логоFacebookTwitterYouTubeeMail


Просветление? Дај Боже
Со години не ми дошло да чкртнам нешто на блогов, ама тоа што го изнапрочитав и што се изнаслушав во македонските медиуми за Богојавление стварно не се трпи.

На што мислам? Прво, стварно ми оди на ганглии што секоја година за секој поголем црковен празник новинарите ископуваат некои етнолози (народопознавачи?) што редовно изнесуваат некои нови паганштини и обичаи поврзани со празниците (што нашите свети предци - предци што гинеле за Христа и живееле свет живот - се бореле да ги искоренат) и ги пласираат како закон и даденост што ако не се исполни, цел живот ќе те следи малер и клавири ќе ти паѓаат на глава. Еден напис немаше за вистинското богословие што стои зад светлиот празник Богојавление.

Прво, мантрата за „некрстени денови“. Демек, од Божиќ до Богојавление деновите се некрстени бидејќи Христос се родил на 25-ти декември, па се обрезал на 1 јануари, и се крстил по 30 години на Богојавление, ама тие 12 дена, што во Црквата се непосни и празнични и исполнети со славење на величината Божја, се „некрстени“ и ѓаволот и неговите слуги (самовили, вампири и караконџули) слободно си шетаат по светот.

Ај, тоа е некоја константа на нашите полуписмени неопагани (коишто најверојатно се и крстени, но недокрстени, бидејќи не се погрижиле барем малку да се информираат за православието). Туку, не можам сега да го најдам изворот, но прочитав изјава на некој „народопознавач“ крстот и неговото фрлање во водите е претхристијански обичај и веројатно потекнува од верата на нашите пагански предци.

Ај, тоа некако и да помине (точно е дека Христовата Црква, во содејство со Светиот Дух, ги има осветено сите пагански празници и обичаи и им го дава вистинското значење, го има „осветено времето“), ама коментарот на водителот на преносот од фрлањето на крстот во Вардар беше крај кога на сите гледачи им објави дека Богојавление се „машки“ Водици, а денот потоа, кога Црквата го празнува Соборот на Св. Јован Крстител, се „женски“ Водици. Зошто? Држете се да не паднете од смеење - затоа што осветената вода на Богојавление ја пијат само мажите, а на Св. Јован само жените! Ние дома стварно паднавме од смеење, не ни се веруваше што слушаме.

 Затоа, за потомството, и со надеж дека некому некогаш ќе му дојде пред очи ова писание, нешто за празникот Богојавление.

Празнувањето на Богојавление (Epiphany, како што го викаат на запад) е востановено релативно подоцна во црковната историја. Имено, сите Христови празници се Богојавление, затоа што во нив вечната светлина на нашиот Троичен Бог засветлува во светот. Овој празник го има тоа име затоа што е во спомен на почетокот на проповедањето на Христос - Тој почнал со објавувањето на Добрата Вест дека Бог Господ ни се јави по крштевањето во Јордан од страна на св. Јован Крстител (Претеча, т.е. Претходник). И на тој ден, како што се пее во тропарот на празникот, се пројавува св. Троица. Синот се крштева, Отецот го потврдува со гласот „Ова е Мојот возљубен Син, него слушајте Го“, а Светиот Дух слегува на него во вид на гулаб.

Отпрвин Крштевањето во Јордан се славело на Рождество, но бидејќи во некои Цркви почнало посебно да се празнува и Крштевањето, Светите Отци одредиле посебен ден за негово празнување во 4 век по Христа. Тоа е времето кога христијанството од прогонета станува дозволена и, подоцна, официјална вера на Источното Римско царство (наречено Византија). По официјализирањето на христијанството, сè повеќе луѓе сакале да станат Христијани, но бидејќи Црквата е „ексклузивно“ друштво на крстени во Христа, се вршеле масовни крштевања на поголемите празници, но само по тригодишна подготовка на „кандидатите“, коишто литургиски освестените верници ги знаат како „огласени“, односно „катихумени“. Имено, човек што сакал да стане Христијанин поминувал низ тригодишна „обука“ - подучување во Светото Писмо и за учењето на Црквата, подготовки за крштевањето коешто, како врв на тој период, било и вистинско духовно просветлување (просвештение), име под кое овој празник исто така е познат. Масовните крштевања, судејќи според типикот на Црквата, се вршеле на Богојавление и Велигден - доказ за тоа ни е што на Литургиите за овие празници наместо Трисвето се пее „Елици“ (Вие кои во Христа се крстивте, во Христа се облековте), песна што се пее токму на крштевките. И чинот на осветување на водите за Богојавление е речиси идентичен со чинот за осветување на вода (Велик Водосвет) за крштевање. Тоа е потеклото на празникот, ништо друго. Во нашата црква и денес имаме масовни крштевања (на кои ретко им претходи поучување во верата - со чесни исклучоци, се разбира), при кои чинот на осветувањето е ист како за Богојавление. Можеби не би било лошо тие да се поместат во овие големи денови, на Велигден и Богојавление, за да се вратиме на вистинските корени на верата.

