логоFacebookTwitterYouTubeeMail


ЗА СВЕТОСТА


Митрополит Антониј Блум



   
blum.jpgЗа разбирање на светоста особено е важно да се знае дека овој поим е биполарен, дека има два пола. Тоа се Бог и Светост. Извор на светоста, нејзина потпора и нејзина содржина е Бог. Меѓутоа, местото на нејзиното дејствување, местото каде што е родена, каде што се развива и се искажува во смисла на Христовото спасение, е светот, овој двосмислен свет којшто, од една страна, е создаден од Бога и е предмет на таква љубов каква што Отецот Му ја дал на Својот Единороден Син за спасение на тој свет, а од друга страна е паднат во ропство на злото. Според тоа, овој пол, светоста, кој е во врска со светот, се пројавува на два начина: преку претставата за онаков свет каков што Бог сакал да биде, свет каков што Тој го сака, и истовремено преку еден аскетизам кој од нас бара да се одвоиме од светот и да се ослободиме од власта на Сатаната.


Овој друг елемент, оваа борба којашто е наш повик, е составен дел на светоста. Испосниците од ранохристијанскиот период, пустинските отци, не избегале од светот во онаа смисла во која современиот човек понекогаш се обидува да го избегне притисокот на светот и да најде сигурно засолниште. Тие заминуваат за да го победат непријателот во борба. Со Божја милост, во сила на Духот, со чинот на заминување се впуштиле во борба.


Една од причините што светоста е непостојана, и што светоста на отците и на великаните на Духот во раното христијанство често ни изгледа толку многу далечно, е што сме ја изгубиле смислата за борба. Меѓу христијаните ретко се среќава сфаќањето на Црквата како Претстража на Царството, на маж и жена коишто својата последна слабост ја предале во Божји раце, во сигурно спознание дека само Божјата моќ е во состојба да се манифестира во нивната слабост, сфаќање на Црквата како Христово Тело чиј живот не е одземен, туку дава живот. Многу почесто сме сведоци како една заедница или поединец, штом ќе се најдат во опасност, Му се обраќаат на Господа и велат: „Господе, помогни ми, заштити ме, спаси ме, избави ме!“ Зарем тоа не е слика којашто полскиот писател Сјенкиевич пред многу години ја опишал во романот „Quo Vadis“, според која свети Петар го напушта Рим во времето на прогонот, и на градската порта го среќава Христа Кој влегува во градот. „Каде, Господе?“ го прашува Петар својот Господар. „Се враќам во Рим“, одговара Господ, „за да страдам и умрам тука, зашто ти го напушташ“. Зарем постојано очекуваме такво нешто од Бога? Зарем тоа не е наша болна, очајничка молба упатена до Господа кога животот ќе стане опасен: „Избави ме, Господе!“ Кога псалмопејачот зборувал за избавување, неговата состојба била сосема поинаква од нашата. Тој му припаѓал на Стариот Завет. Ние му припаѓаме на Новиот Завет, ние сме Тело Христово, храм на Светиот Дух. Бог нe испратил во светот преку Својот Син, исто како што во светот Го испратил Својот Син.

И така, во оваа смисла постои криза на светоста која не започнува со нашето време, туку е присутна во мноштво генерации христијани. Но мора да се соочиме со тоа, затоа што светоста е нашиот апсолутен повик, затоа што созерцувачката светост не е бегање, и затоа што на активизмот на нашето време, којшто се обидува да биде независен од секое созерцување и да стане вредност сама за себе, недостасува содржина на целосна светост која што христијанската светост би требало да ја има, зашто содржината на светоста е Самиот Бог.


Доколку сакате поодблиску да ја проучите светоста од гледна точка на Стариот Завет, лесно можете да го користите индексот на Ерусалимската Библија. Таму ќе ги најдете сите елементи коишто се разгледуваат од времето пред Христос. Би сакал да издвојам еден или два елемента, без да се впуштам во анализа на тој предмет во целина.


