Премин Портал

Премин Портал: Дома

Духовност

Манастири и Цркви

ОД РАЗГОВОРОТ СО СХИМОНАХОТ НИКОДИМ

За Исусовата молитва (јули 1982)

Отец Никодим, вие брзо ја вртите бројаницата?

Не, не брзо. Како што дишам. За во вдишувањето и издишувањето да е собере Господе Исусе Христе, помилуј ме.

Молитвата ја кажувате седејќи?

Во почеток стоејќи: Цару небесен, Свети Боже, Оче наш, Помилуј ме, Боже, Символот на верата. А потоа седејќи, или со поклони.

Рековте дека молитвата ја кажувавте заедно со старецот (Теодосиј).

Заедно, заедно. Умната молитва не на глас, туку истовремено. Тој во ќелијата, а јас во црквата. Така се договоривме.
Во почетокот старецот не се занимаваше со умна молитва. Ги вртеше бројаниците, онака како што е прифатено во Пантелемонскиот манастир: на утрена, бројаница од 33. При работа исто така се врти бројаница: еден изговара молитва, а другите слушаат. Така беше и кога дојдов кај старецот, во почеток така заедно се молевме.
Воопшто, вечерната ја читавме по книги, а утринската по бројаница. Гледам, тој својата молитва на бројаница мошне бргу ја завршува. А јас својата не ја завршувам. Наутро треба 33, а јас завртувам 18 јазли. „Ти спиеш – вели, – ти спиеш!“ А јас не спијам! Се снаоѓам: „Вие, батјушка, сигурно нешто пропуштате. Раката ви е слаба. Пропуштате јазли. Пробајте да ја земете бројаницата во другата рака!“ Успеав да го убедам. Тогаш тој одлучи да не се моли на бројаница, туку на саат: наутро се моли два часа. Јас ретко така се молев. Потоа сосема престанавме да се молиме по книги. Сè на бројаница.
По ова, добив аритмија на срцето. Старецот уште беше жив. Срчева мана. Пулсот неуедначен, не можеш да го фатиш тактот на молитвата. Се натажив. И тогаш ми дојде мисла: „Знаеш каков ти беше тактот порано, таков и нека остане.“ Така и се молев за сето време, макар што аритмиите продолжуваа – беа сè почести.
Се случуваше, по смртта на старецот, да се молам лежејќи. Срцето веќе мошне слабо работеше. Пулсот чука сосема тивко, и јас заспивам. Каква несреќа за мене! Што да правам? Седнувам, и ми се приспива. Станувам – ме болат нозете. Старост...
Порано се молев срдечно, од срце. Тогаш не можеш да заспиеш. А штом ќе престанеш да се молиш со срце, ти се спие. Св. Јован Кронштатски говореше: „Земи го срцето свое како со рака, и држи го.“ Така и правев. Лежам на грб и срцето го држам со умот како со рака; држам и не го пуштам. По цела ноќ така лежам, а потоа наутро станувам и одам да се причестам – така силно одеше молитвата. А потоа легнувам и не можам да го задржам срцето. Во тие мигови не се ни поместував, не се ни свртував – како замрзнат.
- Ми се чини дека е тешко да се концентрираш кога стоиш и кога одиш. Тешко е да го задржиш вниманието.
Може стоејќи. Треба вака да стоиш: без поместување, со вовлечен стомак, со стегнат појас, испавен и со раширени рамења. Тоа е мој додаток.
Човек може да се учи на молитва само ноќе: секоја ноќ, кога легнуваш да спиеш, одвои половина час, со внимание, така да не ì попуштиш на ниту една помисла. Треба да одвојуваш: „Господе“ ... „Исусе“ ... „Христе“ ... „помилуј“ ... „ме“... Тогаш помислата нема каде да проникне, зашто оди збор по збор. Штом ќе кажеш „Господе“, вниманието веќе го дочекува следниот збор „Исусе“...

- А сликите?

