МОНАШКАТА ПРЕСТОЛНИНА КАРЕЈА

Административен центар на светогорската монашка заедница. Се наоѓа во средниот дел на Света Гора на надморска височина од 1100 м. Поради својата местоположба во средниот дел на полуостровот, првин оваа монашка населба се викала Меса (од цестоу - средина), а подоцна го добила името Кареја, според големиот орев што се наоѓал на тоа место.6 Тука се наоѓаат управните органи на Света Гора: црковниот суд, Свештената општина (кинотис), општинскиот совет (епистасија) и седиштето на гувернерот на Света Гора. Во Кареја има, исто така, царина, пошта, полициска управа, продавница и два ресторана. Освен тоа, тука свои конаци имаат сите светогорски манастири, освен манастирот Кутлумуш, којшто се наоѓа во непосредна близина на светогорскиот административен центар.
Главно управно тело на Света Гора е Свештената општина (кинотисот), која е составена од претставници на дваесетте светогорски манастири - по еден претставник од секој манастир. Мандатот на членовите на Свештената општина трае една година. Свештената општина заседава постојано, освен во празнични денови. Таа како највисок управен орган на Света Гора постои од XVIII в. Пред тоа Света Гора била управувана од Соборот на старците т.е. Протатот, на чиешто чело стоел светогорскиот прот.

Извршен орган на Свештената општина е Епистасијата, којашто е составена од 4 епистати и се раководи од протоепистат. Четворицата членови од Епистасијата се избираат на тој начин што дваесетте светогорски манастири се делат на пет четворки, при што секоја четворка управува 5 години, по што доаѓа друга четворка. Првите манастири од овие пет групи го даваат протоепистатот, кој се смета за прв меѓу еднаквите и претседава со седниците на извршниот орган т.е. со Епистасијата.7 Протоепистатот се избира за една година, а го даваат манастирите: Велика Лавра, Ватопед, Ивер, Хилендар и Дионисијат.

Денешното управување на манастирите во Света Гора се уредува со специјален статут, изработен врз основа на стари правила и традиции и одобрен од страна на грчките законодавни институции во 1924 год. Овој статут не е потпишан единствено од Рускиот манастир „Св. Пантелејмон".

 
Во Кареја се наоѓа најстарата црква во Света Гора - „Успение на св. Богородица", изградена во 962 год. и обновувана во наредните векови. За последен пат е обновена во 1686 год. од монах Зосим од Великата Лавра. Западниот притвор е обновен од молдавскиот владетел Јоан Богдан во 1508 год., а северниот - од прот Серафим Типол во 1535-1540 год. Во храмот се зачувани фрески од XIV в., иако поголемиот дел од фрескоживописот е дело на познатиот зограф Маноил Панселинос. Во оваа црква се наоѓа најпочитуваната светогорска чудотворна икона - светињата на Кареја и на цела Света Гора, иконата ,Достојно ест".

Кареја фактички наликува на мало гратче, во коешто покрај манастирските конаци и бројните монашки ќелии, има и административни згради, како и куќи на претставниците на грчките власти. Тука има библиотека и архив, во коишто се чуваат значајни ракописни книги и друга црковна документација.

6 В. Ћоровић. Света Гора и Хиландар, Београд, 1985, 15.
7 Ангелопулос, Монашка заједница, 110 до 113
 

МАНАСТИРИ

ЗОГРАФ

Еден од најстарите светогорски манастири. Основан е кон крајот на X в. од тројца браќа охриѓани: Мојсеј, Арон и Јоан. Има автори, кои се на мислење дека станува збор за браќата Комитопули, при што третото име е погрешено; би требало да биде Давид или Самоил. Манастирот се наоѓа во северозападниот дел од Полуостровот, на неколку километри оддалеченост од морскиот брег.

Тројцата браќа првин се населиле во одделни ќелии, но потоа изградиле општ храм, наречен Св. Горги Зограф, бидејќи светецот сам се нацртал врз штицата, приготвена за негова икона.

Во својата многувековна историја манастирот повеќепати бил разурнуван и одново граден - особено за време на крстоносните војни и турското ропство. Во 1500 год. Зограф е разурнат од родоските рицари, но одново е изграден со средства на молдавскиот владетел Стефан III Велики (1457-1504). Син му Богдан III (1504-1517) во 1517 год. ја завршил изградбата на кулата во зографската арсана, којашто е зачувана до денес. Сегашниве две манастирски цркви се градени во ново време: „Успение Богородично" во 1764 год., а „Св. Горги" во 1801 год. Со исклучок на источното крило, коешто е постаро, од почетокот на XIX в. се и манастирските конаци. Манастирските храмови се добро зачувани и претставуваат вистински трезори на уметнички предмети: иконостаси, стари икони, владички круни, стари црковни одежди и сл. Покрај соборната црква „Св. Горги" и црквата „Успение Богородично", во Зографскиот манастир има уште девет параклиси во самиот манастирски комплекс, како и десетина помали црквички во неговата непосредна околина. Кон манастирот припаѓале и два скита, коишто се наоѓаат во негова близина - Черни Вир и „Св. 12 апостоли", коишто во XIX в, функционирале како монашки ќелии. Од 1849 год. манастирот е општежителен, а богослужбата се изведува на црковнословенски јазик.

91 Иванов,  Български старини, 81-82.
92 Минко  Гечсв,  Килийните  училища  в България,  стр. 68.

(Продолжува)

 Извор:

Посети:560

Оставете Ваш коментар

Внеси коментар
Ве молиме внесениот коментар нека се однесува на објавата. Коментарите со лични вербални напади нема да бидат објавени. Не користите коментари за рекламирање на вашата страна. Истите ќе бидат избришани. Само кликнете на *Refresh* копчето од вашиот прелистувач за нов безбедносен код.
Име:
E-mail
BBCode:
Коментар:
	Сакам да бидам известен/а по email за коментарите на оваа објава