логоFacebookTwitterYouTubeeMail


 Stefan.V.CHetvtok.jpg

Самокастрирање

Ристо Солунчев

 

Им подигнуваме споменици на солунските атентатори. Но, што со тоа славиме? Разумноста или лудоста? Има еден исклучителен текст на еден (новогрчки) философ Христо Јанарас наречен “Малховото уво”; Малх е слугата на првосвештениците чие уво ќе биде отсечено од апостолот Петар бранејќи го Христа. Постапката на Петар е разумна или луда? Ако човек направи попис на работите што ги направил во сопствениот живот, ќе види дека многу малку работи сторил претходно правејќи сеопфатна анализа на блиските и далечни последици по него или по ближните. Дали разумот се сведува на чиновништво? Тогаш кој сериозно мисли да го стави на пиедесталот на животот и да го прогласи за единственото пертинентно својство на човекот? Ние не љубиме со разум, не пријателствуваме, не го контролираме дишењето со разум, а сепак живееме. Ако калкулирате, вие воопшто не љубите, ако земате некоја мома за жена притоа правејќи сериозна научна студија со предвидувања за иднината, премерувајќи ги можните убавини и неубавини што можат да ви се случат, вие не љубите. Вие сте чиновник. Љубовта не е чин на компромис, инаку не е љубов, таа е неверојатно, љубоморно автореферентна. Апсолутна е, нема граници, во бескрајот може да се множи и оплодува себеси. Притоа, целосно да го игнорира разумот. Земете го монашкиот избор, дали е тој разумен или луд? За Киркегор разумот е искушение на животот, а не негово определувачко својство. Дали од уметноста реално можеме да имаме некаква си разумски вкалкулирана корист? Уметниците и оние што ја љубат, не; од неа сите други имаат корист, издавачки куќи, продажни салони, менаџери, телевизии, продавачи, препродавачи, жените што чистат во сите тие места, накусо, чиновниците. Им подигнуваме споменици на солунските атентатори. Го славиме нивното дело, сметаме дека е полезно за нацијата, за нашата историја, за нашата современа митологија. Но, по што нивното дело е значајно? Поради лудоста, никако не поради разумот. Нивната смрт (всушност и единствената смрт на нивниот атентат е нивната, тие се солунските самоатентатори) нема никаква политички коректна последица за Македонија, ниту тогаш ниту сега. Замислете дваесетгодишни младичи, умни, учени, убави, од имотни фамилии, зборуваат француски, можат да студираат на Сорбона, да живеат во Париз, да се оженат со некоја француска дама, да живеат. Ете тоа би била разумна одлука, оти знаеле дека ефектот што ќе се постигне со нивната смрт нема да биде спектакуларен, знаеле, биле доволно умни. Па тогаш зошто ја запечатуваме таа двојна лудост, да се умре без политичка цел, со споменици? Според логиката на петте сетила, нивната смрт е можеби алегорија, поетска фигура со естетски и дидактички цели. Логиката на петте сетила, логиката на политиката, логиката на разумот. Политиката којашто сака сиот живот да го вшмука во неа, да го изведе од неа, да стори да исчезне надвор од неа. Само во политиката го владеете животот, можете да правите компромиси залажувајќи се со “задоволството од илузијата на достигнувањето”, како што Јанарас го нарекува. Направете компромис, откажете се од Македонија, и нема да умрете, ако останете надвор од ЕУ, ќе се уништите, ќе изгинете, ќе исчезнете. ЕУ е животот, надвор од таа политичка реалност, нема живот. Разум кој сака да го уништи животот кој од него не произлегува. Квазибог кој би ни подарил вечен живот, кој игра на картата на идолите на животот, на пример, надежта. Но, во што, дека нема да умрете? Соблазната на смртта го вооружува животот со историски утопии, со можноста да биде комичен. Може ли ЕУ да им гарантира на сите во Македонија дека нема да заболат од рак, дека нема да загинат во сообраќајна незгода, дека родителите ќе умрат пред нивните деца и ќе се спасат од ужасот да се закопува сопственото дете? Компромис во љубовта, напуштете ја Македонија. Но, тие не ја напуштиле па затоа и им подигнуваме споменици. Затоа што не се надевале во политичката реалност, во тогашното ВМРО. Подигаме паметник на живот кој може да оди до сопствените граници. За Јанарас: “доброволната смрт на секое човечко самоуверување, безнадежноста во каква било човечка моќ, доблест, авторитет, активност, ефикасност, е најголемата сила, најголемата дејствителност на животот”. Во основата безнадежноста е ослободувачка, таа не знае за пораз од што било. Кога човекот во својот ум ќе ја отсече надежта за својот живот, затоа што сè завршува во смрт, веќе се помирува да ја прими смртта. “Таа вртоглава слобода на смртта, неограничената сила на безнадежноста, може да се доживее единствено во рамките на еден љубовен факт. Секоја вистинска љубов е смрт и безнадежност за сè она што не е љубениот”. Во моментот кога ги умртвувате идолите на животот, тогаш ви се отвораат бескрајните граници на слободата на љубовта. Или, пак, сте политичар, разумен, компромисен, калкулатор, лопов, го крадете сопствениот народ поради разумските аргументи да ги обезбедите сопствените деца. Ако има војна, може да загинам, ако сум во ЕУ нема да има војна, значи ќе поживеам уште десетина години, ќе јадам, ќе читам весник на шолја, ќе имам секс. Како да трупот што се распаѓа под земја, има сеќавање за повеќето задоволства што телото ги доживеало дур било живо. Чиновникот е евнух, тој не љуби. Прашуваат кој ќе биде маж да го смени името. Не, за тоа е потребен токму евнух, бидејќи последниве 20 години во власта имаше евнуси, калкуланти, типови “лоши во кревет”. Оној што е маж прво го решава прашањето на смртта, за себе и за сè она што не е она што се љуби. Имено, на мажи им дигаме споменици. На овие евнуси што ѝ се изредија на Македонија никој нема ни да се сеќава. Тие се пагани, идолатри на животот што политиката го фалсификува. Наспроти нив стои едно себепринесување. Ние ја славиме лудоста на атентаторите, лудоста на оние што изгинаа во сите војни за слобода, лудоста на Делчев оти не одбра да живее како чиновник, оти не правеа компромиси, оти од својот живот направија едно себепринесување, уметничко дело. Наспроти нив пустелијата кога не можеш да кажеш: Македонија!
 

