лекарската практика. Која Хипократова заклетва би се противела на ставот тој или таа да одбие да го изврши абортусот. Имено, во ваква ситуација медицинското лице ја добива можноста и да поучува. Да бидат учители за психофизичкото здравје. Мислам дека со феноменот избор треба малку посериозно сите да се зафатиме.

Луѓето секогаш ќе имаат различни ставови за ова, како и за многу други прашања. Но ако се инсистира на право на избор, тогаш сите треба да се залагаме за фер плеј. Оној што го прави изборот, оној што совеста ја обременува или ја олеснова со тој избор, да биде добро упатен во сите аспекти на она што го презема. Ако аргументите ни служат само за заплашување или за правење паника, за релативизирање или за терање вода на својата воденица, тогаш тоа не е ниту полезно ниту морално оправдано. Па зарем личност која е ставена пред дилемата дали да го сочува или да го убие животот во себе не е веќе доволно во паника, страв и во конфузија?

Тоа е она што како заедничка цел и ориентација можеме да го направиме. Да дадеме можност човекот ставен пред дилемата на животот да резонира по силата на слободната волја, имајќи ги в рака сите аргументи и аспекти, консеквенции и искуства. Потоа секој ќе го понесе својот дел од одговорноста. Зашто одговорни сме и за она (зло) што сме го направиле, подеднакво како и за она (добро) што не сме го направиле. Луѓето во својата природа не се монструми, но незнаењето може да предизвика монструозни последици. Зарем може да претпоставиме дека некој мирно ќе спие по касапница од некаков медицински потфат, дури и минорен? Прашајте ги хирурзите што вршат ампутации? Тие искуства бараат огромни емотивни или духовни компензации.

За прашањето на убиството и чедоубиството пропишани се и црковни и државни закони. Секое цивилизирано општество се сообразува со нив според мерата на своите концепции и ориентации. Што се однесува до христијанските канони, тие јасно го третираат абортусот како убиство со умисла или соучество од користољубие, за оној што го извршува. Ваквиот навидум строг став потекнува од цврстата увереност дека Духот на животот пребива уште во репродуктивните клетки преку чие оплодување се зачнува човечкиот ембрион. Стадиумот на развојот на ембрионот, во таа смисла, не игра пресудна улога.

Животот е живот. Како што веќе рековме, санкциите му припаѓаат на вонвремениот (вечносниот) контекст, па затоа и во овој случај тие се сосема доволни и целисходни, ако се сфатат сериозно и се почитуваат. Покајание, оглашение (или поучување) и повеќегодишна епитимија во форма на одлачување од евхаристиското единство, одлачување од светотаинскиот живот на црквата: 10 години за оние што се согласуваат на чедубиство, а 20 години за оние што заради материјална добивка го извршуваат или учествуваат во извршувањето на истото. Ваквото долгогодишно поучување и покајание се во функција човекот да има доволно време да се соочи со одговорноста и последиците од својот избор. Истиот морален закон е содржан и како една од Десетте Божји заповеди, поточно шестата.

Светските закони, од друга страна, оперираат со староста на ембрионот како начин сепак да се контролира прекинувањето на бременоста, бидејќи некаква граница и критериум сепак мора да постои. Освен ваквата законска определба, во некои држави е пропишан и посебен закон за забрана на абортусот. Навидум, тоа изгледа како конечна победа на приврзаниците на право на живот. Но, многугодишната практика од примената на ваков закон, рака на срце, покажува дека тој како таков најчесто, а ако не и по правило, е контрапродуктивен. Во таа смисла, закон за забрана на абортусот е најпогрешниот начин да се реши проблемот. Тој само може да произведе добро разгранета псевдомедицинска мафија. Дури и со алармантниот број абортуси, каков што е денес во светов, и со целата идеологија на хиперлиберализам, сите се единствени и противниците и оправдувачите на абортусот, дека дивите „клиники“ за абортуси се врвот на ужасот и крајна инстанца на примитивизам и декаденција на едно општество.

Со донесување закон за забрана на абортусот, практично целата работа само се става во рацете на џелати-профитери, вештерки и убијци, кои тоа ќе го прават за многу пари (а тоа значи брзо ќе станат одлучувачки фактор во општеството), а ризикот убиството да биде двојно (и мајката и детето) стократно се зголемува. Замислете си ја таа концентрација на пари и неморал која ќе одлучува за сите витални, буквално витални, процеси во една држава!? Наместо забрани и бирократски паравани, и на прашањето на абортусот, како и на многу други прашања, кои како етос или како општествен феномен се нуспродукт и симптом на една многу подлабока криза треба да им се пристапи детаљно и сеопфатно.

Да заклучиме. Тоа што ни е примарно потребно е без страсти и надитрување да ги дефинираме приоритетите во заедничкиот ангажман за решавање на ова, повторно ќе кажеме, витално прашање. Семејството, религиозната мисија, медиумите, училиштето (особено веронауката), програмите на политичките партии, националните стратегии, сите треба да имаат соодветен удел. За едни тоа секогаш ќе биде грев, а за други хигиена, но за мнозина тоа и понатаму останува несфатлива дилема. Во ставовите треба да се поучуваме во полза на животот и во полза на иднината. Инстант-решенијата и брзоплетоста нема да ни помогнат, ни во законите ни во практиката. Зашто, конечно, абортусот е инстант-решение пар екселанс. Најлесниот избор најчесто е најпогрешниот.

