логоFacebookTwitterYouTubeeMail


Просветление? Дај Боже
Со години не ми дошло да чкртнам нешто на блогов, ама тоа што го изнапрочитав и што се изнаслушав во македонските медиуми за Богојавление стварно не се трпи.

На што мислам? Прво, стварно ми оди на ганглии што секоја година за секој поголем црковен празник новинарите ископуваат некои етнолози (народопознавачи?) што редовно изнесуваат некои нови паганштини и обичаи поврзани со празниците (што нашите свети предци - предци што гинеле за Христа и живееле свет живот - се бореле да ги искоренат) и ги пласираат како закон и даденост што ако не се исполни, цел живот ќе те следи малер и клавири ќе ти паѓаат на глава. Еден напис немаше за вистинското богословие што стои зад светлиот празник Богојавление.

Прво, мантрата за „некрстени денови“. Демек, од Божиќ до Богојавление деновите се некрстени бидејќи Христос се родил на 25-ти декември, па се обрезал на 1 јануари, и се крстил по 30 години на Богојавление, ама тие 12 дена, што во Црквата се непосни и празнични и исполнети со славење на величината Божја, се „некрстени“ и ѓаволот и неговите слуги (самовили, вампири и караконџули) слободно си шетаат по светот.

Ај, тоа е некоја константа на нашите полуписмени неопагани (коишто најверојатно се и крстени, но недокрстени, бидејќи не се погрижиле барем малку да се информираат за православието). Туку, не можам сега да го најдам изворот, но прочитав изјава на некој „народопознавач“ крстот и неговото фрлање во водите е претхристијански обичај и веројатно потекнува од верата на нашите пагански предци.

Ај, тоа некако и да помине (точно е дека Христовата Црква, во содејство со Светиот Дух, ги има осветено сите пагански празници и обичаи и им го дава вистинското значење, го има „осветено времето“), ама коментарот на водителот на преносот од фрлањето на крстот во Вардар беше крај кога на сите гледачи им објави дека Богојавление се „машки“ Водици, а денот потоа, кога Црквата го празнува Соборот на Св. Јован Крстител, се „женски“ Водици. Зошто? Држете се да не паднете од смеење - затоа што осветената вода на Богојавление ја пијат само мажите, а на Св. Јован само жените! Ние дома стварно паднавме од смеење, не ни се веруваше што слушаме.

 Затоа, за потомството, и со надеж дека некому некогаш ќе му дојде пред очи ова писание, нешто за празникот Богојавление.

Празнувањето на Богојавление (Epiphany, како што го викаат на запад) е востановено релативно подоцна во црковната историја. Имено, сите Христови празници се Богојавление, затоа што во нив вечната светлина на нашиот Троичен Бог засветлува во светот. Овој празник го има тоа име затоа што е во спомен на почетокот на проповедањето на Христос - Тој почнал со објавувањето на Добрата Вест дека Бог Господ ни се јави по крштевањето во Јордан од страна на св. Јован Крстител (Претеча, т.е. Претходник). И на тој ден, како што се пее во тропарот на празникот, се пројавува св. Троица. Синот се крштева, Отецот го потврдува со гласот „Ова е Мојот возљубен Син, него слушајте Го“, а Светиот Дух слегува на него во вид на гулаб.

Отпрвин Крштевањето во Јордан се славело на Рождество, но бидејќи во некои Цркви почнало посебно да се празнува и Крштевањето, Светите Отци одредиле посебен ден за негово празнување во 4 век по Христа. Тоа е времето кога христијанството од прогонета станува дозволена и, подоцна, официјална вера на Источното Римско царство (наречено Византија). По официјализирањето на христијанството, сè повеќе луѓе сакале да станат Христијани, но бидејќи Црквата е „ексклузивно“ друштво на крстени во Христа, се вршеле масовни крштевања на поголемите празници, но само по тригодишна подготовка на „кандидатите“, коишто литургиски освестените верници ги знаат како „огласени“, односно „катихумени“. Имено, човек што сакал да стане Христијанин поминувал низ тригодишна „обука“ - подучување во Светото Писмо и за учењето на Црквата, подготовки за крштевањето коешто, како врв на тој период, било и вистинско духовно просветлување (просвештение), име под кое овој празник исто така е познат. Масовните крштевања, судејќи според типикот на Црквата, се вршеле на Богојавление и Велигден - доказ за тоа ни е што на Литургиите за овие празници наместо Трисвето се пее „Елици“ (Вие кои во Христа се крстивте, во Христа се облековте), песна што се пее токму на крштевките. И чинот на осветување на водите за Богојавление е речиси идентичен со чинот за осветување на вода (Велик Водосвет) за крштевање. Тоа е потеклото на празникот, ништо друго. Во нашата црква и денес имаме масовни крштевања (на кои ретко им претходи поучување во верата - со чесни исклучоци, се разбира), при кои чинот на осветувањето е ист како за Богојавление. Можеби не би било лошо тие да се поместат во овие големи денови, на Велигден и Богојавление, за да се вратиме на вистинските корени на верата.