За крај - денес празникот е претворен во циркус. Сепак, убаво е кога цел град ечи од црковна музика, што луѓето имаат вера и не се плашат да се напијат од осветените води на Вардар (пред некоја година бев со најстариот син под Камени мост и тој, кога заврши осветувањето, ми рече - „Тато, а, да се напиеме од осветената вода?“ Мене ми беше шубе и уште ми е срам што немам вера колку едно 8-годишно дете), што црквите ни се полни и што луѓето ги прскаат домовите со најубавата вода на светот. Уште да го вратиме катихуменатот и масовните крштевки на празниците и ќе направиме чекор кон тоа да станеме вистинска православна земја.

Извор: http://cudo.blogspot.com/2011/01/blog-post.html

 

 



Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Духовност

Јули 01, 2019

„Осаменоста не е во тоа што сме сами, туку во тоа дека не постои ништо по кое копнееме.“

Јас сум академски сликар и наивен писател. Учев да бидам сликар, но писател – не. Впрочем, каде се учи за тоа? На пример, Толстој по занимање бил гроф, Чехов - лекар, Сент Егзипери, авијатичар – а да не го споменеме Чарлс Буковски, кој бил поштар“.
Мај 28, 2019

Свети Леонтиј Струмички, патријарх Ерусалимски

Живеејќи во покаен плач и солзи се издвојуваше по особеното почитување и љубов кон нашиот Господ и Неговата Пресвета Мајка. Иако сè уште млад, Преподобниот презема на себе еден тежок подвиг: одеше по улиците на царскиот град правејќи се дека не е со здрав ум,…

Акатист кон свети Нектариј Егински

КОНДАК 12Трудејќи се, си ја умножил благодатта дадена од Бога, рабу Божји, добар и верен…

Житие на преподобна Параскева – Петка (Епиватска или Трновска)

Окт 30, 2018 Житија 1544
Света и преблажена маченичко Христова Параскево, убавино на девственичките, пофалбо на…

Светскиот првак Адам Ондра во посета на Бигорскиот и Рајчичкиот манастир

Окт 28, 2018 Настани 979
Деновиве нашите две свештени Обители, Бигорски и Рајчица, ги посети во светски рамки…

Беседи

 Викарен Епископ Јаков Стобиски

Викарен Епископ Јаков Стобиски

Не плашете се да страдате, оти човекот што се плаши да страда и да се жртвува никогаш нема да му објави војна на ѓаволот и на гревот, нема никогаш да...

БEСEДА за силата и дeјствoтo на дoбритe дeла

БEСEДА за силата и дeјствoтo на дoбритe дeла

Тeшкo e, браќа, да сe спoри сo бeзбoжeн, тeшкo e да сe разгoвара сo бeзумeн, тeшкo e да сe убeдува oзлoбeн. Бeзбoжниoт, бeзумниoт и oзлoбeниoт тeшкo ќe ги убeдиш сo...

Поука на денот: Старец Ефрем Филотејски

Поука на денот: Старец Ефрем Филотејски

Секогаш сеќавај се на Исус за секогаш да го пронаоѓаш соодветниот лек за своите слабости. Те боли ли нешто? Ако Го повикаш Исус, ќе најдеш утеха и просветлување. Тажен си?...

Епископ Климент Хераклејски: Тајната на Свети Јован Претеча

Епископ Климент Хераклејски: Тајната на Свети Јован Претеча

Он е несоборлив поглед на стариот Израил во даденото ветување на Новиот Ерусалим. Он е човек којшто се најде меѓу двата завети, како во некој процеп, се „отвора карпата за...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Свети Јован Крстител

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Свети Јован Крстител

Празнуваме само три такви рождества: Раѓањето Христово – Божик, Раѓањето на Пресвета Богородица и Раѓањето на свети Јован Претеча и Крстител. Тие три раѓања се тесно поврзани со Домостројот на...

БEСEДА прoтив злoрадoста

БEСEДА прoтив злoрадoста

Бoг гo сoздал за живoт и Бoг нe сe радува на нeгoвата прoпаст. Нe радувај сe ни ти на oна штo гo растажува Бoга. Кoга чoвeкoт прoпаѓа, Бoг губи; зарeм...

Архимандрит Партениј Бигорски: Зависниот од Христа – вистински слободен

Архимандрит Партениј Бигорски: Зависниот од Христа – вистински слободен

Со Својот призив кон апостолите и нивниот брз и решителен одѕив, Господ ни покажува дека дојде да нѐ повика кон вистинската слобода. Апостолите ја оставиле зависноста од овој свет и...

г. Јосиф, митрополит Тетовско – гостиварски: „Да ги имаме на ум – Наумовите совети“

г. Јосиф, митрополит Тетовско – гостиварски: „Да ги имаме на ум – Наумовите совети“

На почетокот од месец јули Светата православна црква во црковниот календар определила да го славиме споменот на светиот Наум Охридскиот, чудотворец, кој се подвизувал и живеел во нашиот крај, во...

« »