(авторот е асистент на Институтот по философија)

 

Извор: „Форум“, број 236 / 23.04.2010

Друго:

Робови и философи



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Духовност

Ноември 25, 2018

Акатист кон свети Нектариј Егински

КОНДАК 12Трудејќи се, си ја умножил благодатта дадена од Бога, рабу Божји, добар и верен Нектариј, затоа направи и ние да ја завршиме духовната работа и стекнувајќи ја заработката, да Му запееме на Христа: Алилуја!
Октомври 30, 2018

Житие на преподобна Параскева – Петка (Епиватска или Трновска)

Света и преблажена маченичко Христова Параскево, убавино на девственичките, пофалбо на мачениците, пример за чистота, огледало на велокодушните, восхит на премудрите, чуварко на верата христијанска, изобличителке на лагата идолска, поборничке на Божественото…

Светскиот првак Адам Ондра во посета на Бигорскиот и Рајчичкиот манастир

Окт 28, 2018 Настани 857
Деновиве нашите две свештени Обители, Бигорски и Рајчица, ги посети во светски рамки…

ПРЕПОДОБЕН ПАХОМИЈ ВЕЛИКИ

Окт 18, 2018 Житија 1129
Паралелно со преподобниот Антониј Велики, основачот на пустинското, анахоретско монаштво,…

СВЕТИ ЕФРЕМ СИРИН ЖИВОТОПИС, ТВОРЕШТВО И КАРАКТЕРИСТИКА

Окт 18, 2018 Житија 1074
Над сè, свети Ефрем си останува прекрасен проповедник – амвонот е почеток и крај на…

Беседи

БEСEДА  за идoлoклoнствoтo какo прeљуба

БEСEДА за идoлoклoнствoтo какo прeљуба

Каква e таа прeљуба штo ја направил Израилoт и Јудeја (т.e. израилскиoт и јудeјскиoт нарoд) сo камeн и сo дрвo? Тoа e пoклoнeниeтo на идoлитe oд камeн и oд дрвo....

БEСEДА за Христoвoтo oсвeтлувањe

БEСEДА за Христoвoтo oсвeтлувањe

Христoс e пoтрeбeн и на пoчeтoкoт и на крајoт. Какo штo на дeтe кoe сe дави му e пoтрeбна рoдитeлската рака за да гo извади oд вoдата и пoтoа да гo...

Милан Ѓорѓевиќ: Томина недела

Милан Ѓорѓевиќ: Томина недела

Навистина, сомнежот е движечка сила на научната и истражувачката работа, но истиот тој сомнеж претставува голема пречка за црковниот живот, кој се темели врз верата, а не врз набљудувањето, експериментирањето...

БEСEДА за вниматeлнoст кoн сè штo нe e пo Христа

БEСEДА за вниматeлнoст кoн сè штo нe e пo Христа

Браќа, да нe нè зарoби филoзoфијата, кoја, нагаѓајќи гoвoри дeка нeма вeчeн живoт ниту вoскрeсeниe oд мртвитe, бидeјќи ниe нe дoаѓамe дo Вистината сo нагаѓањe чoвeчкo, туку сo Бoжјo oткрoвeниe.

БEСEДА  за живата надeж

БEСEДА за живата надeж

Нo, кoј дeнeс им пoкажа живo надeвањe на луѓeтo, кoј и какo? Апoстoлoт Пeтар oдгoвара на oва прашањe: “Гoспoд наш Исус Христoс и тoа сo вoскрeсeниeтo oд мртвитe. Никoј друг...

„Лазаре, излези надвор“

„Лазаре, излези надвор“

Тие Негови зборови, пред сè, значат дека нема смрт за оние кои веруваат во Христа, зашто Христос подоцна на Марта ѝ вели: „Јас сум воскресението и животот; кој верува во...

БEСEДА за барањeтo на живиoт пoмeѓу мртвитe

БEСEДА за барањeтo на живиoт пoмeѓу мртвитe

Духoт нeпoмрачeн сo грeв глeда вo нeбoтo и нe глeда грoб; пoмрачeниoт дух сo грeв глeда вo грoбoт и нe гo глeда нeбoтo. Грeвoт и дoбрoдeтeлта управуваат сo духoвниoт вид...

Митрополит Струмички Наум - Моќно превентивно или ризично куративно

Митрополит Струмички Наум - Моќно превентивно или ризично куративно

Бог е совршен, и како совршен, сѐ што прави – прави совршено. Кога Бог го направи човекот, всушност, направи бог – иако не по природа. Направи човекобог, кој треба да...

Жарко Ѓорѓиевски - Недела на преподобна Марија Египетска

Жарко Ѓорѓиевски - Недела на преподобна Марија Египетска

Телесните слабости постојано не вовлекуваат во нешта кои се сосема спротивни од патот на духовното совршенство. Телесните искушенија можат да не насочат кон пороци и кон секакво зло, а единствен...

« »