логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 Св. Трифун или св. Валентин

 

„Биди мој Валентин“ или „Среќен Валентин“, се најчестите фрази кои во последниве неколку годни се прифатени, ако не и наметнати, од западната, хипереротска и консумеристичка култура. Во следните неколку дена, секој човек во Македонија ќе биде жртва на розово-црвениот еротски кич кој ќе се пласира преку средствата за масовна комуникација.

Од друга страна, нималку помалку патетични ќе бидат повиците на оние „чувари на Православието“ кои ќе се колнат во својата светопреданска вера, и екстатично ќе се подготвуваат за развратни турбо-фолк пијанки налик на оние античките пирови во чест на Дионис, говорејќи дека само така достојно се слави Трифун пијаницата.

А ниту едните, ниту другите го слават светиот свештеномаченик Валентин, односно светиот маченик Трифун. Попрво се слави култот кон „светите“ пред-христијански демијурзи: себељубието, среброљубието, сластољубието. Односно, луѓето се слават себе си и своите страсти.

Но, како започнува целата приказна?

Светиот свештеномаченик Валентин е реална, историска личност, сведок [маченик] за Црквата, која и го слави неговиот спомен на 12 август (30 јули ст.ст.). Свештеномаченик Валентин, епископ Интерамски, пострадал за време на острите гонења на Раната Црква од страна на императорот Клавдиј, во 270 година по Христа. Како и другите маченици, тој со крв ја посведочил својата љубов кон Спасителот, но љубов – која не е од овој свет, која е надумна, и единствена вистинска.

Но тогаш, ако св. Валентин пострадал на 12 август, зошто на Запад неговиот празник се слави на 14 февруари?

Римската Црква пред схизмата, соочена со искушенијата на паганскиот светоглед и стил на живеење, а грижејќи се за спасението на нејзините верници, одлучила да го охристови празнувањето на таканаречените „луперкалии“, еротски празнувања во чест на волците и божицата Јуно Фебруата. Луперкалиите се случувале токму на 14 февруари во Рим, при што се принесувала една коза како жртва на богот на волците. Со крвта од закланата коза се премачкувале неколку разголени момчиња, кои подоцна се враќале меѓу народот, мавајќи ги луѓето со ремени од козја кожа. Примениот удар со козја кожа се сметал за голем „благослов“ и ветувал среќа во љубовта и големо потомство. Другиот празник пак, се прославувал така што во една торба се пишувале имињата на сите присутни на прославата, и секој имал право да извлече едно ливче. Оној чие име, односно ливче биде извлечено, требало да блудствува со оној од кого бил извлечен.

Црквата во Рим одлучно се спротивставила на оваа погубна пракса, и го вовела прославувањето на споменот на св. Валентин на истиот ден со луперкалиите. На местото безбожните ритуали, Црквата го поставила идеалот на љубовта кон Бога, и уште поважно, љубовта кон ближниот, како небоземна љубов, до смрт. Алудирајќи на преписката на свештеномаченикот Валентин со слепата девојка Јулија која ја поучувал во откровенските тајни на верата, а која по неговите чудотворни молитвни прогледала непосредно пред неговото мачеништво, Црквата понудила замена за бесовската игра: наместо планираното извлекување на имиња од торба да се искористи за блудничење, секој требало да ја посведочи љубовта во Христа кон ближниот чие име го извлекол преку добро дело.

Токму затоа оваа традиција за испраќање на картички за св. Валентин толку долго останала врежана во подземните токови на народната побожност на Западот.

Ситуацијата е малку различна, но во суштина иста, на Истокот. Младиот и сиромашен чувар на гуски, Трифун, врз кого почивала божјата благодат ја исцелил ќерката на царот Гордиј од лудило, за што бил богато награден од царот – богатство кое Трифун го разделил на сиромасите. Подоцна истиот бил мачен и убиен од царот Декиј, затоа што одбил да принесе жртва на идолите.

Славењето на неговиот спомен се одржувало во периодот во кој се закровувале лозјата и бил прославуван богот на виното. Паганските обичаи биле душепогубни – пијанки, блуд и оргии биле само некои од модусите на таа прослава, на која ѝ претходело принесување на крвни жртви. Црквата, грижејќи се за спасението на луѓето, одлучила да го охристови денот, и по литургиското прославување на споменот на светиот маченик Трифун, народот и свештениците да одат во лозјата, кои би се закроиле со молитва за благослов, наместо со попрскување на крв од жртви и пирување.

И оттука произлегува верувањето дека св. Трифун е заштитник на лозарите.

За жал, во последниве неколку децении, таткото на лагата и перверзниот вистиномразец повторно од корен ги разхристовува овие обичаи, заменувајќи ги со кичот од црвени мечиња и разголени купидони кој владее на Запад, а полека се пренесува и кај нас, но и со богохулните пијанки во чест на Трифун пијаницата. Секоја година сè повеќе се враќаме кон паганските корени.