Само Бог е свет. Да се каже дека Бог е свет не значи да се дефинира Бог како да има атрибут на светост, зашто тој атрибут не ни е познат. Кога велиме: „Бог е свет“, ние не го дефинираме Бога, зашто нам самата светост не ни е позната. За Израилот, светоста била исто што и Бог. Со овој поим е поврзано стравопочитувањето; слично е и со чувството на непоправливо раздвојување: Бог е трансцендентен на еден апсолутен начин, Тој е надвор од сe. Дури и кога Бог се познава, Тој не може да се спознае; дури и кога приоѓа, Тој останува бескрајно далечен; дури и кога ни се обраќа, со Него не може да се воспостави никаква врска. Приоѓањето кон Него претставува опасност: Тој е оган што согорува; човек не може да го види Неговото лице и да остане жив. Сите овие претстави за Бог ни покажуваат каков е ставот на луѓето што биле свесни за Божјата светост, и што биле лице в лице со тој Жив Бог.


Соблазнителното, невозможното во Новиот Завет е што Непристапниот станал пристапен, дека трансцендентниот Бог станал човек од крв и месо, и дека престојувал меѓу нас. Светост што го надминува секој човечки поим, светост што претставувала раздвојување, се открива во Новиот Завет како нешто поинакво: самата светост Божја може да стане бескрајно блиска, а притоа да остане исто толку таинствена; станува достапна, а ние не сме во состојба да ја поседуваме; таа нe држи, но не нe уништува. Од оваа гледна точка можеме да ги разбереме зборовите на св. Петар, во неговото второ Соборно послание, дека сме повикани да станеме учесници во Божјата природа. Во Христа гледаме нешто што Бог може да го открие, а човек за тоа не може ниту да сонува: полнота на Божеството во човечко тело. Во тоа е основниот проблем на светоста: до неа може да дојдеме како резултат на Овоплотувањето. Ова не ја намалува Божјата тајна: полесно е да се разбере или да се замисли сосема трансцендентен Бог отколку Бог на Овоплотувањето. И кога ги гледаме јаслите во кои е роден Христос, во нашата фантазија или претставени пластично, кога можеме да го земеме Детето-Христос во раце, се среќаваме со тајна поголема од тајната на Невидливиот Бог. Како може да разбереме дека целосната длабочина на бесконечноста и на вечноста лежи тука, истовремено скриена и откриена преку слабото човечко тело, кое што е кревко и прозрачно за Божјото Присуство?!


Во тоа е основниот проблем на нашата светост, зашто нашата светост не може да биде ништо друго освен учествување во Божјата светост. Ова е можно само преку Христос, макар што во Стариот Завет постои свест за една создадена светост во рамките на создадениот свет. Кога Бог на нешто ќе ја положи Својата рака, тоа станува Негова сопственост, како што се Ковчегот, некоја личност или свето место, а потоа тоа на некаков начин учествува во Божјата светост и станува предмет на стравопочит. Постои светост на Присуството: тоа е храмот. Постои светост којашто ги загрижува околните народи: Народот Божји, кој е место на Присуството. Но, ова место на Присуството, коешто наликува на жив Храм, не учествува во Божјата светост на личен начин со секој од нејзините членови. Дури подоцна, во Црквата на Живиот Бог, местото на Присуството станува исто така и место на личното Присуство во секој и со помош на секој поединечно: тоа е Црква, Тело Христово, Црква која е Христос во вечерата на Неговото Воскресене, во Светиот Дух Кој ја зема Црквата, ја создава и станува нејзин живот; но тоа, исто така, е и Црква во која секој нејзин поединечен член во својата лична единственост е поврзан со Отецот преку Единородниот Син. „Вашиот живот“, вели св. Павле, „е сокриен во Бога преку Христос“. Овој однос на Христос спрема нас, однос меѓу Едниот Кој Самиот е свет, и Неговото создание, ова Присуство на личната вечност и на личната бесконечност, која е Бог, ова вистинско и живо Присуство во Божествената светост е суштинска особина на Црквата, или барем една од нејзините својства. Верувам дека Црквата е света, не едноставно благословена и осветена со даровите на милоста, туку света со длабочина и сила којашто ја надминува секоја мера, света со светост на Бог Кој таму пребива, онака какошто дрвото блеска осветлено со огнот во кој согорува. И оваа светост е Присуство во Црквата. Затоа Црквата во својот однос спрема Бога може да ја здобие, да ја поседува и да ја живее оваа светост само во Него.