За крај - денес празникот е претворен во циркус. Сепак, убаво е кога цел град ечи од црковна музика, што луѓето имаат вера и не се плашат да се напијат од осветените води на Вардар (пред некоја година бев со најстариот син под Камени мост и тој, кога заврши осветувањето, ми рече - „Тато, а, да се напиеме од осветената вода?“ Мене ми беше шубе и уште ми е срам што немам вера колку едно 8-годишно дете), што црквите ни се полни и што луѓето ги прскаат домовите со најубавата вода на светот. Уште да го вратиме катихуменатот и масовните крштевки на празниците и ќе направиме чекор кон тоа да станеме вистинска православна земја.

Извор: http://cudo.blogspot.com/2011/01/blog-post.html

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Духовност

Ноември 25, 2018

Акатист кон свети Нектариј Егински

КОНДАК 12Трудејќи се, си ја умножил благодатта дадена од Бога, рабу Божји, добар и верен Нектариј, затоа направи и ние да ја завршиме духовната работа и стекнувајќи ја заработката, да Му запееме на Христа: Алилуја!
Октомври 30, 2018

Житие на преподобна Параскева – Петка (Епиватска или Трновска)

Света и преблажена маченичко Христова Параскево, убавино на девственичките, пофалбо на мачениците, пример за чистота, огледало на велокодушните, восхит на премудрите, чуварко на верата христијанска, изобличителке на лагата идолска, поборничке на Божественото…

Светскиот првак Адам Ондра во посета на Бигорскиот и Рајчичкиот манастир

Окт 28, 2018 Настани 845
Деновиве нашите две свештени Обители, Бигорски и Рајчица, ги посети во светски рамки…

ПРЕПОДОБЕН ПАХОМИЈ ВЕЛИКИ

Окт 18, 2018 Житија 1119
Паралелно со преподобниот Антониј Велики, основачот на пустинското, анахоретско монаштво,…

СВЕТИ ЕФРЕМ СИРИН ЖИВОТОПИС, ТВОРЕШТВО И КАРАКТЕРИСТИКА

Окт 18, 2018 Житија 1065
Над сè, свети Ефрем си останува прекрасен проповедник – амвонот е почеток и крај на…

Беседи

БEСEДА  за идoлoклoнствoтo какo прeљуба

БEСEДА за идoлoклoнствoтo какo прeљуба

Каква e таа прeљуба штo ја направил Израилoт и Јудeја (т.e. израилскиoт и јудeјскиoт нарoд) сo камeн и сo дрвo? Тoа e пoклoнeниeтo на идoлитe oд камeн и oд дрвo....

БEСEДА за Христoвoтo oсвeтлувањe

БEСEДА за Христoвoтo oсвeтлувањe

Христoс e пoтрeбeн и на пoчeтoкoт и на крајoт. Какo штo на дeтe кoe сe дави му e пoтрeбна рoдитeлската рака за да гo извади oд вoдата и пoтoа да гo...

Милан Ѓорѓевиќ: Томина недела

Милан Ѓорѓевиќ: Томина недела

Навистина, сомнежот е движечка сила на научната и истражувачката работа, но истиот тој сомнеж претставува голема пречка за црковниот живот, кој се темели врз верата, а не врз набљудувањето, експериментирањето...

БEСEДА за вниматeлнoст кoн сè штo нe e пo Христа

БEСEДА за вниматeлнoст кoн сè штo нe e пo Христа

Браќа, да нe нè зарoби филoзoфијата, кoја, нагаѓајќи гoвoри дeка нeма вeчeн живoт ниту вoскрeсeниe oд мртвитe, бидeјќи ниe нe дoаѓамe дo Вистината сo нагаѓањe чoвeчкo, туку сo Бoжјo oткрoвeниe.

БEСEДА  за живата надeж

БEСEДА за живата надeж

Нo, кoј дeнeс им пoкажа живo надeвањe на луѓeтo, кoј и какo? Апoстoлoт Пeтар oдгoвара на oва прашањe: “Гoспoд наш Исус Христoс и тoа сo вoскрeсeниeтo oд мртвитe. Никoј друг...

„Лазаре, излези надвор“

„Лазаре, излези надвор“

Тие Негови зборови, пред сè, значат дека нема смрт за оние кои веруваат во Христа, зашто Христос подоцна на Марта ѝ вели: „Јас сум воскресението и животот; кој верува во...

БEСEДА за барањeтo на живиoт пoмeѓу мртвитe

БEСEДА за барањeтo на живиoт пoмeѓу мртвитe

Духoт нeпoмрачeн сo грeв глeда вo нeбoтo и нe глeда грoб; пoмрачeниoт дух сo грeв глeда вo грoбoт и нe гo глeда нeбoтo. Грeвoт и дoбрoдeтeлта управуваат сo духoвниoт вид...

Митрополит Струмички Наум - Моќно превентивно или ризично куративно

Митрополит Струмички Наум - Моќно превентивно или ризично куративно

Бог е совршен, и како совршен, сѐ што прави – прави совршено. Кога Бог го направи човекот, всушност, направи бог – иако не по природа. Направи човекобог, кој треба да...

Жарко Ѓорѓиевски - Недела на преподобна Марија Египетска

Жарко Ѓорѓиевски - Недела на преподобна Марија Египетска

Телесните слабости постојано не вовлекуваат во нешта кои се сосема спротивни од патот на духовното совршенство. Телесните искушенија можат да не насочат кон пороци и кон секакво зло, а единствен...

« »