Христијанската надумна љубов, која и двата маченици ја сведочеле до крв, се чини подзаборавена, но и несакана, излишна, неподобна. Како Христијани, на нашето патување од историјата кон есхатонот повикани сме да Го сведочиме Христа секојдневно, преку покајно благодарење и жртвена љубов, по примерот Христов Кој на крстот се распна заради нас.

А младиот човек денес, одамна отстранет од земјата на живите, од Литургијата, која единствено е способна да го сообрази на Праобразот, и да му ја покаже Љубовта која „никогаш не престанува“, бесцелно и слепо трага по „нештото“. А таа потрага, верувам дека ќе заврши тогаш, кога тој ќе сфати дека не трага по „нешто“, туку по „некој“, а Тој „некој“ е Оној за Кого своите животи, меѓу многуте други чии имиња се напишани на небесата, ги положија и светиот маченик Трифун Чудотворец, и светиот свештеномаченик Валентин Интерамски

. МЈИзвор: http://pravoslavie.mk. рочитајте повеќе на: http://pravoslavie.mk/sveti-trifun-valentin/ .



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…
Јануари 29, 2020
3.angeli.so.truba

Живот во служба на Бога и на луѓето

Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат целосно легитимирање на македонското црковно и духовно наследство. Дедо Стефан е ревносен борец за македонскиот јазик што неизмерно го сака и постојано го збогатува. Еве…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 713
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

О.Жарко Ѓорѓиевски✥Беседа за св. Наум Охридски✥  (03.07.2020)

О.Жарко Ѓорѓиевски✥Беседа за св. Наум Охридски✥ (03.07.2020)

Свети Наум бил мудар учител, единствен раководител на монасите, решителен подвижник, чудотворен молитвеник и духовник. Тој постојано работел на преводи на светото Писмо и другите богослужбени книги од грчки на...

 Митрополит Струмички Наум: Слово за фарисеите (03.07.2020 )

Митрополит Струмички Наум: Слово за фарисеите (03.07.2020 )

Кој им е проблемот на фарисеите, тогашни, денешни и на сите времиња? Тоа што постојано бараат грешка; но не баш кај секој, туку посебно кај оној на кого се фиксирани....

Митрополит Струмички Наум: Како да ја достигнеме молитвата на срцето (01.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Како да ја достигнеме молитвата на срцето (01.07.2020)

И најважно од сѐ е – на секое зло да враќаме со добро, со љубов. За да ни биде дозволено да ја кажуваме оваа молитва треба и во мислите и...

О.Методиј Митановски: Беседа за 3-та недела по Педесетница

О.Методиј Митановски: Беседа за 3-та недела по Педесетница

Важно е да напомнеме дека и покрај големите и епохални откритија на науката, животот на денешните луѓе не ѐ подобар. Напаротив создаден ѐ кај луѓето страв и немир, наместо радост...

Митрополит Струмички Наум: Кој се гневи, без причина, на братот свој (27.06.2020)

Митрополит Струмички Наум: Кој се гневи, без причина, на братот свој (27.06.2020)

И така, не оди да се причестуваш со Светите Тајни Христови ако не си побарал прошка од братот свој, ако не си му одговорил со љубов или ако не си...

Митрополит Струмички Наум: Умно-срдечната молитва – критериум за вистинско мачеништво (24.06.2020)

Митрополит Струмички Наум: Умно-срдечната молитва – критериум за вистинско мачеништво (24.06.2020)

Наравоучение: православната психотерапија прави разлика меѓу искушенија што ни се случуваат затоа што душевно оздравуваме (очистување на срцето од страстите) или сме доволно здрави (просветлување на умот), од искушенија што...

Митрополит Струмички Наум: АНТИНОМИЧНОСТ (20.06.2020)

Митрополит Струмички Наум: АНТИНОМИЧНОСТ (20.06.2020)

 Антиномично е и кога просторно и временски ограничениот човек станува благодатно секаде присутен, и во време и во простор. Антиномична е и ситуацијата кога обичен човек стекнува таква слобода пред...

БEСEДА  за угледувањe на мравкитe

БEСEДА за угледувањe на мравкитe

Вoлјата на Твoрeцoт, Кoј нè испратил вo oвoј свeт e да твoримe дoдeка смe вo свeтoт. Самиoт Гoспoд Исус запoвeда: Твoрeтe, стражарeтe! Oн ги фали oниe кoи ги умнoжуваат дадeнитe...

Архиепископ Андреј Римаренко: Беседа на Неделата на сите Светии

Архиепископ Андреј Римаренко: Беседа на Неделата на сите Светии

Сите светители кои денес ги славиме го следеле Христовиот пример. И секој од нив, во своето време, во своите животни околности, ја исполнил Божјата заповед за љубовта кон Бога и...

« »