Митрополит Методиј Златанов

Извор: Мистагогија



Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Духовност

Јули 01, 2019

„Осаменоста не е во тоа што сме сами, туку во тоа дека не постои ништо по кое копнееме.“

Јас сум академски сликар и наивен писател. Учев да бидам сликар, но писател – не. Впрочем, каде се учи за тоа? На пример, Толстој по занимање бил гроф, Чехов - лекар, Сент Егзипери, авијатичар – а да не го споменеме Чарлс Буковски, кој бил поштар“.
Мај 28, 2019

Свети Леонтиј Струмички, патријарх Ерусалимски

Живеејќи во покаен плач и солзи се издвојуваше по особеното почитување и љубов кон нашиот Господ и Неговата Пресвета Мајка. Иако сè уште млад, Преподобниот презема на себе еден тежок подвиг: одеше по улиците на царскиот град правејќи се дека не е со здрав ум,…

Акатист кон свети Нектариј Егински

Ное 25, 2018 Полезно и Потребно 1316
КОНДАК 12Трудејќи се, си ја умножил благодатта дадена од Бога, рабу Божји, добар и верен…

Житие на преподобна Параскева – Петка (Епиватска или Трновска)

Окт 30, 2018 Житија 1866
Света и преблажена маченичко Христова Параскево, убавино на девственичките, пофалбо на…

Светскиот првак Адам Ондра во посета на Бигорскиот и Рајчичкиот манастир

Окт 28, 2018 Настани 1240
Деновиве нашите две свештени Обители, Бигорски и Рајчица, ги посети во светски рамки…

Беседи

Слово за свети Јован Богослов и свети Тихон Московски

Слово за свети Јован Богослов и свети Тихон Московски

„Да зборувам на сите човечки јазици, па дури и на ангелски, штом љубов немам, ќе бидам бакар, што ѕвони, или кимвал, што ѕвечи. Да имам пророчки дар и да ги...

БEСEДА за бoжeствoтo на Синoт и битната eднаквoст сo Oтeцoт

БEСEДА за бoжeствoтo на Синoт и битната eднаквoст сo Oтeцoт

Затoа, всушнoст, и Синoт сe oвoплoтил за сo Сeбe да им oбјави на луѓeтo и за Сeбe си, и за Oтeцoт и за Свeтиoт Дух, eднoсушнoтo Бoжeствo, трoичнo пo ипoстас....

БEСEДА  за вoскрeснатиoт и живиoт Гoспoд Кoј e вoскрeсeниe и живoт

БEСEДА за вoскрeснатиoт и живиoт Гoспoд Кoј e вoскрeсeниe и живoт

Јас сум вoскрeсeниeтo и живoтoт (Јн. 11:25). Oвиe свeти збoрoви ги изрeкoл Гoспoд Исус Христoс. Oн нe самo штo ги кажал, туку и сo дeлo ги дoкажал. Вoскрeснувајќи ја ќeрката...

Архимандрит Партениј Бигорски: Вечното знаме на Христијаните

Архимандрит Партениј Бигорски: Вечното знаме на Христијаните

Голема е и длабока мистиката што овој четворокрак симбол ја содржи во себе; тој таинствено бил предобразуван низ целата епоха на Стариот Завет, како претсказание за Распетието на Синот Божји...

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Тоа бил празникот на христијанското царство, кое се родило под закрилата на Крстот, во денот кога царот Константин го видел Крстот над кој пишувало:: „Со ова ќе победиш…” Тоа е...

Методија Митановски: РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТАТА ВЛАДИЧИЦА НАША БОГОРОДИЦА И СЕКОГАШ ДЕВА МАРИЈА

Методија Митановски: РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТАТА ВЛАДИЧИЦА НАША БОГОРОДИЦА И СЕКОГАШ ДЕВА МАРИЈА

 За едни, среќа е власта, за други-богатството, за трети-славата, јавното признание, за некого семејството, за некого работата.... Многу луѓе можат да кажат разни карактеристики за среќата. Но ниту една нема...

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Девата се раѓа од неплодна утроба, но дури и да била плодна, рождеството пак би било чудесно. О, големо чудо! Штом времето на сеење поминало, тогаш жетвата дошла; штом огнот...

БEСEДА за Слoвoтo - Синoт Бoжји

БEСEДА за Слoвoтo - Синoт Бoжји

Тoј пoчeтoк e вo Слoвoтo Бoжјo, вo Синoт Бoжји. Oн гo запoчнал и сoздавањeтo на свeтoт и спасeниeтo на свeтoт. Кoј и да сака да гoвoри билo за сoздавањeтo на...

Архимандрит Партениј Бигорски- Претечевиот глас и денес од Радика повикува

Архимандрит Партениј Бигорски- Претечевиот глас и денес од Радика повикува

Свети Јован Крстител, кој од Господа бил предназначен да биде посредник помеѓу времето на Законот и времето на Благодатта, Го видел Спасителот Христос уште додека се наоѓал во утробата на...

« »