логоFacebookTwitterYouTubeeMail


Просветление? Дај Боже
Со години не ми дошло да чкртнам нешто на блогов, ама тоа што го изнапрочитав и што се изнаслушав во македонските медиуми за Богојавление стварно не се трпи.

На што мислам? Прво, стварно ми оди на ганглии што секоја година за секој поголем црковен празник новинарите ископуваат некои етнолози (народопознавачи?) што редовно изнесуваат некои нови паганштини и обичаи поврзани со празниците (што нашите свети предци - предци што гинеле за Христа и живееле свет живот - се бореле да ги искоренат) и ги пласираат како закон и даденост што ако не се исполни, цел живот ќе те следи малер и клавири ќе ти паѓаат на глава. Еден напис немаше за вистинското богословие што стои зад светлиот празник Богојавление.

Прво, мантрата за „некрстени денови“. Демек, од Божиќ до Богојавление деновите се некрстени бидејќи Христос се родил на 25-ти декември, па се обрезал на 1 јануари, и се крстил по 30 години на Богојавление, ама тие 12 дена, што во Црквата се непосни и празнични и исполнети со славење на величината Божја, се „некрстени“ и ѓаволот и неговите слуги (самовили, вампири и караконџули) слободно си шетаат по светот.

Ај, тоа е некоја константа на нашите полуписмени неопагани (коишто најверојатно се и крстени, но недокрстени, бидејќи не се погрижиле барем малку да се информираат за православието). Туку, не можам сега да го најдам изворот, но прочитав изјава на некој „народопознавач“ крстот и неговото фрлање во водите е претхристијански обичај и веројатно потекнува од верата на нашите пагански предци.

Ај, тоа некако и да помине (точно е дека Христовата Црква, во содејство со Светиот Дух, ги има осветено сите пагански празници и обичаи и им го дава вистинското значење, го има „осветено времето“), ама коментарот на водителот на преносот од фрлањето на крстот во Вардар беше крај кога на сите гледачи им објави дека Богојавление се „машки“ Водици, а денот потоа, кога Црквата го празнува Соборот на Св. Јован Крстител, се „женски“ Водици. Зошто? Држете се да не паднете од смеење - затоа што осветената вода на Богојавление ја пијат само мажите, а на Св. Јован само жените! Ние дома стварно паднавме од смеење, не ни се веруваше што слушаме.

 Затоа, за потомството, и со надеж дека некому некогаш ќе му дојде пред очи ова писание, нешто за празникот Богојавление.

Празнувањето на Богојавление (Epiphany, како што го викаат на запад) е востановено релативно подоцна во црковната историја. Имено, сите Христови празници се Богојавление, затоа што во нив вечната светлина на нашиот Троичен Бог засветлува во светот. Овој празник го има тоа име затоа што е во спомен на почетокот на проповедањето на Христос - Тој почнал со објавувањето на Добрата Вест дека Бог Господ ни се јави по крштевањето во Јордан од страна на св. Јован Крстител (Претеча, т.е. Претходник). И на тој ден, како што се пее во тропарот на празникот, се пројавува св. Троица. Синот се крштева, Отецот го потврдува со гласот „Ова е Мојот возљубен Син, него слушајте Го“, а Светиот Дух слегува на него во вид на гулаб.

Отпрвин Крштевањето во Јордан се славело на Рождество, но бидејќи во некои Цркви почнало посебно да се празнува и Крштевањето, Светите Отци одредиле посебен ден за негово празнување во 4 век по Христа. Тоа е времето кога христијанството од прогонета станува дозволена и, подоцна, официјална вера на Источното Римско царство (наречено Византија). По официјализирањето на христијанството, сè повеќе луѓе сакале да станат Христијани, но бидејќи Црквата е „ексклузивно“ друштво на крстени во Христа, се вршеле масовни крштевања на поголемите празници, но само по тригодишна подготовка на „кандидатите“, коишто литургиски освестените верници ги знаат како „огласени“, односно „катихумени“. Имено, човек што сакал да стане Христијанин поминувал низ тригодишна „обука“ - подучување во Светото Писмо и за учењето на Црквата, подготовки за крштевањето коешто, како врв на тој период, било и вистинско духовно просветлување (просвештение), име под кое овој празник исто така е познат. Масовните крштевања, судејќи според типикот на Црквата, се вршеле на Богојавление и Велигден - доказ за тоа ни е што на Литургиите за овие празници наместо Трисвето се пее „Елици“ (Вие кои во Христа се крстивте, во Христа се облековте), песна што се пее токму на крштевките. И чинот на осветување на водите за Богојавление е речиси идентичен со чинот за осветување на вода (Велик Водосвет) за крштевање. Тоа е потеклото на празникот, ништо друго. Во нашата црква и денес имаме масовни крштевања (на кои ретко им претходи поучување во верата - со чесни исклучоци, се разбира), при кои чинот на осветувањето е ист како за Богојавление. Можеби не би било лошо тие да се поместат во овие големи денови, на Велигден и Богојавление, за да се вратиме на вистинските корени на верата.

