логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 


 

Соочување со Бог
o.Stefan.Frimen.jpg

Бев замолен да напишам продолжение на „богословието за ликот“. Во многу делови од Христијанскиот свет тоа е зачудувачки запоставено – и иако не е често тема на дискусија – сепак е длабоко во срцето на Православното предание.

Ништо во Стариот Завет не ја искажува личносноста на Бог повеќе од оние изрази кои се однесуваат на Неговиот лик. Човекот е опишан како создаден „по образ и подобие “ Божјо.  Но Бог се открива од изразите за Неговото лице. Да се зборува со Господ „лице во лице“ е да се зборува со Господ „лично“. Но личноста на Господ е потполно поинаква: „Не можеш да го видиш Моето лице; зашто не може човек да го види лицето Мое, и да остане жив“ (Исход 33, 20).

До доаѓањето на Христос, вистинската личност на Бог не е целосно позната. И Христос открива дека личносноста е возможна на најшокантниот начин: Оној кој Ме видел Мене, Го видел и Мојот Отец; (Јн. 14, 9). Во Јован 6, овој стих е директно поврзан со класичниот јазик кој се однесува на лицето на Бога во Исходот: „ Никој не го видел Отецот, освен Оној Кој е од Бога. Тој го видел Отца“. (Јн. 6, 46).
Бог Кој не може да се виде, бил виден од Синот. И Синот покажува дека Тој е од Отецот, зашто да се виде Синот, е исто што и да се виде Отецот. Христос, Синот на Отецот, го открива ликот Божји. Да се виде Христос е да се виде Бог.

Постои и едно дополнително запазување што би го додал, и тоа за самите очи. Христос говори за „чистото око и светлото тело“, предупредувајќи за гредата во него (наспроти „реската“). Не е само да претстоиме пред Него со непокриено лице, или дека се гледаме еден со друг, но да се виде Бог или некој друг на вистински личносен начин, бара единственост и јасност во погледот. Има длабока врска помеѓу окото и срцето.

Самото срце има мистично значење во Православната мисла. Некогаш се користи како назив за најдлабокиот дел од себеси, и може да биде исполнето со добри или лоши работи:
Срцето е едно малечко бротче, сепак и змејови има во него, а исто така и лавови; има отровни ѕверови и секакви ризници на злото. Но, таму е и Бог, ангелите, животот и Царството, светлината и апостолите, небесните градови и ризниците на благодатта – сите работи се таму. (св. Макариј).

Другпат, срцето се користи на начин кој го поистоветува со Тајното Место на Севишниот, во кое почиваат сите добри работи.

Претходното значење се рефлектира врз изразите за окото. Зашто срцето е она на што се однесува окото (претходниот стих се однесува на единственоста на срцето):

„Не собирајте богатства на земјата, каде што ги јаде молецот и ‘рѓата, каде што крадците ги поткопуваат и крадат; но собирајте си богатства на небото, каде што ни молец, ниту ’рѓа ги јаде, и каде што крадци не ги поткопуваат, ниту крадат; зашто каде што е богатството ваше, таму ќе биде и срцето ваше“. (Мт. 6, 19-21).
Поделеното срце, се свртува кон злото, го исполнува телото со темнина. Го „затемнува“ и ликот исто така.
Во уметноста на сликањето икони, последните бои што се додаваат на иконата се „светли“. Тоа се бели или златни лепенки кои ја обележуваат светлината на духовното битие. Таквата светлина е потполно отсутна од лицата на демоните или на проклетите (како Јуда). Овие светла не се наменети да создадат илузија на длабочина. Нема сенки на лицата на иконите. Всушност, светлината е преобразителната светлина Божја, која се рефлектира врз лицата од оние кои го гледаат Неговото лице.
Ги затворам овие мисли, враќајќи се кон срцето. На лицето на иконите (а често и на лицето на секој човек) има откровение на срцето. Вистината на личноста, што навистина лежи во неа, е покажана токму во лицето. Иако ова е уметничка техника, сепак е рефлекција на реалноста. Нашето сопствено лице ни го открива срцето на оние што можат да го прочитаат (а сите го можеме тоа до некој степен). Нашето однесување со нашите лица би требало да биде показател на нашата внатрешна состојба. Нашиот срам, поделеното срце, многу состојби на душата се откриени во она што го правиме, преку нашите лица.

Цврстото загледување во Бога е ретка работа. Нашата свесност за себеси и свесноста за гревот нè прават да гледаме настрана. Само мирниот поглед на Бога, неуморлив во Неговото простување, може да даде храброст повторно да ги завртиме лицата кон Него. Од слава во слава, можат да станат слични на светите икони, кои Го гледаат Него без срам и страв.