Човек треба да се моли во градите, а сликите се во главата, во фантазијата. Држи го вниманието во градите и ќе нема слики. Помислите ни се под челото, а сеќавањето во тилот. Св. Јован Дамскин пишува за тоа. Ако се молиш во главата, таа е полна со помисли. Вниманието трба да се спушти. Во самата длабочина на срцето не можеме, срцето е длабоко, но во гркланот можеме. Таму каде што здивот лесно минува, таму треба да застанеме. Кога ќе се спуштиш на тоа место, помислите прстануваат! Тука запри се! И прави мали паузи меѓу зборовите... Тоа е добро со дишењето! Исихијата вели: „Молитвата соедини ја со дишењето“, односно, како во опитната молитва, кога земаш воздух: „Господе... Исусе.... Христе...“ – во себе, а „помилуј ме...“ – од себе. И за сето време така. Тоа е добар начин за воздржување од помисли.

- Говоревте за молитва од пет збора...

Григориј Синаитски за почетници препорачува само пет збора... А јас и сега сум како почетник. Пет збора. Така навикнав. А може и да се промени: „Сине Божјиј, помилуј ме... Сине Божји, помилуј ме...“, па потоа „Господе Исусе Христе, помилуј ме... Господе Исусе Христе, помилуј ме...“ Пет збора. Така полесно се одржува вниманието. И задолжително одвојувајте. Сосема мали паузи: „ Господе ... Исусе ... Христе... помилуј ... ме“.

- Може ли, како што порано рековте, човек да се моли половина час сконцентрирано, а потоа во оној облик кој го практикувате кога стоите или одите или со работа?

Подобро е со поклони до појас. Три бројаници. Тоа е приближно половина час. Со внимание. А кога ќе се легне и зспие со молитвата – тогаш таа самата продолжува. И кога човек стои и кога лежи, вниманиетоо треба да е на гркланот. Ако вниманието не биде таму, ќе биде во главата. А таму се помислите, сеќавањата. Главата ни е полна со сеќавања – главата и фантазијата. Ќе лежиш и ќе видиш секакви слики.

- А кога, стоејќи на молитва, ја вртите бројаницата, дали и тогаш молитвата ја соединувате со дишењето?

Да, со дишењето. Така сум навикнал. Јас веќе не можам да се молам без дишење. И кога одам – секогаш со дишење.

- Зарем не е потребно да се води сметка за специфичностите на секој организам? Во свое време зборував со вас и со отец Серафим за тоа дека ми останува премногу воздух кога седам и се молам со молитва од пет збора. Вие тогаш ме посоветувавте дека е подобро да користам молитва од седум збора, за да не ми останува толку многу воздух.

Еве за што се работи. Дојдов во вакво искушение: ја научив молитвата со дишење, но веднаш штом ќе земам воздух, ми доаѓаше да го исуштам... Треба човек да се прилагоди: да земе онолку воздух колку што може да издише. На три збора земај воздух, а на два испуштај го. Толку воздух треба да има. Ако земеш многу а испуштиш малку, тогаш останува. Треба да се научи ова: колку си вдишал, толку издиши.

- Тоа треба специјално да се вежба?

Треба човек да се навикне. А кога вдишуваме пократко одошто издишуваме, испаѓа штетно. Потребен е ритам. Колку време за вдишување, исто толку и за издишување. А ова се случува само кај болните: тие секогаш имаат кратко вдишување, а долго издишување. Од долгото издишување целото тело слабее, станува беспомошно, се јавува мрзливост.

- Како да се постигне да не се заспие на молитвата? Јас секојдневно потклекнувам и заспивам.

Треба да се стои и да се прават поклони. Ако седиш на столче... не, тоа нечини: треба да станеш! А еве како треба да се седи а да не се заспие: рашири ги рацете и држи ги така додека не те заболат. Тогаш сонот ќе те одмине. А ако има луѓе, исправи се, еве вака, да не видат, и сонот ќе се оддалечи. Доколку ги опуштиш градите, бргу ќе заспиеш. Ако го распуштиш стомакот и ги опуштиш градите, веќе си како партал, како стара баба, и те фаќа сон.
Потребна е бодрост! Бодрост и трезвеност. Во телото бодрост, во срцето трезвеност, а во умот – внимание. Бодрост – тоа е напнатост на мускулите. А трезвеноста на срцето? А таа е во одржувањето на слабиот здив. Не треба да се дише смело, туку тивко, најтивко. Во тоа е трезвеноста на срцето. А вниманието, тоа е – со умот да се набљудуваат зборовите на молитвата и Господ. Тоа е внимание. Едното од тие нешта не може да постои без другите две – само сите три заедно: бодрост, трезвеност и внимание.