За крај - денес празникот е претворен во циркус. Сепак, убаво е кога цел град ечи од црковна музика, што луѓето имаат вера и не се плашат да се напијат од осветените води на Вардар (пред некоја година бев со најстариот син под Камени мост и тој, кога заврши осветувањето, ми рече - „Тато, а, да се напиеме од осветената вода?“ Мене ми беше шубе и уште ми е срам што немам вера колку едно 8-годишно дете), што црквите ни се полни и што луѓето ги прскаат домовите со најубавата вода на светот. Уште да го вратиме катихуменатот и масовните крштевки на празниците и ќе направиме чекор кон тоа да станеме вистинска православна земја.

Извор: http://cudo.blogspot.com/2011/01/blog-post.html

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…
Јануари 29, 2020
3.angeli.so.truba

Живот во служба на Бога и на луѓето

Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат целосно легитимирање на македонското црковно и духовно наследство. Дедо Стефан е ревносен борец за македонскиот јазик што неизмерно го сака и постојано го збогатува. Еве…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 640
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Недела на слепиот (23.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Недела на слепиот (23.05.2020)

Бог е праведен. Сепак, на оние кои се одрекле од светот и световните работи им ветил стократно повеќе уште во овој живот, а плус и Царство Небесно: „Вистина ви велам:...

Храмот е срце

Храмот е срце

До тој Ден, којшто ние сме собрани данеска да го празнуваме. До денот, во којшто светлото Сонце на Правдата дошло да го осветли овој свет и да изгрее од гробот...

Митрополит Струмички Наум: Пробивање низ темнината (18.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Пробивање низ темнината (18.05.2020)

Но, бидејќи над вистинската вера, низ вековите, незабележливо се наталожиле и одомаќиниле уште неколку темнини, денес, оној што ќе поверува, ќе треба да се пробие и низ овие темнини; а...

Митрополит Струмички Наум: Како се сведочи Човекот (16.05.2020 )

Митрополит Струмички Наум: Како се сведочи Човекот (16.05.2020 )

Откако ја стекнува нејзината доверба, Богочовекот Христос ѝ ја покажува и вистинската вера: „Жено, верувај Ми дека иде часот, кога ни во оваа планина, ниту во Ерусалим ќе се поклонувате...

О. Жарко Ѓорѓиевски: БЕСЕДА во Недела на Самарјанката(17.05.2020)

О. Жарко Ѓорѓиевски: БЕСЕДА во Недела на Самарјанката(17.05.2020)

Телото ја прима онаа храна, која во суштина е еднаква со телото. Телото е од земјата и храната за телото е од земјата. Затоа телото во овој свет се чувствува...

БEСEДА за силата штo Бoг им ја дал на прoрoчкитe збoрoви

БEСEДА за силата штo Бoг им ја дал на прoрoчкитe збoрoви

Слoвoтo Бoжјo e какo oган на кoјштo сe радува правeдникoт прeмрзнат вo студeнилoтo на oвoј свeт; и слoвoтo Бoжјo e какo oган кoј гo изгoрува нeправeдникoт, кoгo oвoј матeријалeн свeт...

Викарен Епископ Јаков Стобиски - Немам човек...

Викарен Епископ Јаков Стобиски - Немам човек...

Да го фрлиме фенерот на Диоген, да се откажаме од потрагата по човек во темнината на овој свет и во сеопштата расчовеченост. Таа потрага за нас заврши во оној миг...

„Мрзливитe рацe брзo ги врабoтува ѓавoлoт а врeднитe - ангeлoт“

„Мрзливитe рацe брзo ги врабoтува ѓавoлoт а врeднитe - ангeлoт“

Вo oвoј свeт на нeпрeстајнo движeњe и нeпрeстајни прoмeни, чoвeкoт, сакал или нe, мoра да бидe врабoтeн, билo сo дoбрo, билo сo злo дeлувањe. Мрзливиoт чoвeк, всушнoст, нe e врабoтeн:...

Митрополит Струмички Наум: Депресија и надеж од православен аспект (09.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Депресија и надеж од православен аспект (09.05.2020)

    Остатокот од времето поминато надвор од молитва, на оние кои немаат непрестајна умно-срдечна молитва, Црквата им го покрива со послушанието. Оние кои го чистат своето срце од страстите, го...

« »