 

Подготви: Дивјаковски Златко

13-ви ноември, лето Господово 2013

Друго:

 о. Стефан Фримен - За ликот



Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Духовност

Јули 01, 2019

„Осаменоста не е во тоа што сме сами, туку во тоа дека не постои ништо по кое копнееме.“

Јас сум академски сликар и наивен писател. Учев да бидам сликар, но писател – не. Впрочем, каде се учи за тоа? На пример, Толстој по занимање бил гроф, Чехов - лекар, Сент Егзипери, авијатичар – а да не го споменеме Чарлс Буковски, кој бил поштар“.
Мај 28, 2019

Свети Леонтиј Струмички, патријарх Ерусалимски

Живеејќи во покаен плач и солзи се издвојуваше по особеното почитување и љубов кон нашиот Господ и Неговата Пресвета Мајка. Иако сè уште млад, Преподобниот презема на себе еден тежок подвиг: одеше по улиците на царскиот град правејќи се дека не е со здрав ум,…

Акатист кон свети Нектариј Егински

Ное 25, 2018 Полезно и Потребно 1345
КОНДАК 12Трудејќи се, си ја умножил благодатта дадена од Бога, рабу Божји, добар и верен…

Житие на преподобна Параскева – Петка (Епиватска или Трновска)

Окт 30, 2018 Житија 1884
Света и преблажена маченичко Христова Параскево, убавино на девственичките, пофалбо на…

Светскиот првак Адам Ондра во посета на Бигорскиот и Рајчичкиот манастир

Окт 28, 2018 Настани 1249
Деновиве нашите две свештени Обители, Бигорски и Рајчица, ги посети во светски рамки…

Беседи

БEСEДА за кoрисниoт гнeв

БEСEДА за кoрисниoт гнeв

Гнeвeтe сe, браќа, на сeбe и пoвeќe нe грeшeтe. Гнeвeтe сe на свoитe грeвoви спoрeд мислитe и дeлата и пoвeќe нe грeшeтe. Гнeвeтe сe на сатаната, таткoтo на лагата и...

Слово за свети Јован Богослов и свети Тихон Московски

Слово за свети Јован Богослов и свети Тихон Московски

„Да зборувам на сите човечки јазици, па дури и на ангелски, штом љубов немам, ќе бидам бакар, што ѕвони, или кимвал, што ѕвечи. Да имам пророчки дар и да ги...

БEСEДА за бoжeствoтo на Синoт и битната eднаквoст сo Oтeцoт

БEСEДА за бoжeствoтo на Синoт и битната eднаквoст сo Oтeцoт

Затoа, всушнoст, и Синoт сe oвoплoтил за сo Сeбe да им oбјави на луѓeтo и за Сeбe си, и за Oтeцoт и за Свeтиoт Дух, eднoсушнoтo Бoжeствo, трoичнo пo ипoстас....

БEСEДА  за вoскрeснатиoт и живиoт Гoспoд Кoј e вoскрeсeниe и живoт

БEСEДА за вoскрeснатиoт и живиoт Гoспoд Кoј e вoскрeсeниe и живoт

Јас сум вoскрeсeниeтo и живoтoт (Јн. 11:25). Oвиe свeти збoрoви ги изрeкoл Гoспoд Исус Христoс. Oн нe самo штo ги кажал, туку и сo дeлo ги дoкажал. Вoскрeснувајќи ја ќeрката...

Архимандрит Партениј Бигорски: Вечното знаме на Христијаните

Архимандрит Партениј Бигорски: Вечното знаме на Христијаните

Голема е и длабока мистиката што овој четворокрак симбол ја содржи во себе; тој таинствено бил предобразуван низ целата епоха на Стариот Завет, како претсказание за Распетието на Синот Божји...

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Тоа бил празникот на христијанското царство, кое се родило под закрилата на Крстот, во денот кога царот Константин го видел Крстот над кој пишувало:: „Со ова ќе победиш…” Тоа е...

Методија Митановски: РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТАТА ВЛАДИЧИЦА НАША БОГОРОДИЦА И СЕКОГАШ ДЕВА МАРИЈА

Методија Митановски: РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТАТА ВЛАДИЧИЦА НАША БОГОРОДИЦА И СЕКОГАШ ДЕВА МАРИЈА

 За едни, среќа е власта, за други-богатството, за трети-славата, јавното признание, за некого семејството, за некого работата.... Многу луѓе можат да кажат разни карактеристики за среќата. Но ниту една нема...

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Девата се раѓа од неплодна утроба, но дури и да била плодна, рождеството пак би било чудесно. О, големо чудо! Штом времето на сеење поминало, тогаш жетвата дошла; штом огнот...

БEСEДА за Слoвoтo - Синoт Бoжји

БEСEДА за Слoвoтo - Синoт Бoжји

Тoј пoчeтoк e вo Слoвoтo Бoжјo, вo Синoт Бoжји. Oн гo запoчнал и сoздавањeтo на свeтoт и спасeниeтo на свeтoт. Кoј и да сака да гoвoри билo за сoздавањeтo на...

« »