Од книгата: „Светогорски молитвени дневници“

Подготви: д-р Драган Михајловиќ

Посети:886

Е-пошта

Коментари (9)

1. Пратено од Оваа адреса на е-пошта е зашититена од спем-ботови, потребно е да го вклучите Javascript-от за да ја погледнете , на 07-08-2008 08:32
UBAVI RABOTI SAMO NABACI BRATE OSTE VAKVI TEKSTOVI

2. Пратено од Оваа адреса на е-пошта е зашититена од спем-ботови, потребно е да го вклучите Javascript-от за да ја погледнете , на 11-08-2008 21:14
Tekstot e dragoceno poucno slovo za isusovata molitva,ne se somnevam vo izborot koj go podgotvil, za mene mnogu pocituvan d-r Dragan Mihajlovik,bidejki iskustvoto na Svetogorskite molitvenici moze da ne potikne vo naseto sekojdnevno molitveno pravilo, da go vneseme nivnoto poucno slovo. Navistina se raboti za golem trud,smetam deka e potrebno da se ima blagoslov od duhovniot otec. Moeto skromno iskustvo bi go spodelila so vas preku ovie recenici.Koga posakav Isusovata molitva i brojanicata da vlezat vo mojot duhoven zivot, pobarav blagoslov i go dobiv zaedno so poukite.Celta na molitvata bese vospostavuvanje na smirenost na teloto, na site cetila,mir vo umot,togas go postignuvas i ritamot na srceto,ponatamosnata cel veke mi e pougodna, toplinata na srceto, koja nekogas me vodi kon solzi, nekogas kon ogromna radost.Ako uspeam da go pocustvuvam plamenot na oginot vo moeto srce,togas smetam deka sum nagradena za trudot.Brojanicata vo tekot na Liturgijata mi dava ogromna koncentracija vo sekoj del od zaednickoto liturgisko slavenje i na sekogo bi mu preporacala da go proba.Brojanicata so Isusovata molitva ja preporacuvam od sopstveno iskustvo vo golemi nevolji, bolesti,grizi za bliskite,ima iscelitelna i spasonosna mok.Blagodaram na dozvoleniot prostor da svedocam za sebe.

3. Пратено од S., на 19-08-2008 00:07
Fantastichno! :eek

4. Пратено од Драган Михајловиќ, на 19-08-2008 17:17
За сестрата Бојаџиева, реизбор од книжулчето „Светогорски молитвени дневници“.

„21. јули

Во текот на денот, од 20-ти до 21-ви навечер, односно од понеделник до вторник, го извршував своето дневно молитвено правило: 100 бројаници, т.е., 10.000 Исусови молитви: де едната половина од целата молитва, т.е. „Господе Исусе Христе помилуј ме“, де другата половина: „Исусе Сине Божји помилуј ме“, и тоа во различна положба на телото: стоејќи, седејќи и одејќи. По секои 20 бројаници се одмарав: 4-5 часа ноќе, и половина час или 1 час дење. Умот во текот на молитвата понекогаш се расејуваше, па дури на мигови и престанував да се молам, но потоа повторно се затворав во зборовите на молитвата. Молитвата одеше понекогаш тешко, а понекогаш лесно; лесно поради навика, повторување, особено тогаш кога срцето макар и малку ќе го насети присуството Божјо – присуството на Господ Исус Христос во Неговото Свето Име кое се изговара со устата или само со умот. Мојата душа сега е задоволна и со својата првично слаба молитва, зашто е зафатена со молитвен труд кој е „единственото потребно нешто“ и преку него добива мир од разни грешни и суетни помисли; во таква состојба, спокојна во споредба со поранешната расеаност на мислите, би сакал да го дочекам смртниот час... “

Сестро Бојаџиева, навистина е тешко од една книга да се одберат 1-2 страни и изборот да биде совршен. Во тој избор некој можеби ќе го најде токму тоа што го бара, а на некого можеби нема да му биде интересно. Нема ништо подобро освен да се прочита целата книга. Така и сфатете ги овие кратки текстови - поттик да се побара самото дело и да се прочита.