Од друга страна, како што Бог станал човек, како што Неговата светост била присутна во човечки облик меѓу нас како човек Кој живее, дејствува и спасува, така и сега, со помош на тајната на Овоплотувањето, Црквата истовремено учествува во вечноста, во Божјата светост и во спасувањето на светот. Светоста на Црквата мора да си го најде своето место во светот во чинот на распнатата љубов, во активно и живо Присуство. Но, во суштина, ние во светот треба да ја манифестираме токму светоста, Присуството на Бога. Тоа е нашиот повик, токму тоа сме. Ако не сме тоа, тогаш сме надвор од тајната, и само се претвораме дека ја искажуваме [светоста] и дека во неа имаме удел.


Извадок од книгата на Митрополит Антониј Блум: Бог и човек.






Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…
Јануари 29, 2020
3.angeli.so.truba

Живот во служба на Бога и на луѓето

Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат целосно легитимирање на македонското црковно и духовно наследство. Дедо Стефан е ревносен борец за македонскиот јазик што неизмерно го сака и постојано го збогатува. Еве…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 640
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Недела на слепиот (23.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Недела на слепиот (23.05.2020)

Бог е праведен. Сепак, на оние кои се одрекле од светот и световните работи им ветил стократно повеќе уште во овој живот, а плус и Царство Небесно: „Вистина ви велам:...

Храмот е срце

Храмот е срце

До тој Ден, којшто ние сме собрани данеска да го празнуваме. До денот, во којшто светлото Сонце на Правдата дошло да го осветли овој свет и да изгрее од гробот...

Митрополит Струмички Наум: Пробивање низ темнината (18.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Пробивање низ темнината (18.05.2020)

Но, бидејќи над вистинската вера, низ вековите, незабележливо се наталожиле и одомаќиниле уште неколку темнини, денес, оној што ќе поверува, ќе треба да се пробие и низ овие темнини; а...

Митрополит Струмички Наум: Како се сведочи Човекот (16.05.2020 )

Митрополит Струмички Наум: Како се сведочи Човекот (16.05.2020 )

Откако ја стекнува нејзината доверба, Богочовекот Христос ѝ ја покажува и вистинската вера: „Жено, верувај Ми дека иде часот, кога ни во оваа планина, ниту во Ерусалим ќе се поклонувате...

О. Жарко Ѓорѓиевски: БЕСЕДА во Недела на Самарјанката(17.05.2020)

О. Жарко Ѓорѓиевски: БЕСЕДА во Недела на Самарјанката(17.05.2020)

Телото ја прима онаа храна, која во суштина е еднаква со телото. Телото е од земјата и храната за телото е од земјата. Затоа телото во овој свет се чувствува...

БEСEДА за силата штo Бoг им ја дал на прoрoчкитe збoрoви

БEСEДА за силата штo Бoг им ја дал на прoрoчкитe збoрoви

Слoвoтo Бoжјo e какo oган на кoјштo сe радува правeдникoт прeмрзнат вo студeнилoтo на oвoј свeт; и слoвoтo Бoжјo e какo oган кoј гo изгoрува нeправeдникoт, кoгo oвoј матeријалeн свeт...

Викарен Епископ Јаков Стобиски - Немам човек...

Викарен Епископ Јаков Стобиски - Немам човек...

Да го фрлиме фенерот на Диоген, да се откажаме од потрагата по човек во темнината на овој свет и во сеопштата расчовеченост. Таа потрага за нас заврши во оној миг...

„Мрзливитe рацe брзo ги врабoтува ѓавoлoт а врeднитe - ангeлoт“

„Мрзливитe рацe брзo ги врабoтува ѓавoлoт а врeднитe - ангeлoт“

Вo oвoј свeт на нeпрeстајнo движeњe и нeпрeстајни прoмeни, чoвeкoт, сакал или нe, мoра да бидe врабoтeн, билo сo дoбрo, билo сo злo дeлувањe. Мрзливиoт чoвeк, всушнoст, нe e врабoтeн:...

Митрополит Струмички Наум: Депресија и надеж од православен аспект (09.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Депресија и надеж од православен аспект (09.05.2020)

    Остатокот од времето поминато надвор од молитва, на оние кои немаат непрестајна умно-срдечна молитва, Црквата им го покрива со послушанието. Оние кои го чистат своето срце од страстите, го...

« »