5. Пратено од Do Dragan, на 19-08-2008 20:05
Izborot ti e blagodat,svetlina,uteha....

6. Пратено од Оваа адреса на е-пошта е зашититена од спем-ботови, потребно е да го вклучите Javascript-от за да ја погледнете , на 19-08-2008 20:38
Vi blagodaram na blagata opomena,sosema ste vo pravo.Zadovolstvo e da se procita celata kniga.Komentarot koj se odnesuva kon vas e iskren bidejki mnogu cesto ve srekavam so prilozi koi mi se dopagaat.Od ponovo vreme imam zelba da bidam ucesnik vo komentarite,i ne sekogas tie odgovaraat na sodrzinata,ponekogas temata vo prilozite me potiknuva na licen komentar no sekogas so edna edinsvena cel, da dadam del od sebe koj stremi kon ednata i edinstvena vistina, zivotot vo Hrista i so Hristos.Vo konkretniot slucaj, potiknata od sodrzinata na izvadocite na knigata "Svetogorski molitveni dnevnici",sakav da go opisam mojot trud, ili obidite za koristenje na Isusovata molitva, so zelba da mozebi nekogo potiknam, bidejki radosta vo tie obidi e golema ako ja posakuvas od sesrce.Gospod e milostiv i ke mi prosti i pomogne ako gresam, no ve molam vie da mi prostite bidejki se osmeliv na kontra replika, so iskrena zelba za ponatamosna sorabotka.So pocit.

7. Пратено од Драган Михајловиќ, на 20-08-2008 10:29
До сестра Бојаџиева

Немав никаква намера да Ве опоменам за нешто, осевн што ми е непријатно кога некој мене ме фали за нешто што друг го напишал. Јас само по случаен избор преведувам текстови, и не претендирам дека мојот избор е секогаш добар. Од горниот текст не може да се добие вистинска слика за каква книга се работи. Тоа е редок пример на дневник на монах (монаси) кој воопшто е објаевн, и во кој монахот опишува како се бори секојдневно со искушенија... Затоа и ви приложив превод од самиот дневник, колку да видите за што се работи.

8. Пратено од Оваа адреса на е-пошта е зашититена од спем-ботови, потребно е да го вклучите Javascript-от за да ја погледнете , на 20-08-2008 11:03
nema da ja krijam radosta od odgovorot,milo mi e da bidam poucena od licnost koja ima pogolemo poznavanje od ovaa oblast,nema nisto slucajno,pa taka i vie go rabotite i imate toa sto Gospod vi go ponudil a sekako ste go prifatile ,ima mnogu drugi koi dobile vo zivotot takvi ponudi no ne gi prifatile,no ne se svesni sto izgubile,jas se smetaam sebesi edna od tie zagubeni ovci,koja Bog ja vrati vo stadoto,pa sega galopiram za da nadoknadam mnogu propusteni raboti,cesto dozvoluvam da se otkrijam sebesi vo site nedostatoci za da ja pocuvstvuvam ostrinata nabolkata za da se preispitam na koj pat sum,dali sum na Hristoviot ili na svojot.So golema ljubov gi citam prilozite vo delot Duhovnost,i bi bila srekna ako mozam da dojdam do taa kniga(dnevnik na monasi),Ve molam za informacija.Blagodaram

9. Пратено од Драган Михајловиќ, на 20-08-2008 15:36
Книгата е преведена на српски јазик (Светогорски молитвени дневници) може да се најде во книжарницата Икона во Скопје. За оние што знаат руски, може да се најде преку интернет под:
Молитвенный дневник старца Феодосия Карульского

Внеси коментар
Ве молиме внесениот коментар нека се однесува на објавата. Коментарите со лични вербални напади нема да бидат објавени. Не користите коментари за рекламирање на вашата страна. Истите ќе бидат избришани. Само кликнете на Refresh копчето од вашиот прелистувач за нов безбедносен код.
Име:
E-mail
BBCode:
Коментар:
	Сакам да бидам известен/а по email за коментарите на оваа објава